Eti Bakır’dan Sürdürülebilir Madencilik İçin Entegre üretim Modeli
- Eti Bakır Sürdürülebilirlik ve Yönetim Sistemleri Direktörü Gamze Şen Topal, entegre üretim modeliyle yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammaddeyi geri kazandıklarını, enerji ve su verimliliğine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtti
Eti Bakır Sürdürülebilirlik ve Yönetim Sistemleri Direktörü Gamze Şen Topal, entegre üretim modeliyle yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammaddeyi geri kazandıklarını, enerji ve su verimliliğine yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında sürdürülebilir üretim ve yeşil dönüşüm çalışmaları gündeme gelirken, Eti Bakır Sürdürülebilirlik ve Yönetim Sistemleri Direktörü Gamze Şen Topal, madencilikte kaynak verimliliği ve atık geri kazanımına yönelik uygulamalarını anlattı. Şen Topal, madencilik sektörünün yeşil dönüşümdeki rolüne değinerek, "Madencilik, bugün yaşadığımız hayatın ve özellikle yeşil dönüşümün vazgeçilmez sektörlerinden biri.
Yenilenebilir enerji sistemlerinden elektrikli araçlara, enerji iletim altyapısından dijital teknolojilere kadar pek çok alanda metallere ihtiyaç duyuluyor. Mesele yalnızca doğal kaynakları ekonomiye kazandırmak değil, bunu nasıl yaptığımız.
Biz sürdürülebilirliği kaynakların verimli kullanılması, üretimin çevresel etkilerinin azaltılması ve faaliyet gösterdiğimiz bölgelerde kalıcı değer oluşturulmasını birlikte ele alan bir yönetim yaklaşımı olarak görüyoruz" dedi.
'Bir işletmemizin çıktısını başka bir işletmemizin girdisine dönüştürüyoruz'
Sürdürülebilirlik çalışmalarının üretim süreçlerine doğrudan yansımasının önemine değinen Şen Topal, "Sürdürülebilirliği enerji ve su verimliliği, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların geri kazanımı, iş sağlığı ve güvenliği, biyoçeşitlilik ve yerel toplumla ilişkiler gibi birçok başlıkta uyguluyoruz. Önemli bulduğumuz konu, bunların ayrı ayrı projeler olarak kalmaması.
Çalışmaların üretim süreçlerine ve işletmelerin günlük kararlarına yansıması gerekiyor" diye konuştu.
Şirketin entegre üretim modelinde farklı işletmelerin üretim çıktılarının yeniden değerlendirildiğini belirten Şen Topal, "Samsun işletmemizde konsantre bakır cevherinden katot bakır üretirken atık gazdan asit ve bununla beraber gübre üretiyoruz. Kastamonu Küre İşletmemizde ortaya çıkan pirit konsantresini Mardin Mazıdağı tesisimizde hammadde olarak değerlendiriyoruz.
Burada bakır, kobalt ve çinko gibi değerli metalleri geri kazanırken aynı entegre yapıda asit ve gübre üretimi de gerçekleştiriyoruz. Bir işletmemizin çıktısını başka bir işletmemizin girdisine dönüştürüyoruz. Mazıdağı tesisimizde yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammaddeyi geri kazanıyoruz" ifadelerini kullandı.
'12 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağladık'
Enerji verimliliği ve karbon yönetimi alanındaki çalışmalarına değinen Şen Topal, "İlk sürdürülebilirlik raporumuzda yer verdiğimiz verilere göre, enerji verimliliği projelerimizle 12 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağladık. Aynı dönem için doğrudan faaliyetlerimizden kaynaklanan Kapsam 1 emisyonlarımızda yüzde 11 azalma raporladık" dedi.
Su yönetimi kapsamında gerçekleştirilen uygulamalara dikkat çeken Şen Topal, "2024 performansımız kapsamında sistem iyileştirmeleriyle 3,2 milyon metreküp su tasarrufu sağladık. Örneğin Küre'de proses suyunun yaklaşık yüzde 92'sini geri kazanarak yeniden kullanıyoruz" şeklinde konuştu.
Çevre bilincinin toplumda yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalara da değinen Şen Topal, "Çevre Müfettişleri Projemiz kapsamında 4 bin 448 öğrenciye çevre farkındalığı eğitimi verdik. Çünkü çevre bilincinin üretim sahası dışında, toplumda da güçlenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
'Önceliklerimizi her sahanın özelliklerine göre belirliyoruz'
Eti Bakır'ın farklı coğrafyalarda ve ekosistemlerde faaliyet gösterdiğine dikkati çeken Şen Topal, çevresel önceliklerin işletmelerin bulunduğu sahaların özelliklerine göre değiştiğini belirterek, "Artvin'de orman ekosistemleri ve yaban hayatıyla ilgili hassasiyetler öne çıkarken, Küre'de veya Siirt'te su yönetimi, arazi koşulları ve iklimsel etkiler daha farklı bir değerlendirme gerektiriyor. Bu yüzden bütün işletmelere aynı çevre uygulamasını kopyalamak doğru olmaz.
Ortak bir kurumsal yaklaşımımız var; ama önceliklerimizi her sahanın özelliklerine göre belirliyoruz" dedi.
İklim değişikliğinin işletmeler üzerindeki etkilerinin de değerlendirildiğini aktaran Şen Topal, "Bir yandan enerji tüketimimizi ve emisyonlarımızı azaltmaya çalışıyoruz; diğer yandan aşırı yağış, sıcaklık artışı veya su kıtlığı gibi fiziksel risklerin işletmelerimize olası etkilerini değerlendiriyoruz. Su tarafında ise kapalı devre prosesler, geri kazanım ve tüketimin izlenmesi öne çıkıyor.
Daha verimli su kullanımı hem çevre üzerindeki baskıyı azaltıyor hem de işletmenin değişen iklim koşullarına dayanıklılığını destekliyor" diye konuştu.
Biyoçeşitlilik çalışmalarında yalnızca belirli türlerin değil, yaşam alanlarının da dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Şen Topal, "Bir alanın ağaçlarla kaplı olması tek başına ekolojik açıdan sağlıklı olduğunu göstermiyor. Yerel bitki örtüsü, toprak özellikleri, su kaynakları ve yaban hayatı birlikte değerlendirilmeli.
Adıyaman'da sekiz yıldır dağ keçilerini destekleme çalışmamız bulunuyor. Murgul ve Cerattepe'de yaban hayatını gözlemlemeye yönelik çalışmalar yürütüyor, uygun alanlarda fotokapan gibi yöntemlerden yararlanıyoruz" ifadelerini kullandı.
'İklim ve doğayı aynı değerlendirme çerçevesinde ele aldık'
Eti Bakır'ın iklim ve doğa bağlantılı risklerin belirlenmesine yönelik hazırladığı rapora değinen Şen Topal, "2025 yılı verileriyle hazırladığımız İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporumuzda sekiz işletmemizi ele aldık. TCFD ve TNFD adı verilen uluslararası çerçevelerden yararlandık.
Bu rapor, madencilik sektöründe TNFD kapsamında doğa bağlantılı risklerin değerlendirildiği ilk rapor. Bir taraftan iklim değişikliğinin faaliyetlerimiz üzerindeki olası etkilerini, diğer taraftan faaliyetlerimizin doğayla ilişkisini ve doğal sistemlere bağımlılığımızı birlikte sorguladık. Yani iki yönlü bir değerlendirme yaptık" dedi.
İşletmelerin bulunduğu sahalara göre farklı çevresel risklerin öne çıkabildiğini belirten Şen Topal, "Bir işletmede su kıtlığı riski öne çıkabilir; başka bir işletmede aşırı yağış, heyelan veya habitat hassasiyeti daha öncelikli olabilir. Bu nedenle tüm tesislerde aynı risklerin aynı düzeyde olduğunu varsaymadık.
İşletme bazında değerlendirme yapmak, hangi konuya önce odaklanmamız gerektiğini daha görünür kıldı" diye konuştu.
'Yılda yaklaşık 160 bin megavatsaat yenilenebilir elektrik üretiyoruz'
Enerji dönüşümüne yönelik yatırımların iklim hedeflerine katkısına değinen Şen Topal, "Mardin ve Ağrı'da kurulan güneş enerji santrallerimizle yılda yaklaşık 160 bin MWh (megavatsaat) yenilenebilir elektrik üretiyoruz. Bunun karşılığında yaklaşık 100 bin ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağlıyoruz.
Su tarafında işletmeye göre değişen yüzde 80 ila 95 aralığındaki geri kazanım oranları, kapalı devre sistemlerin önemini ortaya koyuyor" ifadelerini kullandı.
Lojistik faaliyetlerin çevresel etkilerinin azaltılmasına yönelik uygulamalara da değinen Gamze Şen Topal, "Murgul'da 62,5 kilometrelik hidrolik taşıma hattı, cevherin taşınmasında lojistik kaynaklı çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlıyor. Cerattepe'de kullanılan teleferik sistemi ise orman içi karayolu taşımacılığına bağlı yılda yaklaşık 1 milyon litre yakıt tüketiminin ve buna bağlı emisyonların önlenmesini destekliyor" dedi.
'Rehabilitasyon yalnızca fidan dikmekle sınırlı değil'
Madencilik faaliyetleri sonrasında gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmalarının başarısının yalnızca dikilen fidan sayısıyla ölçülemeyeceğini vurgulayan Şen Topal, "Tek başına kaç fidan diktiğimiz, bir alanın ne ölçüde iyileştiğini anlatmaya yetmez. Bizim bakmamız gereken şey, o fidanların ne kadarının yaşamını sürdürdüğü, zaman içinde nasıl geliştiği ve alanın yeniden doğal yaşamı destekleme kapasitesinin nasıl değiştiği" diye konuştu.
Rehabilitasyon sonuçlarını işletme ve saha bazında değerlendirdiklerini belirten Şen Topal, "Öncelikli göstergeler arasında fidan tutma ve gelişme oranları var. Bunun yanında toprağın durumu, yerel bitki örtüsünün gelişimi, erozyon gibi dış etkenler ve mevcutsa yaban hayatına ilişkin gözlem verileri de önemli.
Eti Bakır'ın genel performansının yüzde 90 seviyelerinde olduğunu söyleyebilirim" ifadelerini kullandı.
Mazıdağı'ndaki rehabilitasyon alanında yaşanan orman yangınının çalışmalar üzerindeki etkisine değinen Şen Topal, "Yaklaşık 70 hektarlık rehabilitasyon alanının 23 hektarı orman yangınından etkilendi. Yangın sonrasında yaklaşık 28 bin 800 fidanla yeniden ağaçlandırma çalışması yapıldı.
Performansı değerlendirirken sadece dikim sayısını değil, alanın maruz kaldığı iklimsel ve çevresel koşulları da birlikte ele almalıyız" dedi.
'Sürdürülebilirlik üretim ve rekabet stratejisinin bir parçası olacak'
Madencilik sektöründe gelecek dönemde sürdürülebilirliğin üretim ve rekabet stratejisinin önemli bir parçası haline geleceğine dikkati çeken Şen Topal, "Dünyada enerji dönüşümü hızlanırken bakır ve diğer stratejik metallere olan ihtiyaç artıyor. Buna karşılık müşterilerin, yatırımcıların ve toplumun beklentileri de değişiyor.
Artık sadece ne kadar ürettiğimiz değil, o ürünü hangi kaynakla, ne kadar su ve enerji kullanarak, hangi çevresel ve sosyal koşullarda ürettiğimiz de önemli" diye konuştu.
Eti Bakır'ın gelecek dönem önceliklerinin enerji, karbon ve su yönetimi olacağını belirten Şen Topal, "Enerji yoğun proseslerde verimliliği artırmak, yenilenebilir enerjinin payını geliştirmek ve birim ürün başına emisyon performansını izlemek istiyoruz. Çünkü toplam tüketim kadar üretim başına düşen tüketimin izlenmesi de iyileştirme fırsatlarını daha net gösteriyor" dedi.
Döngüsel ekonomi çalışmalarının sürdürüleceğini ifade eden Gamze Şen Topal, "Küre ve Mazıdağı arasındaki entegre üretim modelimiz bize önemli bir deneyim kazandırdı. Bundan sonra da yalnızca bir atığı bertaraf edilmesi gereken bir malzeme olarak değil, teknik açıdan uygun olduğunda yeniden değerlendirilebilecek bir kaynak olarak görüyoruz. Bu kapsamda pelet demir yatırımımız mevcut" ifadelerini kullandı.
Sorumlu ve izlenebilir üretimin de uluslararası tedarik zincirlerinde giderek önem kazandığını kaydeden Şen Topal, "Kaynakların izlenebilirliği, üretim süreçlerindeki şeffaflık ve sorumlu mineral tedariki beklentileri giderek önem kazanıyor. Biz de bu alandaki çalışmalarımızla ürünlerimizin güvenilirliğini ve kurumsal yönetim yaklaşımımızı güçlendirmeyi hedefliyoruz" dedi.
COP31 kapsamında gerçekleştirecekleri çalışmalara da değinen Şen Topal, "Cengiz Holding'in bu organizasyondaki partnerliği, grubumuz açısından değerli bir sorumluluk. Eti Bakır olarak biz de bu sürecin içinde yer alıyoruz.
Sürdürülebilir sanayinin geleceğini konuşacağımız, endüstriyel simbiyoz, kaynak verimliliği ve biyoçeşitlilik alanlarındaki deneyimlerimizi paylaşacağımız bir panel düzenleyeceğiz" şeklinde konuştu.
Sürdürülebilirliğin belirli bir tarihte tamamlanacak proje olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Şen Topal, "Doğal kaynakları ekonomiye kazandırırken çevresel etkileri azaltan, kaynakları daha verimli kullanan, veriye dayalı kararlar alan ve doğal yaşamı gözeten bir üretim modelini geliştirmek istiyoruz. Sürdürülebilirlik bizim için her yıl ölçmemiz, gözden geçirmemiz ve daha ileri taşımamız gereken bir gelişim süreci" ifadelerini kullandı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kategori: Genel
Yayın: 16 Kasım 2026 05:59 · Kaynak: antalyasonhaber.com, karsmanset.com, habersunum.com