Habermetrik
← Ana Sayfa
17 Kasım 2026 06:48 · Güncelleme 06:50
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

İran rejiminden mahpuslara psikolojik işkence: Sahte idamlar

İran rejiminden mahpuslara psikolojik işkence: Sahte idamlar
⏱️ 6 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • İran rejiminin siyasi mahpuslara yönelik işkencelerinin arttığını belirten avukat Marzie Mohebi, mahpusların gözü bağlı şekilde defalarca darağacına götürüldüğünü, boğulma noktasına getirilip itirafa zorlandığını söyledi Artı Gerçek - İran cezaevlerinde neredeyse her gün yaşanan idam ların yanı
Hukuki not: Bu içerik adli süreçlere ilişkindir; suçluluğu kanıtlanana kadar kişiler masumdur (masumiyet karinesi).

İran rejiminin siyasi mahpuslara yönelik işkencelerinin arttığını belirten avukat Marzie Mohebi, mahpusların gözü bağlı şekilde defalarca darağacına götürüldüğünü, boğulma noktasına getirilip itirafa zorlandığını söyledi Artı Gerçek - İran cezaevlerinde neredeyse her gün yaşanan idam ların yanı sıra hak ihlalleri de gündemden düşmüyor. Sağlık hakkına erişimden işkenceye ve iletişim yasaklarına kadar onlarca hak ihlali yayımlanan raporlara yansıyor.

Rejim, özellikle siyasi mahpusların iradesini kırmaya dönük bir dizi işkence yöntemi uygularken, bunların başında ise sahte infazlar geliyor. Avukat Marzie Mohebi, İran’daki cezaevlerinin durumuna dair Mezopotamya Ajansı’ndan (MA) Berivan Kutlu'ya konuştu.'REJİMİN ÇARKLARI İDAMLARLA DÖNÜYOR' Molla rejimi boyunca on binlerce kişinin idam edildiğini belirten Marzie Mohebi, “İran İslam Cumhuriyeti’nin yaklaşık yarım asırlık iktidarı boyunca uygulanmaya devam etti.

Hiçbir zaman azalmadı, hatta bir gün bile durdurulmadı. İslam Cumhuriyeti, özünde ideolojik ve totaliter bir rejimdir. Varlığını korku salmaya, dehşet yaratmaya ve insanları öldürmeye borçludur. Rejim ne zaman kendisini zayıf hissetse veya halkın geniş çaplı protestolarını bastırmakta zorlanarak düşüşün eşiğinde olduğunu düşünse idamları artırmıştır.

Bu rejimin çarkları idamlarla dönüyor” dedi.'HALKI SUSTURMAK İÇİN İDAM CEZALARI UYGULANIYOR' İran’daki Ocak ayı eylemlerinin rejimi sarstığına dikkat çeken Marzie Mohebi, "İdam cezası, yalnızca basit bir ceza hukuku meselesi veya suçları önlemeye yönelik bir araç değildir. Aksine, iktidarın gücünü kullanmasının en uç noktasıdır.

Rejim, halkın geniş kitleler hâlinde sokaklara çıkmasıyla ve hatta bazı kentlerin düşmesiyle karşı karşıya kaldı. Bu gelişmeler rejim için yıkım tehlikesinin çanlarını çaldı. Rejim, hâlâ ayakta olduğunu, insanları öldürme konusunda kendisine atfettiği ilahi gücü hâlâ elinde tuttuğunu göstermek için idamları sürdürüyor.

Halkı susturmak için idam cezalarını uyguluyor” ifadelerini kullandı.'İDAM CEZASINA KUTSALLIK ATFEDİLİYOR' Rejimin, “bağy”, silahlı kalkışma (moharebe)", "yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak (ifsad fi'l-arz) gibi suçlamalarla idam cezası vermesinin bir nedeni olduğunu söyleyen Marzie Mohebi, “Bu çerçevede idam, ilahi bir had cezası olarak kabul edilmektedir. Alt ve üst sınırı, ertelenmesi veya hafifletilmesi söz konusu olmayan bu cezanın uygulanması, hâkim açısından ilahi bir görev olarak görülmektedir.

Bu tür suçlamalar, idam cezasına kutsallık atfetmenin yanı sıra daha fazla korku ve dehşet yaratmayı da amaçlamaktadır” dedi.'YENİ YASA ÇİZGİLERİ BULANIKLAŞTIRDI' Temmuz 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıların ardından çıkarılan, “Casusluk ve Siyonist Rejim ile ABD ile İş Birliği Suçlarının Cezalarının Ağırlaştırılması Yasası”na dikkat çeken Marzie Mohebi, “Uluslararası yasa yapım standartlarının tamamına aykırı biçimde hazırlanan bu yasada, suç tanımları belirsiz ve son derece geniş tutulmuştur. Profesyonel casusluk ve düşmanla bilinçli iş birliği arasındaki sınırlar; sivil toplum faaliyetleri, gazetecilik, medyaya basit bilgi aktarımı, protestolara katılım ve hâkimin kanaatine göre İsrail rejimini güçlendirebilecek her türlü eylemle bir tutulabilecek şekilde ortadan kaldırılmıştır.

Kişinin sorumluluk düzeyi ve eylemin sonuçlarıyla orantılı olmaksızın idam ve tüm mal varlığına el konulmasının öngörülmesi, cezada orantılılık ilkesini ihlal etmektedir. Düşman devletlerin belirlenmesinin Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'ne bırakılması, yargısal ölçütlerin bağımsızlığını zedelemektedir.

Yargılamaların hızlandırılması ve savunma için tanınan sürenin kısıtlanması da adil yargılanma hakkını tehdit etmektedir. Bu yasa öyle bir şekilde hazırlanmıştır ki hâkim, istediği her eylemi casusluk olarak değerlendirebilir.

Oysa sanık ile başka bir rejim arasında en ufak bir bağlantı bulunmadığı gibi, böyle bir amaç da söz konusu olmayabiliyor. Gençler, örneğin bir ağacı yakmakla suçlanarak idam ediliyor” değerlendirmesinde bulundu.'KADINLARA YÖNELİK İDAMLAR ARTTI' Son dönemlerde kadın lara yönelik idamların arttığını belirten Marzie Mohebi, idam edilen kadınlara yönelik net bir istatistiğin ise olmadığını söyledi.

Marzie Mohebi, Yalnızca son dönemde kadınların siyasi suçlamalarla idama mahkûm edilmesinin arttığını söyleyebiliriz” diye belirtti. Son dönemlerde öz savunma gerçekleştiren çok sayıda kadının idam edildiğini kaydeden Marzie Mohebi, “İran yargı sisteminde, kadın bedeninin günahın ve sapkınlığın ortaya çıktığı bir zemin olduğu yönünde ideolojik bir ön kabul bulunmaktadır.

Bu nedenle bütün davalarda yargılama bu ön kabul üzerinden yürütülmektedir. Suudi Arabistan'ın kabileci dönemine ait fıkıh kurallarının İran hukukuna hâkim olması, bu durumun temel nedenidir. İslam Ceza Kanunu'nun had cezalarına ilişkin bölümündeki düzenlemelerin tamamı, o döneme ait fıkhi hükümlere dayanmaktadır.

Örneğin, kocası tarafından öldürülen bir kadının davasında hâkimin, kadının anne ve babasının da bulunduğu ortamda kocaya yönelttiği ilk sorunun şu olduğunu gördüm: ‘Karınızdan şüpheleniyor muydunuz? Size ihanet ediyor muydu?’ Yani öldürülen kadının cesedine bile saygı gösterilmiyor.

Bir erkek öldürüldüğünde ise yargılama ve değerlendirme tam tersine işliyor” ifadelerini kullandı.'KÜRTLERE VERİLEN İDAM CEZALARI SİYASİ NİTELİKTE' İdam istatistiklerinde Beluc tutsakların daha yüksek olduğunu söyleyen Marzie Mohebi, şunları belirtti: “Devrimin başlangıcından bugüne kadar idam mekanizmasının başlıca kurbanları olduklarını söylemek gerekir. Neden?

Çünkü yoksullar. Çoğunun nüfus kaydı ve kimliği bulunmuyor; idam edilmeleri düşük maliyetli oluyor. Yoksulluk, insanları uyuşturucu alım satımına yöneltiyor. Uyuşturucu suçları nedeniyle verilen idam cezaları da uyuşturucu ticaretinin hacmine, kârına ve zararına bağlı olarak şekilleniyor.

Uyuşturucu suçlarına ilişkin idamlar, rejimin Birleşmiş Milletler'den para almak için kullandığı bir pazarlık aracıdır. Bu nedenle idam edilenlerin en büyük bölümünü her zaman Beluclar oluşturuyor ve bu idamların çoğu uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı oluyor.” Kürtler e yönelik idamların siyasi saiklerle verildiğini vurgulayan Marzie Mohebi, “Kürtler açısından durum farklıdır.

Kürtlere verilen idam cezaları daha çok siyasi niteliktedir” dedi.'SAHTE İDAMLARLARLA MAHPUSLARLA İTİRAFA ZORLANIYOR' İşkencenin olağanlaştığını dile getiren Marzie Mohebi, “İşkence, İran'daki yargılama sürecinin temel unsurlarından biridir. Hırsızlık, dolandırıcılık, hatta cinayet gibi adli suçlarda sanıklar ağır şekilde dövülüyor.

Birçok kişi mahkemeye çıkarılmadan önce öldürülüyor ve bundan kimsenin haberi olmuyor. Siyasi tutsaklara yönelik işkence ise bazen psikolojik, bazen de fiziksel oluyor. Yaygın psikolojik işkence yöntemleri arasında uzun süre hücre hapsinde tutma ve sahte infaz uygulamaları bulunuyor.

Siyasi suçlardan yargılanan kişiler, gözleri bağlı şekilde defalarca darağacına götürülüyor. Boyunlarına ilmek geçirilerek asılıyor, boğulmalarına ramak kala aşağı indiriliyor ve kendilerine ‘Şimdi itiraf et’ deniliyor. Fiziksel işkence olarak tecavüz, uzun süreli dayak, kol ve bacakların, kaburgaların kırılması gibi uygulamalar oldukça yaygın ve olağan hâle gelmiş durumda” diye konuştu.

ULUSLARARASI KAMUOYUNA ELEŞTİRİ İdamlara karşı hem İran'da hem de uluslararası kamuoyunun ortak mücadele etmesi gerektiğini söyleyen Marzie Mohebi, şöyle devam etti: “İdam uygulamasını hükümet açısından daha maliyetli hâle getirmek dışında yapılabilecek pek bir şey yoktur. Bu sorumluluk uluslararası insan hakları kuruluşlarının omuzlarındadır.

Ancak ne yazık ki bu kuruluşların ne ciddi bir kararlılığı ne de girişimlerinin uygulanmasını sağlayacak bir güvencesi bulunmaktadır.” MARZİE MOHEBİ KİMDİR? İran’da yaklaşık 30 yıl avukatlık yapan Marzie Mohebi, kadın hakları alanında çalışmalar yürüttü.

Birkaç kadın avukatla birlikte İran Sura Kadın Hukukçular Derneği’nin kurdu. Dernekte başkanlık görevini yürüten Marzie Mohebi, kadınlara hukuki destek sundu. Mahsa Jîna Emînî’nin katledilmesinin ardından, aktivistlere yönelik çalışmaları nedeniyle Meşhed Devrim Mahkemesi tarafından hapis cezası aldı, bütün mal varlıklarına el konuldu.

İran’daki yargı baskısı karşısında Fransa’ya göç etmek zorunda kaldı. Fransa’da da İran’daki tutsaklara dair çalışmalarını devam eden Marzie Mohebi, DÎNA (İranlı Kadın Avukatlar Dünya Ağı) isimli sivil toplum kuruluşuna başkanlık ediyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: artigercek.com
Haber metni ve görseller artigercek.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Asayiş
Yayın: 17 Kasım 2026 06:48 · Kaynak: artigercek.com
Kaynağı Oku ↗