Habermetrik
← Ana Sayfa
16 Kasım 2026 15:50
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

BM Cenevre toplantısı:'Katil robotlar' için müzakere kararı gündemde

BM Cenevre toplantısı:'Katil robotlar' için müzakere kararı gündemde
Görsel kaynağı: tr.euronews.com
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • BM Genel Sekreteri ve Papa Leo XIV, insan müdahalesi olmadan ölüm kalım kararları verebilen otonom silah sistemlerine izin verilmemesi için daha sıkı kurallar üzerinde anlaşmaları konusunda ülkeleri çağırdı

Katil robotlar ve insansız hava araçları, bu hafta bir hesaplaşma için gündeme geliyor. Hükümet temsilcileri pazartesi günü tartışmaları hızlandırdı. Bu hafta içinde ölümcül makinelerin kullanımına ilişkin kurallar belirlemek üzere müzakereleri başlatıp başlatmama konusunda karar verebilirler.

Papa XIV. Leo, BM Genel Sekreteri ve savunuculuk grupları konuyu varoluşsal bir tartışma olarak çerçeveliyor: Robotlara öldürme izni verilip verilemeyeceği ve insanların ölümcül otonom silah sistemlerinin kullanımı üzerinde belli bir kontrolü ve hesap verebilirliği sürdürmek zorunda olup olmadığı.

Aktivistler, hedefleri bağımsız şekilde vurabilen silahlı dronların Ukrayna ve Orta Doğu gibi çatışma bölgelerinde bazı seçili örneklerde zaten kullanıldığını, ancak yaygın bir şekilde devreye sokulmadığını söylüyor. Yıllardır katil robotlar üzerine süren tartışmalarda, kontrolden çıkan silahlı dronların sivilleri nokta atışıyla taradığı ürkütücü olası senaryolar sık sık gündeme geldi.

Ancak bu görüşmeler herhangi bir uluslararası kısıtlama ile sonuçlanmadı. Uzun süredir rakip olan ABD ve Rusya, yüksek teknoloji silahlanma yarışında güçlü yeni araçlar geliştirme ve konuşlandırma kapasitelerine getirilebilecek sınırlamaları olabildiğince sınırlı tutmak istiyor.

Üstelik yapay zekanın ivme kazandığı ve savaş planlarını değiştirdiği bir dönemde. Yapay zeka destekli silahlar için bir kural kitabı talep edenler, zamanın kritik olduğunu söylüyor. Future of Life Institute'te askeri yapay zeka yönetişimi müdürü Anna Hehir, "Şu anda dönüm noktasındayız; bu bir deneme-yanılma aşaması.

Şurada burada bazı vakalar görüyoruz ama tam anlamıyla operasyonelleşme yok," dedi. Hehir, "Bu sistemler zaten birçok yıldır kullanımdaysa onları düzenlemek ve kurallar koymak çok daha zor olacak," diye ekledi. Yedi ülkenin müzakere talebinin ardından BM toplantısıKonunun düğümleneceği yer, Cenevre'deki BM ofisleri.

İsmi biraz karmaşık olan Belirli Konvansiyonel Silahlar Hakkında Sözleşme (Convention on Certain Conventional Weapons) kapsamında düzenlenen yedinci gözden geçirme konferansında, katil robotların düzenlenmesine ilişkin görüşmelerin başlatılıp başlatılmayacağı ele alınacak. Bir anlaşmayı savunanlar güçlü engeller bulunduğunu kabul ediyor, ancak emsal gösteriyor: hükümetler göz kamaştırıcı lazerleri düzenlemek üzere zaten bir anlaşma imzaladı.

Ülkelerin çoğu bu sistemlerin dizginlenmesini destekliyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in bu yıl düzenlemeye yönelik görüşmelerin başlatılması için koyduğu son tarih konunun aciliyetini artırdı, ancak bazı büyük askeri güçler çekimser davranıyor.

Geçen ay Avusturya, Belçika, Brezilya, İrlanda, Meksika, Yeni Zelanda ve Panama'dan oluşan yedi ülke, konferansa otonom silahlara ilişkin yeni, hukuken bağlayıcı bir anlaşma için müzakerelerin başlatılmasını öngören bir öneri sundu. Taraflar, diplomatik karşı karşıya gelişe hazırlanıyor.

Cuma günü Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric, yaptığı açıklamada, "Devletler, savaşın geleceğinin makinelere devredilmemesini sağlamak için harekete geçmeli," dedi. Stop Killer Robots adlı savunuculuk grubu, 130 ülkenin bu silah sistemlerine ilişkin yeni uluslararası kuralları desteklediğini söylüyor.

Aktivistler, Berlin, Londra ve Paris'in sokaklarında ve metro hatlarında katil robotların dizginlenmesine yönelik kamu desteğini vurgulayan reklamlar yayınlamaya başladı. Rusya: Kısıtlamalara ilişkin görüşmeler'erken'Mayıs ayında yayımlanan ilk genelgesinde (kaynak İngilizce), Papa XIV.

Leo, özellikle giderek daha sofistike hale gelen uzaktan savaş yöntemlerinin geliştirilmesinde yapay zeka yarışını körükleyen "iktidar kültürünü" kınadı ve yaşam ile ölüm kararlarının uzaktan yürütülen yapay zeka sistemlerine emanet edilmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Sözleşmenin kurallarına göre kararların oy birliğiyle alınması gerekiyor.

Bu, tek bir ülkenin bile anlaşmayı engelleyebileceği ve varılacak her uzlaşmanın muhtemelen en zayıf ortak payda üzerine kurulacağı anlamına geliyor. Bir diğer çekişme konusu da müzakerecilere metin üzerinde uzlaşmaya çalışmaları için ne kadar süre tanınacağı.

Konferans öncesinde insani yardım kuruluşları ve aktivist gruplar, Rusya'nın resmi müzakerelerin başlatılmasına yönelik ilerlemeyi yavaşlatmak, hatta durdurmak için taktikler kullanmaya hazır göründüğünü söyledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, çarşamba günü gazetecilere, "Rusya, konferansın başarılı sonuçlanmasına ve Gayriinsani Silahlar Sözleşmesi'ni güçlendirmeye, ayrıca bunun evrenselleşmesini ilerletmeye yardımcı olacak karşılıklı kabul edilebilir anlaşmalara büyük önem veriyor," dedi.

Zakharova, Moskova'nın önce "örgütsel meselelerin" netleştirilmesini ve sürecin "siyasallaşmadan uzak" olmasını istediğini söyledi. Zakharova en dikkat çekici cümlesinde, "Böyle sistemlere ilişkin kısıtlayıcı veya yasaklayıcı tedbirler geliştirilme zamanının güya geldiği yönünde tartışma yürütmenin erken olduğunu düşünüyoruz," dedi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tr.euronews.com
Haber metni ve görseller tr.euronews.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Teknoloji
Yayın: 16 Kasım 2026 15:50 · Kaynak: tr.euronews.com
Kaynağı Oku ↗