Burdur'da keçinin kılı, yumurtanın kabuğu bile araştırma konusu oldu: Ortaya çıkan çalışma dikkat çekiyor

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde (MAKÜ), keçi kılı, boynuz, yumurta kabuğu ve atık cam gibi malzemelerden mühendislik malzemeleri geliştiriliyor.

MAKÜ Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri, farklı araştırma iş birlikleriyle yürüttükleri çalışmalarda atıkları yeniden üretime kazandırma başladı.

Fakülte Dekanı Prof. Dr. Ahmet Uyumaz, çalışmaların çevre kirliliğini azaltmayı, doğal kaynakları korumayı ve atıklardan katma değeri yüksek ürünler elde etmeyi hedeflediğini belirtti.

Doğal kaynakların azalması, fosil yakıtların çevreye etkileri ve insan faaliyetlerinin doğaya verdiği zararın çevre dostu malzemelerin geliştirilmesini gerekli kıldığını ifade eden Uyumaz, projelere akademik ve maddi destek sağlanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Keçi kılı ve yumurta kabuğundan yeni malzemeler

Prof. Dr. Ahmet Çalık, Doç. Dr. Serkan Ateş ve Dr. Öğr. Üyesi Lokman Yünlü’nün farklı iş birlikleriyle yürüttüğü araştırmalarda, atıklar metal ve polimer esaslı kompozit malzemelerin üretiminde değerlendiriliyor. Dr. Öğr.

Üyesi Lokman Yünlü’nün yürütücülüğünü yaptığı projede de atıklardan polimer esaslı kompozitler geliştiriliyor.

Burdur’a özgü honamlı keçilerinden ilham alan araştırmacılar, keçi kılı ve boynuzunu polimer esaslı malzemelerin geliştirilmesinde kullanıyor. Yumurta kabuğu ve atık cam tozları ise alüminyum esaslı kompozitlerin üretiminde değerlendiriliyor.

Mermer ve atık kiremit tozları ile endüstriyel cürufların farklı metal kompozitlerde kullanımı da araştırılıyor. Üretilen malzemelerin sertliği, aşınma davranışı ve dayanımı incelenerek mühendislikte hangi alanlarda kullanılabileceği belirlenmeye çalışılıyor.

Polimer esaslı kompozitlere zeytin ve kahve çekirdekleri, deniz kabukları ve keçi boynuzu tozu dolgu veya takviye amacıyla ekleniyor. Tekstil atıkları ise epoksi esaslı kompozitlerde kullanılıyor.

Cura ve sipsi üç boyutlu yazıcıda üretildi

Araştırmalar kapsamında, üç boyutlu yazıcılarda kullanılan ahşap tozu katkılı üretim malzemeleriyle cura ve sipsi gibi geleneksel çalgılar üretildi. Çalgıların ses özelliklerini değerlendirmek için ses stüdyosunda deneme dinletisi yapılması planlanıyor.

Atık kaynaklı malzemelerle üretilen kompozitlerin ses karşısındaki davranışları da özel ölçüm düzenekleriyle inceleniyor. Elektron mikroskobuyla mikroskobik yapıları analiz edilen malzemelerin, ses özelliklerinin önem taşıdığı farklı alanlarda kullanılabilmesine yönelik veriler elde ediliyor.

Havacılık ve tıp için yeni tasarımlar araştırılıyor

Üniversitede, çekildiğinde enine genişleyebilen yapılar üzerinde de çalışılıyor. Havacılık ve uzay teknolojilerinde kullanım potansiyeli bulunan bu yapıların farklı yük ve sıcaklık koşullarındaki davranışları bilgisayar destekli hesaplamalarla inceleniyor.

Tıbbi uygulamalarda kullanılabilecek stent tasarımlarının da ele alındığı araştırmalarda, farklı sektörlerin ihtiyaçlarına uygun yapılar geliştirilmesi amaçlanıyor. Böylece sürdürülebilir malzeme yaklaşımı, ileri mühendislik tasarımlarıyla bir araya getiriliyor.

MAKÜ’deki çalışmalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde 2017’de başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin kaynakları koruma ve atıkları ekonomiye kazandırma hedefleriyle örtüşüyor.

Araştırmalar, Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026’da Antalya’da ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında öne çıkan kaynakların verimli kullanılması, atıkların azaltılması ve üretimin çevresel etkilerinin düşürülmesi hedeflerine de katkı sunuyor.