Avrupa'nın konut harcaması listesinde Türkiye 8,6 milyon kişiyle öne çıktı

Avrupa Birliği'nde konut fiyatları, 2015 ile 2026'nın ikinci çeyreği arasında ortalama yüzde 69 yükseldi. Bazı AB ülkelerinde konut fiyatları aynı dönemde iki katından fazla arttı. Kira ve enerji giderlerindeki yükseliş de hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırdı.

Eurostat verilerine göre, kullanılabilir gelirinin yüzde 40'ından fazlasını konuta ayıranların oranı AB genelinde 2025 yılında yüzde 7,7 olarak kaydedildi. Uzmanlar, konut giderlerinin gelirlerden daha hızlı artmasının özellikle düşük gelirli kesimlerde barınma sorununu derinleştirdiğine dikkat çekiyor.

Konut yükünün en ağır olduğu ülke Yunanistan

Avrupa'da konut maliyeti nedeniyle en fazla zorlanan ülke Yunanistan oldu. 2025 verilerine göre ülkede yaşayanların yüzde 26,4'ü kullanılabilir gelirinin yüzde 40'ından fazlasını konut giderlerine ayırıyor.

AB ülkeleri arasında Yunanistan'ı yüzde 14,7 ile Danimarka takip ediyor. Almanya yüzde 11,2, İsveç ise yüzde 10,8 ile AB ortalamasının üzerinde bulunuyor. AB dışındaki ülkeler arasında İsviçre yüzde 15,3, Norveç yüzde 13,5 oranıyla öne çıkıyor.

Türkiye'de ise konut maliyetlerinin kullanılabilir gelir içindeki payı yüzde 40'ı aşanların oranı yüzde 10 seviyesinde.

Türkiye 8,6 milyon kişiyle ikinci sırada

Oransal verilerin yanı sıra etkilenen kişi sayısı da konut krizinin boyutunu ortaya koyuyor. Konut maliyetlerinin kullanılabilir gelirin yüzde 40'ını aştığı hanelerde yaşayan kişi sayısında Almanya 9,4 milyonla ilk sırada yer alıyor. Türkiye ise 8,6 milyon kişiyle ikinci sırada bulunuyor.

Türkiye'yi 4,4 milyon kişiyle Fransa, 3,5 milyonla İspanya ve 2,9 milyonla İtalya izliyor. Yunanistan'da ise bu kapsamda değerlendirilen kişi sayısı 2,7 milyon.

Kıbrıs konut harcamalarında en düşük orana sahip

Avrupa'da konut maliyeti yükünün en düşük olduğu ülke Kıbrıs olarak kaydedildi. Ülkede yaşayanların yalnızca yüzde 2,4'ü kullanılabilir gelirinin yüzde 40'ından fazlasını konuta harcıyor. Kıbrıs'ı yüzde 3,2 ile Hırvatistan, yüzde 3,5 ile Slovenya ve Slovakya takip ediyor.

Düşük gelirli haneler daha fazla etkileniyor

Konut giderlerinin gelir içindeki payı, özellikle yoksulluk riski altındaki kişilerde daha yüksek seviyelere ulaşıyor. Eurostat verilerine göre AB genelinde yoksulluk riski taşıyan kişilerin yüzde 29,1'i, kullanılabilir gelirinin yüzde 40'ından fazlasını konuta harcayan hanelerde yaşıyor.

Bu grupta Yunanistan yüzde 82,6 ile ilk sırada bulunuyor. Danimarka yüzde 59,8, İsviçre ise yüzde 56,1 ile Yunanistan'ı takip ediyor.

Konut maliyetlerini artıran faktörler neler

Uzmanlara göre konut giderlerinin hane gelirleri üzerindeki yükünü artıran başlıca etkenler arasında kira ve konut fiyatlarındaki yükseliş, enerji maliyetleri, faiz oranları ve enflasyon bulunuyor. ETH Zürih'ten Dr. Hannah Widmer, özellikle düşük gelir gruplarında konut maliyetlerinin gelir artışından daha hızlı yükselmesinin aşırı konut maliyeti yükünün temel nedenlerinden biri olduğunu belirtiyor.

TU Delft'ten Dr. Marietta Haffner ise enerji maliyetlerindeki artışın gelecek dönemde konut harcamalarını yükselten başlıca unsurlardan biri olabileceğine dikkat çekiyor.

Uzmanlar, ülkeler arasındaki konut sahipliği, kiracılık yapısı ve sosyal refah sistemlerinin de konut maliyeti yükünün farklılaşmasında etkili olduğunu vurguluyor.