AB-Türkiye ilişkilerinde çıkmaz:'İlişkilerin derinleşmemesini istemeyen üye ülkeler var

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Avrupa Komisyonu'nun 2026 Genişleme Paketi'nin açıklanmasının ardından Brüksel'de, Genişlemeden Sorumlu AB Komiseri Marta Kos ile birlikte ortak bir basın toplantısı düzenledi.

Toplantıda Türkiye-AB ilişkilerine dair önemli değerlendirmelerde bulunan Kallas, Türkiye'nin aday ülke ve kilit bir ortak olmaya devam ettiğini ancak katılım sürecini durma noktasına getiren koşulların varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

Basın toplantısının soru-cevap bölümünde Kallas'a, Türkiye'nin AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası'na uyum oranının yüzde 4 düzeyinde kalması, Yunan adaları üzerindeki askeri uçuşlar ve Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatına yönelik değerlendirmeler hatırlatıldı. Bu bulguların Ankara ile güvenlik ve savunma alanındaki işbirliğini nasıl etkilediği soruldu.

Kallas, yöneltilen bu soruya karşılık olarak şu ifadeleri kullandı: "Türkiye aday ülke ve kilit bir ortak olmaya devam ediyor. Bu ilişkiyi daha ileri taşımak tüm üye ülkelerin mutabakatını gerektiriyor ve Türkiye ile ilişkilerin derinleştirilmesine karşı çıkan bazı üye ülkeler olduğunu çok iyi biliyorsunuz. Şu anda içinde bulunduğumuz durum bu."

AB'nin genişleme politikasının Avrupa kıtasının güvenliği açısından giderek daha önemli hale geldiğini belirten Kallas, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü savaş, artan jeopolitik rekabet ve ekonomik belirsizlikler karşısında sınırları genişleyen daha büyük bir AB'nin uluslararası etkisini güçlendireceğini söyledi. Komisyonun bu yılki genişleme değerlendirmesinde ilk kez Karadağ, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna'nın katılım müzakerelerine ilişkin yol haritaları ortaya koyduğunu kaydeden Kallas, bu dört ülkenin üyelik sürecinde öncü konumda bulunduğunu aktardı.

Karadağ'ın birliğe üyeliğe en yakın ülke olduğunu ve gelecek yaz itibarıyla katılım anlaşmasını imzalayabilecek bir konumda bulunduğunu ifade eden Kallas, Arnavutluk'un bir yılı aşkın sürede bütün müzakere kümelerini açtığını hatırlattı. Moldova'nın maruz kaldığı yoğun dış baskılara rağmen reformlarını sürdürdüğünü, Ukrayna'nın ise savaş koşullarında kapsamlı reformlar gerçekleştirdiğini vurgulayan Kallas, "Daha önce hiçbir aday ülke savaş halindeyken bu ölçekte reformlar gerçekleştirmedi.

Bu, takdiri hak ediyor" dedi. Batı Balkanlar'daki diğer ülkelerin süreçlerinde farklı düzeylerde ilerleme kaydedildiğini bildiren Kallas, Gürcistan'ın ise demokratik gerileme ve temel haklara ilişkin sorunlar nedeniyle katılım sürecinin fiilen durduğunu ifade etti.

Bu yılki genişleme raporunda ilk kez güvenlik ve savunmaya ayrılmış özel bir bölüm bulunduğunu belirten Kallas, aday ülkelerin büyük bölümünün AB'nin dış ve güvenlik politikasına uyumunu artırdığını veya yüksek düzeyde tuttuğunu söyledi. AB'nin dış politikasına uyum sağlamanın yalnızca teknik bir kriter olmadığını vurgulayan Kallas, "Bu, yalnızca bir kutucuğu işaretleme meselesi değil.

Karşı karşıya olduğumuz tehditler konusunda dünyaya bizimle aynı şekilde bakıp bakmadığınızla ilgili bir mesele. Bu nedenle uyumu çok ciddiye alıyoruz" diyerek değerlendirmesini tamamladı.