Bakanlıktan 81 ile kaçak kazı uyarısı: Araştırma verilerinin gizliliği korunsun
- Kültür ve Turizm Bakanlığı, jeofizik ve jeoradar verilerinin yetkisiz kişilerce sanal medyada paylaşılmasının kaçak kazılara yol açabileceği uyarısında bulundu
- 81 ile yazı gönderildi
Kültür ve Turizm Bakanlığı, arkeolojik kazı alanlarında jeofizik ve jeoradar araştırmalarıyla elde edilen verilerin yetkisiz kişilerce sanal medyada paylaşılmasının kaçak kazılara yol açabileceği uyarısında bulundu. 81 ilin kültür ve turizm müdürlüğüne gönderilen yazıda, araştırma verilerinin gizliliğinin korunması ve izinsiz faaliyetlere karşı önlem alınması istendi.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, 23 Ekim'de 81 il kültür ve turizm müdürlüğüne gönderdiği yazıda arkeolojik sit alanlarındaki jeofizik ve jeoradar çalışmalarına ilişkin yeni tedbirleri sıraladı. Genel Müdür Birol İnceciköz imzalı yazıda, son dönemde arkeolojik kazı alanlarındaki araştırmalar sırasında elde edilen verilerin yetkisi bulunmayan kişilerce sanal medya platformlarında paylaşıldığının tespit edildiği belirtildi.
Yazıda, jeofizik ve jeoradar verilerinin sanal medyada bilimsel gerçeklikle bağdaşmayan ifadelerle yayımlandığına dikkat çekildi. Bu durumun arkeolojik alanlarda izinsiz araştırma ve kaçak kazı faaliyetlerine neden olabileceği değerlendirildi.
Kültür varlıklarının korunması, bilimsel çalışmaların güvenilirliği ve araştırma verilerinin gizliliği için gerekli tedbirlerin alınmasının önem taşıdığı vurgulandı. Bakanlık, kazı başkanlıkları, müze müdürlükleri ve il kültür ve turizm müdürlüklerinin jeofizik ve jeoradar çalışmaları için hizmet alacağı firmalarla yapılacak sözleşmelere gizlilik hükümleri konulmasını istedi.
Çalışmalarda elde edilen sözlü, yazılı ve görsel her türlü bilgi, belge, bulgu ve görüntünün üçüncü kişilerle paylaşılması yasak olacak, veriler yalnızca gerekli şartları taşıyan ilgili kurumlarla paylaşılabilecek. Gizlilik yükümlülüklerine aykırılık halinde uygulanacak hukuki, cezai ve idari yaptırımların da sözleşmelerde açıkça düzenlenmesi istendi.
Arkeolojik sit alanlarında izinsiz araştırma, ölçüm ve görüntü alma faaliyetlerinin 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 74'üncü maddesine aykırılık oluşturacağı belirtildi. Bu yollarla elde edilen veri ve görüntülerin paylaşılmasının ise aynı kanunun 43'üncü maddesi ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yayım hakkı ihlaline yol açabileceği kaydedildi.
İlgililerin izni olmadan üçüncü kişilerle yapılan paylaşımların, Türk Ceza Kanunu'nun 336'ncı maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri kapsamında sorumluluk doğurabileceğine dikkat çekildi. Arkeolojik alanlarda jeofizik ve jeoradar araştırması yapacak firmaların seçiminde de yeni tedbirler istendi.
Firmaların ilgili jeofizik mühendisleri odasına kayıtlı olması aranacak, çalışmaların da mesleki yetkinlik ve faaliyet koşullarını taşıyan jeofizik mühendislerince yürütülmesi gerekecek. Kurallara aykırı hareket edilirse ilgili meslek odasına bildirimde bulunulacak, mesleki ve hukuki süreçler işletilecek.
Bakanlığa göre firmalar hizmet alımından önce araziyi yalnızca fiyat belirlemek amacıyla gezebilecek, alanın büyüklüğü ve topoğrafyasına ilişkin keşif yapabilecek. Sözleşme veya protokol imzalanmadan jeofizik ve jeoradar cihazlarıyla herhangi bir araştırma gerçekleştirilemeyeceği vurgulandı.
Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde sözleşmelerin feshedilmesi, gerekli adli, cezai ve idari işlemlerin başlatılması istendi. Genel Müdür Birol İnceciköz, tüm kazı başkanlıklarının, müze müdürlüklerinin ve il kültür ve turizm müdürlüklerinin kültür varlıklarının korunması konusunda azami hassasiyet göstermesi gerektiğini belirtti.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.





Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 20 Kasım 2026 11:28 · Kaynak: gzt.com, habersunum.com