Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM gündeminde

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi bugün TBMM Genel Kurulu'nda görüşülecek. Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını ve ortak savunma iş birliğini öngörüyor. h(2226966) Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nun gündemine geliyor.

Üç ülke arasında savunma ve güvenlik alanındaki iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, ortak savunmadan savunma sanayisine, istihbarat paylaşımından askeri lojistiğe kadar geniş kapsamlı düzenlemeler içeriyor. SALDIRI TÜM TARAFLARA YÖNELİK SAYILACAK Anlaşmanın 2. maddesi, ortak savunma mekanizmasının temelini oluşturuyor.

Buna göre taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlık, bütün taraflara yapılmış bir saldırı olarak değerlendirilecek. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde düzenlenen meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler dahil mevcut karşılıklı yardım olanaklarıyla destek sağlanabilecek.

Ancak bu destek otomatik ve koşulsuz olmayacak. Öncelikle saldırıya uğrayan ülkenin yardım talebinde bulunması gerekecek. Ardından üç ülkenin objektif değerlendirmesi ve oydaşmasıyla desteğin kapsamı belirlenecek. Askeri birlik gönderilmesi ise Türkiye açısından Anayasa'nın 92. maddesi çerçevesinde gerçekleştirilecek.

SAVUNMA SANAYİSİNDE ORTAK ÜRETİM HEDEFİ Anlaşma, askeri iş birliğinin yanı sıra savunma sanayisinde ortak üretim, teknoloji transferi, araştırma-geliştirme ve inovasyon projelerini de kapsıyor. Taraflar, askeri personel yetiştirilmesi ve savunma sanayisinin geliştirilmesi konusunda da ortak çalışmalar yürütecek.

Silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça tedarikini içeren kapsamlı bir lojistik destek mekanizmasının kurulması da anlaşmanın önemli başlıkları arasında yer alıyor. ORTAK KOMİTE VE DAİMİ SEKRETARYA KURULACAK İttifakın yönetimi için dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.

Komite yılda en az iki kez toplanacak. Liderler ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek. Daimi sekretaryaya Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak. Üç yıllık süreyle görev yapacak ilk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması öngörülüyor.

Yeni ülkelerin ittifaka katılması ise çekirdek tarafların oydaşmasına bağlı olacak. İSTİHBARAT PAYLAŞIMI VE UZUN VADELİ TAAHHÜT Anlaşma kapsamında taraflar, terörle mücadele ve güvenlik alanlarında güvenli kanallar üzerinden bilgi ve istihbarat paylaşımında bulunacak.

Gizlilik dereceli belgeler, belirlenen güvenlik kuralları doğrultusunda korunacak ve üçüncü taraflarla paylaşılmayacak. Süresiz olarak yürürlükte kalması öngörülen anlaşmadan, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk 10 yıl boyunca çekilme mümkün olmayacak.

Bu sürenin ardından taraflar, en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan ayrılabilecek. YENİ ÜLKELERİN KATILIMI olabilir mi? Anlaşma, belirlenen şartları taşıyan diğer ülkelerin katılımına da kapı aralıyor.

Ancak üyelik için tarafların bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi, iç işlerine karışılmaması ve savunma sorumluluğunu üstlenebilecek kapasiteye sahip olunması gerekiyor. Türkiye, Mekke Ortak Savunma Anlaşması ile savunma ve güvenlik alanındaki iş birliğini güçlendirmenin yanı sıra bölgesel barış ve istikrar için yürüttüğü diplomatik çabaları ortak bir zeminde genişletmeyi hedefliyor.