Niğde’de Kayaların İçinden 1500 Yıllık Tarih Çıktı

Niğde il merkezine yaklaşık 7 kilometre mesafede bulunan Yeşilburç Köyü, tarihi dokusu ve geçmişten günümüze taşıdığı yapılarıyla dikkat çekiyor. Köyde İhsan ve Neriman Bozok çiftinin evlerinin bulunduğu bahçede tesadüfen ortaya çıkarılan kaya oyma şırahane, bölgenin geçmişteki yaşam ve üretim biçimine ilişkin önemli izler taşıyor.İhsan Bozok, bahçeyi 2000 yılında satın aldıklarını ve yaklaşık 22 yıl sonra çevre düzenlemesi yaptıkları sırada tarihi yapıyla karşılaştıklarını anlattı. Çalışmalar sırasında kuru oyma taştan bir duvarla karşılaştıklarını belirten Bozok, duvarı sağlamlaştırmak amacıyla yaptıkları çalışma sırasında temel bölümünde bir kemer fark ettiklerini söyledi.Kemerin içerisindeki taş ve toprağın temizlenmesiyle bir oda ortaya çıktığını aktaran Bozok, odada bir ocak bulunduğunu, çalışmaların devamında ise üç ayrı dehlize ulaştıklarını ifade etti.BİRİNCİ DERECE KORUMA ALTINDAKeşfin ardından durumun Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne bildirildiğini belirten Bozok, 2022 yılında dönemin Niğde Valisi Yılmaz Şimşek ile Kayseri Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu yetkililerinin alanda inceleme yaptığını söyledi.Gerekli işlemlerin ardından tarihi yapı birinci derece koruma altına alındı. Bozok çifti ise kaya oyma mekânların özgün yapısının korunması için çalışmalarını sürdürüyor.ÜZÜMÜN YANI SIRA FARKLI ÜRETİMLERDE KULLANILMIŞYaklaşık 1500 yıllık olduğu tahmin edilen şırahanenin yalnızca üzüm işlemek amacıyla kullanılmadığı belirtiliyor. Üç kaya oyma bölümden oluşan yapıda üzüm ezme havuzu bulunuyor.Şıranın toplandığı bölümlerin yanı sıra yapıda çeşitli büyüklüklerde küpler için hazırlanmış alanlar yer alıyor. Mekânda şarap, pekmez, peynir ve turşu küplerinin bulunduğu ifade ediliyor.İkinci bölüme dar ve uzun bir dehlizden geçilerek ulaşılıyor. Bu alanın farklı dönemlerde depo ve hayvan barınağı olarak da kullanıldığı, kuzey duvarlarındaki iki hayvan yalağının da bu döneme ilişkin izler taşıdığı aktarılıyor.Üçüncü bölümde ise günümüze kadar sağlam ulaşan bir yer ocağı bulunuyor. Ocağın havalandırmasının pişmiş toprak künklerle sağlandığı belirtilirken, yakınındaki değirmen tertibatı mekânda farklı üretim faaliyetlerinin de gerçekleştirildiğine işaret ediyor.Zeminde farklı çaplarda 20 küp altlığı yuvası bulunması da yapının geçmişteki kullanımına ilişkin önemli ayrıntılar arasında yer alıyor.YEŞİLBURÇ’TA TARİH YAŞIYORBugün tarihi kaya oyma yapının üzerinde bakımlı bir bahçe bulunuyor. Bozok çiftinin kendi emekleriyle düzenlediği bahçede, bölgenin eski Rum evleri dokusuna yönelik çalışmalar da dikkat çekiyor.Yeşilburç’un 19. yüzyılın ortalarında yaklaşık 320 Rum hanesine ev sahipliği yaptığı belirtilirken, köyde farklı dönemlere ait tarihi izler günümüzde de varlığını sürdürüyor.Tesadüfen ortaya çıkarılan kaya oyma şırahane ise Niğde’nin geçmişten günümüze ulaşan kültürel miras unsurlarından biri olarak koruma altında tutuluyor.