Rusya, Ermenistan'ın iki önemli hakkı elinden aldı

Rusya ile Ermenistan arasındaki ilişkilerde uzun süredir devam eden gerilim, Moskova'da alınan yeni kararla farklı bir boyuta taşındı. Rusya'nın öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ), Ermenistan'ın örgüt içindeki temsil ve karar alma yetkilerini sınırlandırdı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova'da gerçekleştirilen KGAÖ Liderler Zirvesi'nde Ermenistan'ın oy kullanma ve üst düzey görevlere kendi temsilcilerini atama haklarının kaldırılması yönünde karar alındığını açıkladı.

Peskov, Rus haber portalı Life'a yaptığı değerlendirmede, Ermenistan'ın birkaç yıldır örgüt kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek alınan kararın bu gerekçeye dayandığını ifade etti.

Ermenistan'ın oy kullanma yetkisi kaldırıldı

Kremlin Sözcüsü Peskov'un açıklamasına göre Ermenistan, KGAÖ bünyesinde artık oy kullanma hakkına sahip olmayacak. Bunun yanı sıra Erivan yönetiminin örgütün üst düzey görevlerine kendi temsilcilerini atama yetkisi de kaldırıldı.

Söz konusu karar, Ermenistan'ın örgüt içerisindeki kurumsal temsilini ve karar alma süreçlerine katılımını doğrudan etkiliyor. Peskov, Ermenistan'ın uzun süredir yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek düzenlemenin örgütün tüzüğü çerçevesinde kabul edildiğini aktardı.

Karar, Erivan yönetiminin KGAÖ ile ilişkilerini fiilen askıya aldığı bir dönemde geldi. Bu nedenle gelişme, iki taraf arasındaki uzun süredir devam eden anlaşmazlığın kurumsal düzeyde yeni bir aşamaya taşınması olarak değerlendiriliyor.

Paşinyan KGAÖ'ye dönmeyeceklerini açıklamıştı

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ülkesinin KGAÖ ile ilişkilerinin geleceğine ilişkin daha önce yaptığı açıklamalarda örgüte yeniden katılma niyetlerinin bulunmadığını belirtmişti. Paşinyan, ağustos ayında yaptığı değerlendirmede, önümüzdeki beş yıl içerisinde KGAÖ'ye dönmeyi planlamadıklarını ve örgüt içerisindeki faaliyetlerini yeniden etkinleştirmeyeceklerini söylemişti.

Ermenistan Başbakanı, örgütün ülkesini üyelikten çıkarma kararı almasının kendisini memnun edeceğini de ifade etmişti.

Paşinyan'ın bu açıklamaları, Ermenistan'ın güvenlik politikası açısından Moskova merkezli ittifakla arasına mesafe koyduğunu ortaya koymuştu.

Dağlık Karabağ krizi ilişkileri kopma noktasına getirdi

Ermenistan ile KGAÖ arasındaki anlaşmazlığın temelinde güvenlik politikalarına ilişkin görüş ayrılıkları bulunuyor. 2020'deki İkinci Karabağ Savaşı ve 2023 yılında Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ'da kontrolü sağlamasının ardından Erivan yönetimi, KGAÖ'nün Ermenistan'ın güvenlik endişelerine yeterli karşılık vermediğini savunmaya başladı.

Paşinyan yönetimi, örgütün Ermenistan'ın toprak bütünlüğüne yönelik tehditler karşısında gerekli desteği sağlamadığını ileri sürdü.

Bu gelişmelerin ardından Ermenistan, 2024 yılında KGAÖ faaliyetlerine katılımını askıya aldı. Örgütün kararlarına ve çalışmalarına katılmayan Erivan yönetimi, Moskova ile güvenlik alanındaki ilişkilerini de yeniden değerlendirmeye başladı.

Ermenistan'ın üyeliği tamamen sona ermedi

KGAÖ'nün aldığı karar, Ermenistan'ın örgütten resmen çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Örgüt Genel Sekreteri Taalatbek Masadıkov, Moskova'daki zirvede Ermenistan'ın üyeliğinin sona erdirilmesi konusunun gündeme alınmadığını belirtti.

Masadıkov, Ermenistan'ın ödenmemiş üyelik aidatlarını tamamlaması halinde örgütteki hak ve faaliyetlerine yeniden tam katılım sağlayabileceğini açıkladı. Ermenistan'ın son üç yıldır KGAÖ bütçesine katkıda bulunmadığı, ayrıca örgütün sekretaryası ve ortak karargâhındaki görevler için personel göndermediği bildirildi.

Genel Sekreter, Ermenistan'ın üyeliğinin geleceğine ilişkin kararın Erivan yönetimine bağlı olduğunu vurguladı.

Moskova ile Erivan arasındaki mesafe giderek açılıyor

Ermenistan'ın son yıllarda Avrupa Birliği ve Batılı ülkelerle ilişkilerini geliştirme yönündeki adımları, Rusya ile ilişkilerdeki gerilimin önemli başlıklarından biri haline geldi. Paşinyan yönetimi, ülkenin güvenlik ve dış politika önceliklerini yeniden şekillendirirken Avrupa ile siyasi ve ekonomik iş birliğini artırmaya çalışıyor.

Moskova ise Ermenistan'ın KGAÖ kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesini ve örgütün çalışmalarına katılmamasını eleştiriyor.

KGAÖ'nün son kararı, iki ülke arasındaki güvenlik ve diplomasi anlaşmazlığının örgütsel düzeyde de sonuç doğurduğunu gösterdi. Ermenistan'ın üyeliği devam etmesine rağmen oy kullanma ve üst düzey görevlere temsilci atama haklarının kaldırılması, Moskova ile Erivan arasındaki ilişkilerin geleceğine yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.