TBMM’nin önünde yeni sınav: Ukrayna’nın dostları TürkAkım’ı koruyacak
- Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu’nun yetkileri, deniz altındaki doğal gaz boru hatları ve kabloların gözetlenmesi yönünde genişletiliyor
Karadeniz'de Türkiye, Bulgaristan ve Romanya'nın oluşturduğu üçlü deniz görev grubuna yeni yetkiler verilmesini öngören anlaşma Türkiye'nin onayını bekliyor. Başlangıçta sürüklenen mayınların temizlenmesi ve ticari deniz ulaşımının güvenliğinin sağlanması amacıyla kurulan Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea)’nun faaliyet alanına, kritik deniz altı altyapısının gözetlenmesi ve korunması da ekleniyor.
Yeni düzenleme, 8 Temmuz 2026'da Ankara'daki NATO Zirvesi sırasında Türkiye, Bulgaristan ve Romanya savunma bakanları tarafından imzalandı. Üç ülke, 11 Ocak 2024'te imzaladıkları kuruluş mutabakatını değiştiren ek bir metin üzerinde anlaştı.
Ancak imzalanan metnin yürürlüğe girmesi için Türkiye'nin iç onay sürecinin tamamlanması gerekiyor. Bulgar Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Kiril Mihaylov da Varna'da yaptığı açıklamada, Bulgaristan ve Romanya'nın gerekli onayları verdiğini, Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararının beklendiğini duyurdu.
Bulgaristan resmî haber ajansı BTA'nın aktardığı açıklama, Türkiye'de henüz kamuoyuna ayrıntılarıyla duyurulmayan yeni bir askerî görev değişikliğine işaret ediyor. BORU HATLARI DA GÖREV KAPSAMINDAYeni mutabakatın en dikkat çekici bölümü, görev grubunun yalnızca mayın tehlikesiyle mücadele etmekle yetinmeyip deniz tabanındaki stratejik altyapıyı da gözetleyecek olması.
Bulgar Deniz Kuvvetleri Komutanı Mihaylov, ülkelerin korunmasını istedikleri kritik altyapıyı resmen belirlemesi gerektiğini söyledi. Bu kapsama doğal gaz ve petrol boru hatları, fiber optik haberleşme kabloları ve elektrik iletim hatları giriyor.
Türkiye açısından Karadeniz'deki en önemli enerji altyapılarının başında ise TürkAkım ve Mavi Akım boru hatları geliyor. Rusya'dan Türkiye'ye Karadeniz'in altından uzanan TürkAkım, toplam 31,5 milyar metreküplük yıllık taşıma kapasitesine sahip.
Mavi Akım ise yıllık 16 milyar metreküp kapasiteyle Rus gazını Türkiye'ye taşıyor. Yeni mutabakatın bu iki hattı da kapsayıp kapsamayacağı ise henüz belirsiz. TürkAkım boru hattının bir kesiti. TÜRKAKIM VE MAVİ AKIM HEDEFTETürkAkım ve Mavi Akım, Rusya-Ukrayna Savaşı boyunca Kiev Yönetimi’nin öncelikli hedefleri arasında yer aldı.
Moskova, TürkAkım'a yönelik saldırı girişimlerini daha önce defalarca gündeme getirdi. Rusya Savunma Bakanlığı tarafından 13 Ocak 2025'te yapılan açıklamada, Ukrayna'nın TürkAkım’la ilgili Russkaya Kompresör İstasyonu’nu dokuz İHA ile hedef aldığı bildirildi.
Saldırılar 2026’da daha da yoğunlaşırken bu kez Rus enerji şirketi Gazprom, 24 Şubat'tan itibaren iki haftada Rusya'daki enerji tesislerinin 12 kez saldırıya uğradığını duyurdu. Şirket, hedef alınan tesislerin TürkAkım ve Mavi Akım üzerinden Türkiye'ye ve Avrupa'ya gaz sevkiyatını sağlayan kritik altyapının parçaları olduğunu belirtti.
Tüm bu saldırılara rağmen Türkiye’nin Rusya ile birlikte boru hatlarının korunmasına yönelik bir çalışma yerine Ukrayna destekçisi NATO ülkeleri ile birlikteliğini genişletmesi, yeni soruları da beraberinde getiriyor. NATO ÜLKELERİYLE KORUMA OLUR MU?Türkiye, Bulgaristan ve Romanya NATO üyesi.
Bu üç ülke aynı zamanda Ukrayna'ya siyasi ve askerî destek sağlıyor. Buna karşılık TürkAkım ve Mavi Akım, Türkiye ile Rusya'nın ortak enerji çıkarlarını ilgilendiriyor. Bu durum, enerji altyapısının korunmasında hangi ülkelerin hangi bilgilere erişeceği sorusunu ortaya çıkarıyor.
Üçlü görev grubunun ekim ayındaki faaliyetlerine ABD, Fransa ve İtalya'dan gözlemciler de katıldı. Bulgaristan kaynaklarına göre 14 günlük faaliyet sırasında 200'den fazla personel görev yaptı, 850 deniz mili seyir gerçekleştirildi ve 226 saat keşif ve gözetleme faaliyeti yürütüldü.
Dolayısıyla Türkiye'nin Rusya ile ortak enerji altyapısını, Ukrayna'ya destek veren NATO müttefikleriyle oluşturduğu bir mekanizma üzerinden korumaya hazırlanması, açıklığa kavuşturulması gereken bir güvenlik ve diplomasi meselesi oluşturuyor. MECLİS HANGİ YETKİYİ VERECEK?Bulgaristan ve Romanya'nın onayladığı ek mutabakatın Türkiye'deki süreci, bir dizi sorunun yanıtlanmasını gerektiriyor.
Öncelikle anlaşmanın tam metninin kamuoyuna açıklanması gerekiyor. Görev grubunun hangi deniz alanlarında faaliyet göstereceği, hangi boru hatlarının ve kabloların korunacağı, gözetleme bilgilerinin kimlerle paylaşılacağı bilinmiyor.
Bunun yanında yeni görevlerin yalnızca keşif ve gözetleme faaliyetleriyle mi sınırlı kalacağı, yoksa tehditlere karşı aktif müdahale yetkisi de içerip içermeyeceği açıklığa kavuşturulmalı. TBMM'nin önüne gelmesi beklenen düzenleme, bu yönleriyle yalnızca teknik bir askerî işbirliği meselesi değil, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik ve enerji politikalarını ilgilendiren bir karar niteliği taşıyor.‘NATO’NUN DOĞU KANADIN GÜÇLENDİRİLMESİ’Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın Karadeniz’deki ortak görev grubunun yetkilerinin genişletilmesine ilişkin Bulgaristan Hükümeti’nin açıklaması, düzenlemenin yalnızca teknik bir deniz güvenliği faaliyeti olarak görülmediğini ortaya koydu.
Bulgar Hükümeti, ek mutabakatın gerekçesini açıklarken “NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesine” ve “Avrupa-Atlantik güvenliğine” özellikle vurgu yaptı. Böylece başlangıçta sürüklenen mayınların temizlenmesi amacıyla kurulan üçlü mekanizma, NATO’nun bölgesel güvenlik hedefleriyle ilişkilendirildi.
Bulgaristan’ın resmî açıklamasının ortaya koyduğu gerçek şu: Karadeniz’de mayın temizliği için oluşturulan mekanizma, artık daha geniş bir Avrupa-Atlantik güvenlik anlayışı içinde değerlendiriliyor. Türkiye’nin onayı beklenen ek mutabakatın bu stratejik çerçeveyle ilişkisi, TBMM’de açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Eğitim
Yayın: 16 Kasım 2026 21:03 · Kaynak: aydinlik.com.tr