Petrol anlaşması skandala dönüştü: Polonya’nın enerji devi Orlen’de 378 milyon dolarlık zarar

Polonya’nın enerji devi Orlen’in İsviçre merkezli iştiraki Orlen Trading Switzerland üzerinden yürüttüğü petrol ticareti, yüz milyonlarca dolarlık zararla sonuçlandı. Venezuela’dan petrol temini için gönderilen tankerlerin boş beklemesi şirkete yaklaşık 100 milyon dolarlık ek maliyet oluştururken, savcılık üç eski yönetici hakkında 378 milyon dolarlık zarar iddiasıyla dava süreci başlattı. PETROL ANLAŞMALARI BÜYÜK SKANDALA DÖNÜŞTÜ Polonya’nın devlet kontrolündeki enerji şirketi Orlen’in Venezuela ve Güney Sudan’dan petrol temin etmek amacıyla yürüttüğü ticari işlemler ülkenin en büyük şirket skandallarından biri haline geldi. Polonya Parlamentosunun resmi kayıtlarına göre, Orlen’in İsviçre merkezli iştiraki Orlen Trading Switzerland tarafından çok sayıda aracı üzerinden yapılan sözleşmelerin toplam büyüklüğü yaklaşık 400 milyon dolara ulaştı. TANKERLER VENEZUELA AÇIKLARINDA BOŞ BEKLEDİ Dönemin Devlet Varlıkları Bakan Yardımcısı Robert Kropiwnicki, Mayıs 2024’te parlamentoda yaptığı açıklamada, şirketin Venezuela’ya tankerler gönderdiğini ancak gemilerin yüklenmeden beklediğini söyledi. Kropiwnicki, planlanan petrolün neredeyse hiç teslim edilmediğini belirtti. TANKER MALİYETİ YAKLAŞIK 100 MİLYON DOLARA ÇIKTI Resmi parlamento tutanaklarında yer alan bilgilere göre OTS tarafından kiralanan tankerlerin Venezuela açıklarında boş beklemesi şirkete ciddi ek maliyet getirdi. Kropiwnicki, tanker kiralamaları için yaklaşık 60 milyon dolar harcandığını açıkladı. Sözleşmelerin feshi için yaklaşık 8 milyon dolar, gemilerin bekleme maliyetleri için ise yaklaşık 30 milyon dolar ödendiğini belirtti. Böylece yalnızca tankerlerle bağlantılı ek maliyet yaklaşık 100 milyon dolara ulaştı. SAVCILIK ZARARI 378 MİLYON DOLAR OLARAK AÇIKLADI Dosyaya ilişkin adli süreç de ilerledi. Varşova Bölge Savcılığı, 7 Ağustos 2026’da yaptığı resmi açıklamada Orlen ve Orlen Trading Switzerland’ın 378 milyon dolar zarara uğratıldığını duyurdu. Söz konusu tutarın yaklaşık 1,5 milyar zlotiye karşılık geldiği belirtildi. ÜÇ ESKİ YÖNETİCİ HAKKINDA İDDİANAME HAZIRLANDI Savcılık, Orlen ve OTS’yi zarara uğrattıkları gerekçesiyle üç eski yönetici hakkında iddianame hazırladı. Savcılığa göre zarar, Ağustos-Aralık 2023 döneminde imzalanan üç olumsuz ham petrol alım sözleşmesinden kaynaklandı. ŞİRKET VARLIKLARINI KORUMAMAKLA SUÇLANDILAR Sanıkların şirket varlıklarını ve Orlen grubunun çıkarlarını yeterince korumamakla suçlandığı bildirildi. Suçlamalar kapsamında 25 yıla kadar hapis cezasının gündeme gelebileceği belirtildi. OTS’NİN ESKİ YÖNETİCİSİ İÇİN İADE TALEBİ Dosyanın bir diğer şüphelisi olan OTS’nin eski yöneticisi Samer A. hakkındaki soruşturma ayrı yürütülüyor. Polonya savcılığı, şüphelinin Birleşik Arap Emirlikleri’nden iadesinin talep edildiğini açıkladı. 230 MİLYON DOLARLIK KRİPTO PARA İDDİASI Olayın para trafiğine ilişkin yeni ayrıntılar Financial Times’ın 15 Eylül’de yayımladığı araştırmayla gündeme geldi. Habere göre OTS, Venezuela’dan petrol satın almak amacıyla yaptığı anlaşma kapsamında 230 milyon dolar avans ödedi. ÖDEMELERİN BİR BÖLÜMÜ TETHER İLE YAPILDI İDDİASI Financial Times’ın araştırmasına göre ödemenin önemli bölümünün doların değerine endeksli kripto para Tether kullanılarak çeşitli aracılar üzerinden aktarıldığı öne sürüldü. Ancak planlanan petrol sevkiyatlarının büyük bölümü gerçekleşmedi. ÖDEMELERİN ÖNEMLİ KISMI GERİ ALINAMADI Yapılan avans ödemelerinin önemli bölümünün geri alınamadığı belirtildi. Petrol sevkiyatlarının büyük ölçüde gerçekleştirilememesi, Orlen’in uğradığı zararın temel unsurlarından biri olarak dosyada yer aldı. SORUŞTURMA SÜRÜYOR Polonya makamlarının soruşturması, yüz milyonlarca dolarlık zararın nasıl ortaya çıktığını belirlemeye yönelik olarak devam ediyor. Soruşturma kapsamında yapılan ödemelerin izinin sürülmesi ve kaybedilen paranın geri alınıp alınamayacağının belirlenmesi amaçlanıyor.