Geçinmekten yaşamaya vakit kalıyor mu?

www.kocaelidenge.com yazarı Nurgül Tunçcu'nun kaleminden...

Bir evin mutfağında başlayan hesap, çoğu zaman bütün bir günün içine yayılıyor artık.

Sabah işe gitmek için evden çıkan bir insanın aklında yalnızca yetişmesi gereken mesai yok. Ay sonuna kaç gün kaldığı, ödenecek faturalar, çocukların ihtiyaçları, market alışverişi ve henüz gelmeden harcanmış gibi görünen maaş da var.

Kocaeli, üretimin, emeğin ve sanayinin önemli şehirlerinden biri. Sabahın erken saatlerinde fabrikalara giden işçiler, dükkânını açan esnaf, direksiyon başına geçen şoförler, okula yetişmeye çalışan öğrenciler, evinde ailesinin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan anneler, babalar...

Herkesin ayrı bir hikâyesi, ortak bir kaygısı var: Geçinebilmek.

Asgari ücretin ne kadar olacağına ilişkin beklentiler konuşulurken mesele çoğunlukla rakamlar üzerinden değerlendiriliyor. Oysa o rakamların arkasında yaşayan insanlar var.

Bir maaşın karşılığı yalnızca yapılan işin bedeli değil. Aynı zamanda bir evin huzuru, bir çocuğun ihtiyacı, bir ailenin geleceğe ilişkin kurabildiği hayaller.

Bugün birçok insan alışverişe çıkarken ihtiyacından önce bütçesini düşünüyor. Bir ürünün fiyatına bakıp onu almaktan vazgeçmek, ertelenen bir ihtiyaç için gelecek ayı beklemek, çocukların isteklerine hemen cevap verememek artık pek çok evde karşılaşılan durumlar.

Üstelik hayat pahalılığı yalnızca dar gelirli insanların meselesi de değil. Sabit gelirle yaşayan emekliler, gençler, küçük esnaf, çalışan aileler ve kendi ayakları üzerinde durmaya çalışan insanlar da bu değişimin etkilerini hissediyor.

Elbette ekonomik meselelerin tek bir sebebi, tek bir sorumlusu ya da kolay bir çözümü yok. Üretim maliyetlerinden kiralara, istihdamdan enflasyona kadar birbirini etkileyen pek çok unsur bulunuyor.

Fakat bütün bu hesapların arasında unutulmaması gereken bir şey var.

İnsan hayatı yalnızca ekonomik göstergelerden ibaret değil.

Bir annenin çocuğuyla geçireceği zaman, bir babanın ailesiyle oturacağı huzurlu bir akşam, genç bir insanın geleceğine güvenerek kuracağı hayal de yaşam kalitesinin bir parçası.

Çalışmak elbette hayatın önemli bir gerçeği. Ancak insanın bütün ömrünün yalnızca çalışmak, ödemek ve yeniden çalışmak arasında geçmemesi gerekiyor.

Bir şehirde yaşamak, o şehrin sokaklarında dolaşabilmek, kültürel etkinliklerine katılabilmek, ailesiyle vakit geçirebilmek ve geleceğe ilişkin küçük de olsa planlar yapabilmek demek.

Kocaeli gibi güçlü bir üretim kentinde bu konuyu konuşmanın ayrı bir önemi olduğuna inanıyorum.

Çünkü bu şehrin fabrikalarını, yollarını, dükkânlarını, okullarını ve mahallelerini ayakta tutan insanlar, aynı zamanda onun geleceğini de oluşturuyor.

Ve burada bir başka mesele daha başlıyor.

Halkın yalnızca geçim derdi değil, söyleyecek sözü de var.

Bir mahallede yaşayan insan, kendi sokağının ihtiyacını bilir. Her sabah toplu taşıma kullanan bir çalışan, ulaşımın günlük hayatındaki karşılığını anlatabilir. Küçük bir işletmeyi ayakta tutmaya çalışan esnaf, maliyetlerin ve değişen alışveriş alışkanlıklarının etkisini yaşayarak görür.

Bir emeklinin, bir öğrencinin, bir annenin, bir işçinin deneyimi; şehirle ilgili kararlar alınırken dikkate alınması gereken değerli bir bilgidir.

Katılım dediğimiz şey yalnızca toplantılarda söz almakla sınırlı kalmamalı. İnsanların düşüncelerini rahatça ifade edebilmesi, ihtiyaçlarını anlatabilmesi ve kendilerini ilgilendiren konularda dinlendiklerini hissedebilmesi de önemli.

Bunun için yerel yönetimlerin, kamu kurumlarının, meslek kuruluşlarının, sivil toplumun ve vatandaşların birbirini daha fazla dinlediği alanlara ihtiyacımız var.

Bir sorunu dile getirmek her zaman şikâyet etmek değildir. Çözüm arayışına katkıda bulunmanın da bir yoludur.

Aynı şekilde bir insanın yaşadığı ekonomik güçlüğü anlatması, yalnızca kendisi için bir şey istemesi anlamına gelmez. Kimi zaman aynı sıkıntıyı yaşayan yüzlerce insanın ortak duygusuna tercüman olur.

Toplumun sesini duymak, yalnızca yüksek sesle konuşanları dinlemekle mümkün değildir. Sessizce mücadele edenlerin de hayatına bakmak gerekir.

Sabah erkenden işe gidip akşam yorgun dönenleri, emekli maaşıyla evini geçindirmeye çalışanları, mesleğine yeni başlamasına rağmen gelecek planlarını erteleyen gençleri, çocuklarının ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarının önüne koyan aileleri...

Yeni bir asgari ücret belirlenirken, ekonomik tedbirler tartışılırken ya da şehirlerin geleceği planlanırken rakamların yanında bu hayatların da düşünülmesini istemek son derece doğal.

Çünkü insan yalnızca bugünü kurtarmak istemiyor.

Çocuğunun kendisinden daha iyi koşullarda yaşayabileceğine inanmak, emeğinin karşılığını alabilmek, ihtiyaçlarını sürekli ertelemeden yaşayabilmek istiyor.

Belki de bugün birbirimize daha fazla sormamız gereken soru şu:

İnsanların yalnızca geçinebildiği değil, yaşayabildiği bir düzen için neler yapabiliriz?

Bu sorunun cevabını tek bir kişiden, tek bir kurumdan ya da tek bir karardan beklemek mümkün değil. Ama çözüm arayışının ilk adımı, birbirimizi gerçekten dinlemek olabilir.

Kocaeli'nin geleceğini konuşurken yalnızca büyüyen sanayisini, yapılan yatırımlarını ve değişen şehir siluetini değil, bu şehirde yaşayan insanların umutlarını da konuşmalıyız.

Çünkü bir şehrin gerçek zenginliği, yalnızca ürettikleriyle değil, insanlarına sunduğu yaşamla da ölçülür.

Ve insan, yaşadığı şehirde yalnızca var olmak değil; duyulmak, anlaşılmak ve geleceğinde söz sahibi olmak ister.