Bilim insanları Van Gogh'un Yıldızlı Gece'sindeki gerçek gökyüzüne dair yeni ipuçları ortaya çıkardı

Vincent van Gogh’un sanat tarihinin en tanınmış gece gökyüzlerinden birini resmetmesinin üzerinden bir asırı aşkın süre geçtikten sonra, bilim insanları tabloya ilham veren gerçek göksel manzarayı belirlemiş olabileceklerine inanıyor; ve bu yanıt, başyapıtının kabul edilen tarihini değiştirebilir. Bulgularda, Yıldızlı Gece’nin Van Gogh’un hayal gücünün ürünü olmaktan ziyade, 137 yıl önce Fransa’daki akıl hastanesinden göğe bakarken gördüklerinden esinlenmiş olabileceği öne sürülüyor.

Güney Koreli bir ekip, yıllara yayılan adli astronomi çalışmaları ve Hollandalı sanatçı üzerine yürüttükleri araştırmaların ardından, başyapıtı Fransa’nın Saint-Rémy-de-Provence kasabası üzerinde, 22 Temmuz 1889 civarındaki şafak öncesi gökyüzüyle eşleştirdiklerini kısa süre önce duyurdu. Bu tarih, mavi girdaplı şeritler, parlak yıldızlar ve ışıldayan hilal ayla bezeli bir gökyüzünü; altında bir köyü ve bir yanından yükselen servi ağaçlarını tasvir eden post-empresyonist tablo için uzun süredir kabul gören zaman aralığından bir ay sonrasına denk geliyor.

Sanat tarihçileri tabloyu uzun süredir, Van Gogh’un akıl hastanesine yatışından kısa süre sonra, 1889’un Haziran ayına tarihlendiriyor. Ressam Paul Gauguin’le yaşadığı bir tartışma sırasında birkaç ay önce sol kulağını kesmişti.

Seul merkezli bir teleskop üreticisinin CEO’su Elijah Jeong-hyun Kim liderliğindeki ekip, Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmada bu tarihi artık sorguluyor.“İki gökyüzü birbirinin aynısı değildir. Bir şeyler mutlaka değişir.

Vincent’ın bu değişiklikleri fark ettiğine ve tabloya aktardığına inanıyorum” diyen Kim, e-postasında şöyle devam etti: “22 Temmuz’un daha doğru tarih olduğundan eminim. Bu tarihe bahse girerim.”Son çalışma, 1889 Haziran ortasında ayın Van Gogh’un resmettiği ince hilal biçiminde olmadığı gerçeğini, “gerçek bir bilmeceyi” ele alıyor, diyor Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nden Jose Luis Aragon.

Bir fizikçi olan Aragon, Yıldızlı Gece üzerine araştırmalar yürüttü ancak yeni çalışmaya katılmadı.“Yine de, Temmuz tarihini kesinleşmiş bir yanıt değil, ilgi çekici bir hipotez olarak görürdüm” diye ekledi Aragon, AP’ye gönderdiği e-postada. Kim ve ekibi, 22 Temmuz 1889 civarında, şafak öncesi ayın şeklinin tabloda görülenle aynı göründüğünü; Boğa burcundaki Hyades yıldız kümesinin doğuda Venüs’le birlikte yükseldiğini ortaya koydu.

Hava durumu analizlerine göre gökyüzü, Van Gogh’un tüm bu detayları görebileceği kadar açık olmalıydı. Araştırmacılar yöntemlerini diğer tabloların gece gökyüzleri üzerinde de test edip doğruladı; bu da Aragon’un “titiz ve gerçekten disiplinlerarası” olarak nitelendirdiği bir çalışma ortaya koydu.

Bir başka önemli karmaşıklık daha var: Van Gogh pencereye dikilip gökyüzünü olduğu gibi birebir aktarmadı. Yıldızlı Gece üzerinde akıl hastanesindeki atölyede çalıştı ve bu çarpıcı manzarayı oluştururken eskizlerinden ve anılarından yararlandı.

Bu da tablodaki göksel unsurların tek bir geceye karşılık gelmeyebileceği, “gökyüzünün, yazarların da kabul ettiği gibi, muhtemelen birçok gecenin bileşiminden oluştuğu” anlamına geliyor, diyor Aragon.