Ortak sınavlarda yeni uygulama başladı: Öğretmenlerin performansı mı ölçülecek?

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından uygulamaya alınan Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) kapsamında ilk sınavlar 3 Kasım 2026'da başladı. Ortaokul ve lise öğrencilerinin katıldığı sınavlarda, soru bazlı sonuçların kaydedilmesi ve bu verilerin öğretmenlerin değerlendirilmesinde kullanılması ihtimali eğitim çevrelerinde tartışılıyor.

Bakanlığın sınav sonuçlarında belirlenen sorunlara yönelik müdahalede bulunacağını açıklaması, değerlendirme sürecinin nasıl yürütüleceğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.

Ortak sınav sonuçları öğretmenlerin performansını değerlendirmek için mi kullanılacak?

Yeni uygulamada sınav sonuçlarının hangi amaçlarla değerlendirileceği tartışılıyor. Eğitim çevrelerinde, elde edilen verilerin okulların eksikliklerini belirlemek için kullanılması ile öğretmen ve yöneticilerin başarısını ölçmeye yönelik bir uygulamaya dönüşmesi ihtimalleri ele alınıyor.

Değerlendirmelere yönelik eleştirilerde, öğrencilerin akademik başarılarının yalnızca sınav puanları üzerinden incelenmesinin yeterli olmayacağı ifade ediliyor.

Öğrencilerin başarı düzeylerini etkileyebilecek unsurlar arasında ailelerin ekonomik koşulları, yaşadıkları çevre, okulların fiziki imkânları ve eğitim materyallerine erişim olanakları gösteriliyor. Destekleyici öğrenme fırsatlarının da sonuçlar üzerinde etkili olduğu vurgulanıyor.

Bu koşullar dikkate alınmadan yapılacak okul ve öğretmen karşılaştırmalarının mevcut eşitsizlikleri ortaya koymakta yetersiz kalabileceği belirtiliyor. Eleştirilerin bir diğer odağını ise düşük başarı sonuçlarının sorumluluğunun doğrudan öğretmenlere yüklenmesi ihtimali oluşturuyor.

Öğretmenler her sorunun puanını e-Okul sistemine girecek

e-Okul üzerinden yürütülecek kayıt işleminde öğretmenlerin sorumlulukları da belirlendi. Sınavın uygulandığı ders saatinde sınıfta bulunan öğretmen sınavı gerçekleştirecek, öğrencilerin sınav kâğıtlarını ise ilgili dersin öğretmeni değerlendirecek.

Öğretmenler, öğrencinin sınava katılım durumunu ve toplam notunu sisteme işleyecek. Bunun yanında her sorudan alınan puan, sınav kâğıdındaki sıralama esas alınarak ayrı ayrı kaydedilecek.

Böylece öğrencilerin yalnızca genel notları değil, sorulara verdikleri yanıtlardan elde ettikleri puanlar da sistemde yer alacak.

Sınav sorularının 8'i Bakanlığın havuzundan gelecek

Sınavların hazırlanmasında MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan konu ve soru dağılım tabloları kullanılacak.

Okullardaki ilgili branş öğretmenlerinden oluşan alan zümresi, uygulanacak senaryoyu belirleyerek sınav öncesinde öğrencilere açıklayacak.

Her sınavda toplam 10 soru bulunacak. Bunların 8'i Bakanlığın soru havuzundan seçilirken kalan 2 soru öğretmenler tarafından hazırlanacak.

Öğretmenlerin hazırlayacağı açık uçlu sorular, belirlenen senaryodaki iki ayrı öğrenme çıktısını esas alacak. Bakanlığın havuzundan gelen sorular ise sınav tarihinden 4 gün önce öğretmenlerin erişimine sunulacak.

İlgili dersin öğretmenleri, havuzdan seçilen sorulardan en fazla ikisini değiştirebilecek. Soruların zorluk düzeyleri ve puan karşılıkları da öğretmenler tarafından belirlenecek.

İlk sınavlardan önce soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru yüklenmesi hedefleniyor. Sonraki her sınav döneminde havuza yaklaşık 8 bin yeni sorunun eklenmesi planlanıyor.

Ortak Yazılı Sınav Sistemi hangi sınıfları kapsıyor?

Yeni sistem, ortaokul ve lise kademelerindeki belirli sınıflarda uygulanacak. 8 ve 12'nci sınıflar ile hazırlık sınıfları ise kapsam dışında bırakıldı.

Sınıflara ve sınav uygulamasına ilişkin bilgiler şöyle:

Eğitim kademesi

Kapsamdaki sınıflar

Ortak sınav yapılan ders sayısı

Ortaokul

5, 6 ve 7'nci sınıflar

Lise

9, 10 ve 11'inci sınıflar

Ortak sınav sonuçları, ilgili dönemin yazılı sınav notu olarak kabul edilecek. Öğrencilerin ders puanları hesaplanırken bu sınavlardan elde edilen sonuçlar kullanılacak.

Ortak sınav süresi ve ders saatleri belli oldu

Her sınav için öğrencilere 40 dakika süre tanınacak. Sınavın toplam puan değeri ise 100 olacak.

Gün içerisinde yalnızca bir ortak sınav yapılması durumunda uygulama ikinci ders saatinde gerçekleştirilecek. Aynı gün iki sınavın bulunması halinde ikinci ve dördüncü ders saatleri kullanılacak.

Okul müdürlükleri, ihtiyaç duyulması durumunda sınavın uygulanacağı ders saatini değiştirebilecek.

Düzenleme kapsamında 10 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilecek okul geneli ortak yazılı sınavların dördüncü ders saatinde yapılmasına da imkân tanınıyor.