Kilosu 50 bin liraya kadar çıkıyor: Hasadı başladı, yalnızca iki yerde yetişiyor!

İzmir’in Çeşme ilçesinde yetişen coğrafi işaretli damla sakızı ağaçlarında hasat dönemi devam ediyor. Temmuz ayında ağaçların gövdelerine yapılan çiziklerden sızan damlalar, eylül ayının ortalarına doğru toplanıyor. Temizleme işleminin ardından gıda, kozmetik ve ilaç sanayisi gibi farklı alanlarda kullanılan damla sakızının kilogramı 45 bin ila 50 bin lira arasında satılıyor.

Sakız ağaçlarında çizim işlemi her yıl temmuz ayının başında yapılıyor. Ağaçlardan sızan damlalar, eylül ortalarına kadar ağaçların dibinden tek tek toplanıyor. Ardından işçiler tarafından temizlenen sakızlar, farklı sektörlerde kullanılmak üzere hazırlanıyor.

ÇEŞME’DE 50 BİN SAKIZ AĞACI TOPRAKLA BULUŞTU

Damla sakızının yalnızca Çeşme ile Sakız Adası’nda yetiştiğini belirten üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, ürünün coğrafi işaretli olduğunu ve bölgeye özgü endemik bir bitki niteliği taşıdığını söyledi.

Tütüncüoğlu, damla sakızının çok değerli olduğunu belirterek, yalnızca belirli bölgelerde yetişmesinin de ürünün değerini artırdığını ifade etti. Yaklaşık beş yıl öncesine kadar Cumhuriyet döneminde sakız ağaçlarının büyük ölçüde yok olduğunu ve sayılarının bine kadar gerilediğini aktaran Tütüncüoğlu, 2020’den itibaren kendilerinin ve Tarım ve Orman Bakanlığının yürüttüğü çalışmalarla beş yıl içinde Çeşme’de yaklaşık 50 bin sakız ağacının toprakla buluşturulduğunu kaydetti.

HASAT SÜRECİ EYLÜL ORTASINDA TAMAMLANIYOR

Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük alanda damla sakızı üretildiğini belirten Tütüncüoğlu, bölgede arazi bulmanın zorluğuna dikkat çekti. Turizm bölgesi olması nedeniyle arazilerin değerli olduğunu ve sakız ağacı dikmek için uygun yer bulmakta zorlandıklarını söyledi.

Hasat sürecine ilişkin bilgi veren Tütüncüoğlu, ağaçların haziran ayının sonlarında veya temmuzun ilk haftasında çizildiğini, bu işlemin ardından yaklaşık iki ila iki buçuk ay boyunca damla akışının sürdüğünü anlattı. Eylül ortalarında ağaçlardan düşen damlaların kuruyarak toplanmaya hazır hale geldiğini belirten Tütüncüoğlu, temmuzda başlayan sürecin eylül ortalarında sona erdiğini ifade etti.

Toplanan ham sakızların evlerde temizlendiğini aktaran Tütüncüoğlu, bu işlemin yaklaşık bir ila bir buçuk ay sürdüğünü ve aralık ayına kadar devam ettiğini kaydetti.

Damla sakızının kilogramının yaklaşık 45 bin ila 50 bin lira arasında satıldığını belirten Tütüncüoğlu, mevcut üretim miktarının yaklaşık 100 kilogram olduğunu söyledi. Yeni dikilen ağaçların beş yıl içinde damla sakızı vermeye başlayacağını ifade eden Tütüncüoğlu, bu dönemde Çeşme’de üretimin yaklaşık 1,5 ila 2 tona ulaşmasını ve Türkiye’nin ithalatının bir bölümünün karşılanmasını beklediklerini dile getirdi.

“DOĞRU KRİTERLERİN VE ENZİMLERİN BULUNDUĞU YER ÇEŞME”

Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı ve üretici İbrahim Topal da damla sakızı üretiminin bölgenin doğal koşullarıyla bağlantılı olduğunu belirtti.

Derneği 2024 yılının haziran ayında kurduklarını anlatan Topal, kuruluşun temel amaçlarından birinin, bir yıl önce coğrafi işaret alan Çeşme damla sakızını korumak ve tanıtmak olduğunu söyledi.

Coğrafi işaretin önemli bir marka niteliği taşıdığını belirten Topal, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki ürünlerin de coğrafi işaretle tescillenmesi sayesinde Çeşme damla sakızının nerede yetiştiğinin bilindiğini ifade etti.

Topal, başka yerlerde de sakız yetişebileceğini ancak doğru kriterlerin ve enzimlerin bulunduğu yerin Çeşme olduğunu belirterek, coğrafyanın, denizden esen rüzgârın, güneşin ve toprağın üretimde etkili olduğunu kaydetti.

Bu konuda bir harita mühendisi tarafından tez çalışması yapıldığını ve Çeşme’de sakız yetiştirilmeye uygun bölgelerin belirlendiğini aktaran Topal, ilçenin kendi içinde bile ekolojik koşullara bağlı farklılıklar bulunduğunu söyledi. Topal’ın verdiği bilgilere göre, Çiftlikköy’de rüzgâr, güneş ve toprak gibi ekolojik faktörlerin uygunluğu yüzde 80-81 seviyesindeyken, Alaçatı’nın bazı bölgelerinde bu oran yüzde 78’e, daha ilerideki bölgelerde ise yüzde 76’ya kadar düşüyor.