Türkiye'de kara yollarında yeni dönem: Güvenli sistem yaklaşımı geliyor

Kara yolu güvenliğinde yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. 2027 Yıllık Programı'nda yer alan düzenlemelerle birlikte, kazaları yalnızca sürücü hatası üzerinden değerlendiren anlayışın yerine yolun ve trafik altyapısının da güvenliği sağlayacak şekilde tasarlanmasını öngören "güvenli sistem yaklaşımı" benimsenecek.

Bu kapsamda yolların fiziki özelliklerinden trafik levhalarına, yol kenarlarından bakım çalışmalarına kadar birçok alanda değişikliğe gidilecek. SÜRÜCÜ HATALARINI DA HESABA KATAN YENİ YAKLAŞIMYıllık Program'da kara yolu güvenliğinin temelini "güvenli sistem yaklaşımı" oluşturuyor.

Bu anlayış, sürücülerin ve diğer yol kullanıcılarının hata yapabileceğini en baştan kabul ediyor. Trafik güvenliği de yalnızca direksiyon başındaki kişinin sorumluluğu olarak görülmüyor; altyapı, işaretleme ve yol tasarımı dahil olmak üzere sistemin bütün unsurları bu sorumluluğun parçası sayılıyor.

Yeni yaklaşımın arkasındaki en önemli gerekçelerden biri, trafik kazalarında yaşanan can kayıpları. Geçen yıl meydana gelen kazalarda 6 bin 35 kişi hayatını kaybetti. Bu yılın sonunda can kaybının 5 bin 500 seviyesinde gerçekleşmesi beklenirken, 2027 için belirlenen hedef sayının 4 bine indirilmesi.

Bu hedef doğrultusunda yalnızca sürücülerin kurallara uyması değil, olası hataların ölümcül sonuçlara yol açmasını engelleyecek bir kara yolu altyapısının oluşturulması amaçlanıyor. TRAFİK LEVHALARI VE YOL ÇİZGİLERİ YENİDEN DÜZENLENECEKProgramda öne çıkan başlıklardan biri de "kendini ifade eden yollar" anlayışı.

Bu kapsamda trafik işaretleri, levhalar, yol çizgileri ve ışıklandırmaların sürücüler tarafından kolayca anlaşılabilecek standartlara kavuşturulması planlanıyor. Amaç, sürücülerin daha önce kullanmadıkları bir güzergâhta bile yolun nasıl devam ettiğini ve hangi yönde hareket etmeleri gerektiğini kolaylıkla anlayabilmesi.

Yol üzerindeki işaretlemelerin birbiriyle uyumlu ve açık olması, sürüş sırasında yaşanabilecek kararsızlıkların ve yanlış manevraların azaltılmasına katkı sağlayacak. Sarı uyarı levhalarından şerit çizgilerine kadar farklı unsurların ortak bir standartta buluşturulması hedefleniyor.

Böylece yol kullanıcılarının dikkatini dağıtabilecek veya yanlış anlaşılabilecek işaretlemelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. YOL KENARLARI KAZALARIN SONUÇLARINI HAFİFLETECEKGüvenli sistem yaklaşımının bir diğer önemli ayağını yol kenarlarının düzenlenmesi oluşturuyor.

Araçların kontrolden çıkarak yoldan ayrılması durumunda ölümcül sonuçların ortaya çıkmasını önlemek için yeni düzenlemeler yapılacak. Bu doğrultuda çarpmayı önleyen veya çarpışma yaşandığında ortaya çıkan hasarı azaltan yol kenarı uygulamaları hayata geçirilecek.

Banketler ve yol çevresindeki unsurların, yoldan çıkan araçlar için ilave tehlike oluşturmaması amaçlanıyor. Yeni düzenlemelerle kazaların meydana gelme ihtimalini azaltacak önlemlerin yanı sıra kaza yaşanması durumunda can kaybı ve yaralanma riskini düşürecek uygulamalara da ağırlık verilecek.

Böylece trafik güvenliği yalnızca kazaları önleme üzerinden değil, kazaların sonuçlarını hafifletme hedefiyle de ele alınacak. KÖPRÜ VE TÜNEL GEREKTİRMEYEN GÜZERGÂHLAR ÖNCELİKLİ OLACAKUlaştırma alanındaki yatırımlar da 2027 Yıllık Programı kapsamında yeniden değerlendirilecek.

Devam eden projeler; fizibilite, sürdürülebilirlik, etkinlik, erişilebilirlik, güvenlik ve verimlilik kriterlerine göre gözden geçirilecek. Bu değerlendirmelerde mevcut altyapının daha etkin kullanılması ve kara yolu ağındaki verimliliğin artırılması ön planda tutulacak.

Yeni kara yolu projelerinde ise köprü ve tünel gibi yüksek maliyetli sanat yapıları gerektirmeyen güzergâhların tercih edilmesi öngörülüyor. Projelerin fizibilite aşamasında alternatif güzergâhlar da değerlendirmeye alınacak.

Böylece hem yatırım maliyetlerinin hem de kaynak kullanımının daha verimli hale getirilmesi hedefleniyor. YOLLARDA ÖNLEYİCİ BAKIM DÖNEMİ BAŞLIYORKara yollarının bakım ve onarımında da müdahale anlayışının değiştirilmesi planlanıyor.

Program kapsamında bakım hizmetlerinin zamanında ve yeterli düzeyde yerine getirilmesi, yol ağında trafik akışını olumsuz etkileyen darboğazların giderilmesi hedefleniyor. Bu başlıkta öne çıkan kavram ise "önleyici bakım" olacak.

Yolların bozulmasının veya arızaların ortaya çıkmasının ardından müdahale edilmesi yerine, sorunların önceden tespit edilerek giderilmesi esas alınacak. Önleyici bakım uygulamalarıyla taşıt işletme giderlerinin ve ağır bakım maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Yol yüzeyindeki bozulmaların büyümeden giderilmesi, sürüş güvenliğinin korunmasının yanı sıra trafik akışının kesintiye uğramasını da önleyebilecek.2027 Yıllık Programı'nda yer alan düzenlemelerle kara yolu güvenliğinin altyapıdan bakıma kadar bütüncül biçimde ele alınması planlanıyor. Belirlenen hedef ise trafik kazalarındaki can kaybını 2027 yılının sonunda 4 bine düşürmek.