Gençler, Bir Hayaliniz, Bir Hedefiniz; Bir Kızılelma Ülkünüz Olsun

Sevgili Gençler, hayatın en büyük talihsizliği ne yoksulluk ne başarısızlık ne de imkânsızlıklardır. Asıl talihsizlik, insanın neyin peşinden gittiğini bilmeden yaşamasıdır. Çünkü yönü olmayan bir gemi için rüzgârın kuvvetinin hiçbir anlamı olmadığı gibi.

İnsanın da yalnızca enerjik, zeki, yetenekli veya çalışkan olması yetmez; bütün bunları anlamlı bir istikamete bağlayacak bir hayale, bir hedefe ihtiyacı vardır. Bu yüzden gençlik çağında kendinize bir hedef, bir ideal, bir Kızılelma ülküsü mutlaka belirleyin.

"Kızılelma burada yalnızca tarihsel bir sembol değildir". O, insanın erişmek için ömrünü adadığı, ufukta duran büyük ülküdür. Türk tarihindeki anlamıyla "Kızılelma", çağdan çağa farklı anlamlar kazanmış bir ideal ve yürüyüş fikridir.

Bugünün genci içinse Kızılelma; iyi bir insan olmak, ilimde yükselmek, bir sanat eseri bırakmak, ülkesine faydalı olmak, insanlığa hizmet etmek, kendi potansiyelinin sınırlarını aşmak olabilir. Çünkü insan, yalnızca ekmekle veya yemekle değil, anlamla yaşar.

Sosyoloji bize insanın yalnız yaşayan bir varlık olmadığını öğretir. İnsan; ailesinden, arkadaşlarından, okulundan, toplumundan, kültüründen ve geçmişten ilham alarak yaşadığı çağından etkilenir. İçinde yaşadığı toplumun değerleri onun arzularını biçimlendirir.

Bazen insan gerçekten ne istediğini değil, çevresinin ondan ne istemesini öğrendiyse onu ister. İşte gençlik döneminin en büyük meselelerinden biri budur: “Ben ne istiyorum?” Bu soru, göründüğünden çok daha ağırdır. Çünkü sosyal medya çağında insanın kendi arzusuyla başkasının arzusunu birbirinden ayırması zorlaşmıştır.

Herkes bir yerlere yetişiyor, herkes başarılı görünüyor, herkes geziyor, herkes kazanıyor, herkes güzel yaşıyor gibi görünür. Böyle bir dünyada insan kendi hayatını başkalarının vitrinleriyle karşılaştırmaya başlar. Oysa başkasının vitrini, senin hayatının ölçüsü değildir.

Kadim bilgelik sessizce burada devreye girer: “Kendini bil.” Delfi'deki antik öğüdün özünde bu vardır. Sokrates'in düşüncesinin merkezinde de insanın kendisini sorgulaması bulunur. Kendini bilmek; yalnızca güçlü yönlerini keşfetmek değildir.

Zaaflarını, korkularını, tembelliğini, kibrini, bağımlılıklarını ve bahanelerini de görebilmektir. Kendini tanımayan insan, başkasının çizdiği haritada kör, topal yürür. Sevgili Gençler, hedefiniz büyük olsun; fakat adımlarınız gerçekçi olsun.

Gençlere bazen “Büyük düşün!” denir. Doğrudur. Fakat büyük düşünmek, gerçeklerden kopmak değildir. Büyük bir idealin küçük günlük disiplinlere ihtiyacı vardır. Bir kitap yazmak istiyorsan bugün bir sayfa yazmalısın. Bilim insanı olmak istiyorsan bugün bir problemi çözmeye çalışmalısın.

İyi bir öğretmen olmak istiyorsan bugün bir konuyu başkasına anlatabilecek kadar öğrenmelisin. Ülkeye hizmet etmek istiyorsan önce işini iyi yapmayı öğrenmelisin. Çünkü hayaller gökyüzü gibi yüksek kurulur ama karakter yer yüzü gibi inşa edilir.

Aristoteles'in erdem anlayışında önemli olan noktalardan biri, iyi insan olmanın yalnızca güzel düşüncelere sahip olmakla gerçekleşmemesidir. Erdem, tekrar edilen doğru davranışlarla karakter hâline gelir. Başka bir ifadeyle insan, yaptıklarıyla kim olduğunu inşa eder.

Bugün sürekli ertelediğin şey, yarın karakterinin bir parçası olabilir. Bugün gösterdiğin disiplin de... Bu nedenle hedefinizi yalnızca “ne olmak istediğiniz” üzerinden kurmayın. “Nasıl biri olmak istiyorum?” sorusunu da sorun.

Çünkü meslek bir unvandır; karakter ise insanın hakiki ismidir. Gençlik, tüketilecek bir zaman değil; inşa edilecek bir çağdır. Gençlik çoğu zaman yalnızca eğlenilecek, gezilecek, hayatın tadının çıkarılacağı bir dönem gibi anlatılıyor.

Elbette genç insan gülecek, gezecek, sevecek, arkadaşlık edecek, hata yapacak, dünyayı keşfedecek. Fakat gençlik yalnızca tüketilecek bir enerji deposu değildir. Gençlik, kendini inşa etme çağıdır. İnsan yaşlandığında çoğu zaman gençliğinde kazandığı alışkanlıkların sonuçlarını yaşar.

Okumayı alışkanlık hâline getiren insanın zihni genişler. Disiplini öğrenen insan zor zamanlarda ayakta kalır. Çalışmayı öğrenen insan fırsat geldiğinde hazır olur. Sabretmeyi öğrenen insan ilk başarısızlıkta yıkılmaz. Bu yüzden gençlikte yapılan her küçük yatırım, gelecekte kat be kat geri döner.

Fakat bunun tersi de doğrudur. Saatlerce amaçsızca tüketilen içerikler, sürekli ertelenen işler, bağımlılığa dönüşen eğlenceler ve sorumluluktan kaçış da insanın geleceğinden zaman çalar.