Gümrüklerde Dijital Dönüşüm: Blokzincir ve Yapay Zeka Dönemi

Türkiye, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı çerçevesinde gümrük hizmetlerini dijital dönüşümle yeniden yapılandırmaya hazırlanıyor. İhracat hacmini artırmak, kaçakçılıkla mücadeleyi güçlendirmek ve çevresel standartları korumak amacıyla gümrük kapılarında modernizasyon çalışmaları hız kazanacak.

Bu stratejiyle, uluslararası ticaretin daha güvenli, hızlı ve şeffaf bir zeminde yürütülmesi amaçlanıyor. Önümüzdeki dönemde dış ticaret işlemlerinde blokzincir teknolojisi ve optik karakter tanıma (OCR) sistemleri aktif olarak kullanılmaya başlanacak.

İthalat süreçlerinde kağıtsız gümrük uygulamasına geçiş için teknik altyapı çalışmaları devam ederken, geçiş belgesi tahsisinde kullanılan tüm evraklar tamamen dijital ortama taşınarak fiziksel belge ibrazı sonlandırılacak. Ayrıca, beyanname kontrollerinde doğruluk payını artırmak adına yapay zeka destekli bir sistem geliştirilecek.

Teknolojik altyapı, BİLGE sistemi ve Milli Tarama Sistemleri Projesi (MİLTAR) ile entegre bir şekilde güçlendirilecek. Fiziki müdahaleye gerek kalmadan eşya, taşıt ve yolcu kontrollerini yapabilen ileri teknoloji sistemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Bu sayede gümrük hizmetleri, yeşil ve dijital dönüşüm ilkeleriyle uyumlu, yüksek verimliliğe sahip bir yapıya kavuşturulacak. Genç neslin dijital yetkinliklerinden faydalanmak amacıyla Gümrüğün Dijital Elçileri adlı bir yarışma düzenlenecek.

Bu yarışma aracılığıyla elde edilecek teknik geri bildirimler, gümrük yazılımlarının ve mevzuat düzenlemelerinin iyileştirilmesinde doğrudan girdi olarak kullanılacak. Ayrıca, gençlere gümrük süreçlerinin uygulamalı olarak öğretilmesi sağlanarak dijital dönüşümün tabana yayılması hedefleniyor.

E-ihracatın önünü açmak için uluslararası mevzuatla uyumlu yeni düzenlemeler hayata geçirilecek. Sınır ötesi e-ticaret süreçlerini kolaylaştırmak adına basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulamaları güncellenecek. Türkiye, özellikle komşu ülkelerle Gümrük e-Ticaret Altyapı ve Mevzuat Tecrübe Paylaşımı Programı başlatarak bölgesel bir dijital entegrasyon modeli oluşturmayı planlıyor.