Mikroplastiklerin Kanser Yaptığını Söylemek İçin Henüz Erken

Liv Hospital Ulus Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Meral Günaldı, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki olası etkilerinin dikkatle araştırılması gerektiğini belirterek, "Mikroplastiklerin farklı insan dokularında ve bazı tümör örneklerinde saptanması dikkat çekici bir bulgu.

Ancak bir parçacığın tümör dokusunda bulunması, tek başına o parçacığın kansere neden olduğunu göstermez. Bugün için mikroplastik maruziyetinin insanlarda kanser görülme sıklığını doğrudan artırdığını ortaya koyan yeterl

BİLİMSEL ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR, NET DELİL YOK Prof. Dr. Günaldı, deneysel çalışmalarda mikroplastiklerin kronik inflamasyon, oksidatif stres, hormonal sistem ve hücre çoğalmasını düzenleyen bazı sinyal yolakları üzerindeki olası etkilerinin araştırıldığını ifade etti.

Akciğer, kolorektal, mide, serviks, meme, pankreas ve prostat kanserleri gibi farklı kanser türlerine ait tümör dokularında mikroplastik parçacıkları tespit edildiğini belirten Günaldı, "Bu bulgular mikroplastiklerin tümör biyolojisi üzerindeki olası etkilerinin araştırılması açısından önem taşıyor. Ancak laboratuvar ortamında ortaya konan mekanizmaların insanlarda doğrudan kanser nedeni olarak kabul edilebilmesi için daha kapsamlı ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç var" diye konuştu.

MİKROPLASTİKLER KANSER GELİŞİMİNİ NASIL ETKİLEYEBİLİR? Mikroplastiklerin olası etkilerinin birden fazla mekanizma üzerinden değerlendirildiğini söyleyen Prof. Dr. Günaldı, şunları aktardı:

· Hücrelerde inflamatuvar yanıtı ve oksidatif stresi artırabileceği düşünülüyor. · Plastik üretiminde kullanılan bazı kimyasalların hormonal sistem üzerindeki etkileri araştırılıyor. · PI3K/Akt/mTOR ve Wnt/β-katenin gibi hücre büyümesi ve çoğalmasında rol oynayan sinyal yolakları deneysel çalışmaların konusu. · Mikroplastiklerin yüzeylerinde çevresel kirleticileri taşıyabilmesi, etkilerinin daha geniş çerçevede incelenmesini gerektiriyor.

GENÇ YAŞTA KANSER ARTIŞI MİKROPLASTİKLERLE AÇIKLANAMAZ Mikroplastiklerin yaygınlaşması ile özellikle bazı kanserlerin daha genç yaşlarda görülmesindeki artış arasında zaman örtüşmesi bulunduğunu ancak bunun nedensellik anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr.

Günaldı, "Obezite, hareketsiz yaşam, beslenme alışkanlıkları, alkol, sigara ve çevresel faktörler gibi çok sayıda değişken de aynı dönemde değişti. Dolayısıyla mikroplastikleri tek başına sorumlu tutmak bilimsel açıdan doğru olmaz" dedi.

KANSERDEN KORUNMADA KANITLANMIŞ RİSK FAKTÖRLERİNE ODAKLANIN Kanserden korunmada bilimsel olarak kanıtlanmış risk faktörlerine odaklanılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Günaldı, şu önerilerde bulundu:

· Sigara, tütün ürünleri ve alkolden uzak durmak · Sağlıklı kiloyu korumak · Düzenli fiziksel aktivite yapmak · Dengeli beslenmek · Yaşa ve kişisel risklere uygun kanser taramalarını ihmal etmemek · Plastik kullanımını gereksiz yere artırmamak · Sıcak yiyecek ve içecekleri plastik kaplarda uzun süre bekletmemek

"NE GEREKSİZ KORKU NE TAMAMEN ÖNEMSİZ YAKLAŞIM" Prof. Dr. Meral Günaldı, mikroplastiklerin kanserle ilişkisi konusunda toplumda gereksiz endişe oluşturmadan, bilimsel gelişmelerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Bugün elimizdeki veriler mikroplastiklerin tamamen zararsız olduğunu göstermiyor; ancak insanlarda kansere neden olduğunu kesin olarak ortaya koyan yeterli kanıt da bulunmuyor. Bu nedenle konuya ne gereksiz bir korkuyla ne de tamamen önemsizmiş gibi yaklaşmak gerekiyor.

Mikroplastiklerin vücutta birikimi, biyolojik etkileri ve uzun vadeli sağlık sonuçlarının daha iyi anlaşılması için kapsamlı araştırmalara ihtiyaç var.