Bel fıtığında en tehlikeli belirtiler açıklandı: Kalıcı hasara yol açabilir

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Mustafa Başaran, bel fıtığının belirtileri, dereceleri, ameliyat gerektiren durumlar ve ameliyatsız tedavi yöntemleri hakkında İLKHA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Her bel ağrısının bel fıtığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Başaran, hastaların şikâyetlerinin ve tetkik sonuçlarının birlikte değerlendirilerek kişiye özel tedavi planlanması gerektiğini söyledi.

Bel fıtığının farklı nedenlerle ortaya çıkabildiğini belirten Başaran, uzun süre hareketsiz kalma, yanlış oturma pozisyonu, ağır yük kaldırma ve genetik yatkınlığın bel sağlığını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çekti. Başaran, erken teşhis ve kişiye uygun tedavinin olası kalıcı hasarların önlenmesinde önemli rol oynadığını vurguladı.

Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Mustafa Başaran

"Bel fıtığı 4 derecede sınıflandırılıyor"

Bel fıtığının oluşumunu ve derecelerini anlatan Başaran, "Bel fıtığı, omurgalar arasında bulunan kıkırdak yapıların omurilik kanalına doğru kayması ve bombeleşmesiyle meydana gelir. Biz buna kısaca bel fıtığı ya da disk hernisi diyoruz.

Bel fıtığının 4 derecesi vardır. Birinci ve 2'nci derece bel fıtıkları daha çok bel ağrısıyla kendini gösterirken, 3'üncü derece bel fıtıklarında ağrı kalçaya kadar yayılır. Dördüncü derece bel fıtıklarında ise ağrı bacağa kadar yayılır ve şiddetli şekilde seyreder." dedi.

"Her bel ağrısı bel fıtığı anlamına gelmiyor"

Her bel ağrısının bel fıtığından kaynaklanmadığına dikkat çeken Başaran, farklı hastalıkların ve fiziksel etkenlerin de bel ağrısına neden olabileceğini belirterek, "Her bel ağrısı bel fıtığı değildir. Özellikle belli bir yaştan sonra kemik erimesine bağlı olarak bel ağrıları görülebilir.

Soğuk havalarda kasların kasılmasına ve incinmesine bağlı olarak şiddetli bel ağrıları oluşabilir. Ani hareketlerde kas ve bağ dokularında meydana gelen zedelenme ve yırtılmalar da ağrıya neden olabilir. Bazen iltihaplanmalar ve romatizmal hastalıklar da bel ağrısıyla kendini gösterebilir.

Düşmeler, kırıklar, çıkıklar ve omurga kaymaları da bel ağrısına yol açabilir. Ancak her bel ağrısına fıtık diyemeyiz. Her bel ağrısını önemsememiz, gerekli tetkikleri yaptırmamız ve buna yönelik uygun tedavileri planlamamız gerekir." ifadelerini kullandı.

"Ameliyat kararında sinirlere yapılan baskı önemli"

Bel fıtığı bulunan her hastanın ameliyat edilmesinin gerekmediğini vurgulayan Başaran, "Her bel ağrısı veya bel fıtığı ameliyat gerektirmez. Ameliyat, son aşamada uyguladığımız bir tedavi yöntemidir. Fıtığın büyük veya küçük olması tek başına önemli değildir.

Nasıl ki insanların gözleri, kulakları ve burunları birbirinden farklıysa sinir yapıları da birbirinden farklıdır. Bazı insanların sinirleri ince, bazılarınınki kalın olabilir. Bu nedenle fıtığın büyüklüğünden ziyade sinire ne kadar baskı yaptığı ve siniri ne ölçüde etkilediği önemlidir." dedi.

Uyuşma, karıncalanma ve kuvvet kaybı gibi belirtilerin önemine değinen Başaran, "Uyuşma, karıncalanma, ileri düzeyde kuvvet kaybı, yaşam konforunu olumsuz yönde etkileyecek şiddetli ağrılar, idrar veya büyük abdest kaçırma gibi şikâyetler varsa acil ameliyat gereken hastalarımız olabilir. Genel olarak ameliyat dışı tedavi yöntemlerini tercih ediyoruz.

Ancak ilaç tedavisine yanıt vermeyen ve şiddetli ağrıları devam eden hastalarda ameliyatı bir seçenek olarak değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı.

"Bel fıtığında ameliyatsız tedavi de mümkün"

Bel fıtığının bazı durumlarda ameliyata gerek kalmadan tedavi edilebildiğini belirten Başaran, "Ameliyatsız tedavi mümkündür. Motor defisit dediğimiz kuvvet kaybı yoksa ve kalıcı bir hasar meydana gelmemişse ilaç tedavisi ve uygun fizik tedavi programlarıyla bazen fıtığın gerilediğini ve küçüldüğünü görebiliyoruz.

Fıtık ilk oluştuğunda ve kanal içerisine aktığında şişkin ve ödemli olabilir. Uygun tedavilerle bu şişlik giderildiğinde fıtıklaşan parçanın küçüldüğünü görebiliyoruz. Her hasta ayrı bir hikâyedir. Hiçbir hastaya standart bir tedavi protokolü uygulamıyoruz.

Her hastanın şikâyetlerini, radyolojik görüntülerini ve muayene bulgularını birlikte değerlendirmek gerekir. Hastalığın yaşam konforunu ne kadar etkilediğini de muayene sırasında anlayabiliyoruz. Bütün bunları değerlendirdikten sonra hastaya ameliyat veya uygun ilaç tedavisi uyguluyoruz." diye konuştu.

"Uzun süre oturmak bel fıtığını tetikleyebilir"

Kronikleşen sırt, bel ve boyun ağrılarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Başaran, özellikle idrar ve büyük abdest kaçırma, kuvvet kaybı ve çocuklarda görülen kamburluk gibi belirtilerde uzman desteği alınmasını tavsiye ederek, konuşmasına şöyle devam etti:

"Geçmeyen ve kronikleşen sırt, bel veya boyun ağrıları varsa mutlaka değerlendirilmesi gerekir. İdrar veya büyük abdest kaçırma gibi durumlarda, özellikle çocuk hastalarda görülen kamburlukta, bacakları etkileyecek düzeyde kuvvet kaybında ve yaşam konforunu olumsuz etkileyen şiddetli ağrılarda mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmasını ve doktor desteği alınmasını tavsiye ediyoruz."

"Sıcak-soğuk geçişlerinde ve terleme durumlarında dikkatli olunmalı"

Başaran, "Bunun dışında günlük olarak ortaya çıkan bel ağrılarında yatılan yatağa dikkat edilmesini öneriyoruz. Sıcak-soğuk geçişlerinde ve terleme durumlarında dikkatli olunması, ağır yük kaldırırken bele fazla yük bindirilmemesi gerekiyor.

Ayrıca uzun süre oturur pozisyonda çalışılmasını önermiyoruz. Özellikle masa başında çalışanlara her 40 dakikada veya bir saatte bir ayağa kalkarak 5-10 dakika hareket etmelerini tavsiye ediyoruz. Oturma pozisyonu, özellikle genetik yatkınlık da varsa bel fıtığını tetikleyebilir.

Ailesinde bel fıtığı bulunan kişilerin oturma pozisyonlarına daha fazla dikkat etmelerini öneriyoruz." ifadelerini kullandı.

"Tedaviyi geciktirmek kalıcı kuvvet kaybına neden olabilir"

Bel fıtığının tedavisinin ertelenmesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunan Başaran, "Bel fıtığının ihmal edilmesi ciddi sonuçlara neden olabilir. Kendi hastalarımızdan örnek verecek olursak son bir yıl içerisinde tedavisini ve ameliyatını geciktirdiği için felç olan yaklaşık 4-5 hastamız oldu.

Bu hastaların ortak özelliği, yakınlarının ve komşularının etkisinde kalarak ameliyatı ertelemeleriydi. Çevrelerinden,'fıtık ameliyatı olmayın, ameliyat olursanız şöyle olur, böyle olur.' şeklinde tavsiyeler almışlardı." dedi.

"Kasık bölgesinde uyuşma varsa mutlaka doktora başvurulmalı"

Özellikle bazı belirtilerin ciddi sinir baskısına işaret edebileceğini vurgulayan Başaran, "Özellikle bacaklarda kuvvet kaybı, şiddetli uyuşma, idrar veya büyük abdest kaçırma ve kasık bölgesinde uyuşma varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır. Ameliyat bir öcü değildir.

Önemli olan doğru hekimi bulmak ve ameliyatın uygun koşullarda yapılmasıdır. Biz zaten her hastaya ameliyat önermiyoruz. Ancak beyin ve sinir cerrahisi uzmanı tarafından ameliyat önerilen bir hasta tedavisini geciktirirse ciddi sorunlarla karşılaşabilir." ifadelerini kullandı.

Ameliyatın gereklilik hâlinde geciktirilmemesi gerektiğini dile getiren Başaran, "Ameliyatı geciktirdiği için kalıcı kuvvet kaybı yaşayan ve hayatını yatağa bağımlı şekilde sürdürmek zorunda kalan hastalarımız oldu. Bu nedenle vatandaşların hastalıklarını ihmal etmemelerini öneriyoruz.

Bir doktor kontrolünden geçmelerini ve buna göre kendi kararlarını vermelerini tavsiye ediyoruz. Ameliyat bir ihtiyaç olabilir ve korkulacak bir işlem değildir. Önemli olan doğru tedaviyi uygulamaktır." diye konuştu.

"Enjeksiyon, lazer ve mikrocerrahi yöntemleri uygulanabiliyor"

Ameliyat gerektirmeyen hastalarda farklı tedavi yöntemlerinin de uygulandığını belirten Başaran, enjeksiyon, lazer ve mikrocerrahi yöntemleri hakkında şu bilgileri verdi:

"Ameliyat ihtiyacı olmayan hastalarda nokta atışı olarak bilinen bel bölgesine enjeksiyon tedavisi uyguluyoruz. Bunun dışında lazer tedavisi de uygulayabiliyoruz. Bu yöntemde kıkırdak dokunun içerisine bir tel yerleştirerek ısı uyguluyor ve fıtıklaşan dokunun küçülmesini sağlıyoruz.

Bunların dışında son aşamada mikrocerrahi yöntemini uyguluyoruz. Mikroskop altında küçük bir kesi açarak sinire baskı yapan fazla dokuyu temizliyor ve sinirleri rahatlatıyoruz. Böylece hastalarımızın yaşam konforunu artırmayı amaçlıyoruz."