400 tarihi çalgının sesi İzmir'de yankılanıyor

Rönesans ve Barok dönemlerinde saraylardan opera sahnelerine uzanan tarihi bir çalgı olan teorbo, yaklaşık 400 yıl sonra Yaşar Üniversitesi’nde yeniden hayat buluyor.

Türkiye’de bu sıra dışı enstrümanı aktif olarak icra eden nadir müzisyenlerden biri olan Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Müzik Bölümü Araştırma Görevlisi Duru Yavşan, klasik gitar çalışmalarını tarihi icra pratikleriyle bir araya getirerek teorbonun kendine özgü sesini günümüze taşıyor. Uzun sapı ve büyük gövdesiyle ilk bakışta dikkat çeken teorbo, 16. yüzyıl İtalya’sından başlayan yaklaşık dört asırlık müzik yolculuğunu Yaşar Üniversitesi’nde sürdürüyor.

SIRA DIŞI GÖRÜNÜMÜYLE DİKKAT ÇEKİYOR Lavta ailesinin uzun saplı üyelerinden biri olan teorbo, özellikle 17. ve 18. yüzyıl Barok müziğinde kullanılan tarihi telli çalgılar arasında önemli bir yere sahip. Uzatılmış sapı ve uzun bas telleriyle alışılmış telli çalgılardan ayrılan enstrüman, döneminde başta opera olmak üzere oda müziği ve vokal eserlerde de yaygın şekilde kullanıldı.

Günümüzde tarihi icra pratiklerine yönelik ilginin yeniden artmasıyla birlikte teorbo da sahnelere dönmeye başladı. Ancak Türkiye’de hâlâ oldukça az tanınan bu çalgıyı aktif olarak çalışan müzisyenlerin sayısı da sınırlı.

Yaşar Üniversitesi Müzik Bölümü Araştırma Görevlisi Duru Yavşan, Türkiye’de teorboyu aktif şekilde icra eden nadir müzisyenler arasında yer alıyor.

400 YILLIK SESİ GÜNÜMÜZE TAŞIYOR Klasik gitar alanındaki akademik ve sanatsal çalışmalarını erken dönem müziği ile tarihi icra pratikleri yönünde genişleten Duru Yavşan, teorbo çalışmalarına başladı. Yaklaşık 400 yıllık geçmişe sahip bu çalgının kendine özgü sesini günümüz dinleyicileriyle buluşturmayı amaçlayan Yavşan, ilerleyen dönemde teorboyu konserlerle daha geniş kitlelere tanıtmayı hedefliyor.

Yavşan’ın teorbo üzerine gerçekleştirdiği çalışmaların, Yaşar Üniversitesi Müzik Bölümü’nde erken dönem müziği ve tarihi icra pratiklerine yönelik yeni çalışmaların geliştirilmesine de katkı sağlaması amaçlanıyor. Bu kapsamda ilerleyen süreçte konserler, oda müziği çalışmaları ve farklı disiplinleri bir araya getiren projelerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Böylece yüzyıllar önce Avrupa’daki saraylarda ve opera sahnelerinde kullanılan teorbonun tarihi tınısının, günümüzde akademik çalışmalar ve sahne performansları aracılığıyla yeniden dinleyiciyle buluşturulması planlanıyor.

DURU YAVŞAN KİMDİR? Başkent Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Gitar Bölümü’nden mezun olan Duru Yavşan, gitar çalışmalarını Doç. Cem Çeliksırt ile sürdürdü. Bunun yanı sıra Kompozisyon ve Müzik Teorisi alanında yan dal eğitimi aldı.

Yüksek lisans çalışmasında Cemal Reşit Rey’in Gitar ve Orkestra İçin Konçerto’sunu inceleyen Yavşan, eserin gitar partisinde revizyon gerçekleştirdi. Bu çalışma ile eserin yeniden icra edilebilir hale getirilmesine ve gitar repertuvarına kazandırılmasına yönelik bir çalışma ortaya koydu.

Duru Yavşan, akademik ve sanatsal çalışmalarını sürdürürken halen Anadolu Üniversitesi’nde Prof. Emre Ünlenen ile gitar alanındaki sanatta yeterlik eğitimine devam ediyor.