İkinci El Araç Piyasasında Yapay Zeka İle Sahte Ekspertiz Raporu Tehlikesi

İkinci El Araç Piyasasında Yapay Zeka Kaynaklı Sahte Ekspertiz Riskleriİkinci el araç ticareti sektöründe, yapay zeka teknolojilerinin kötü niyetli kişilerce kullanılarak oluşturulan sahte ekspertiz raporları, potansiyel alıcılar için ciddi birer tehdit unsuru haline gelmiş durumdaydı. Uzmanlar, internet üzerindeki ilan platformlarında yer alan mevcut belgelere güvenilmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulunurken, satın alınacak araçların mutlaka tarafsız ve güvenilir merkezlerde yeniden kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyorlardı.

Söz konusu piyasada son dönemde gözlemlenen bir yöntem olarak, yapay zeka yazılımları aracılığıyla geçmişe ait ekspertiz raporlarının üzerinde dijital manipülasyonlar yapıldığı tespit edilmişti. Kötü niyetli satıcıların, araçlardaki motor kusurlarını gizlemek, kaporta işlemlerini örtbas etmek veya rapor tarihlerini güncel gibi göstermek amacıyla bu tür yazılımlara başvurdukları belirtildi.

Bu teknikle üretilen yanıltıcı raporlar nedeniyle, çok sayıda alıcının araç satın aldıktan kısa bir süre sonra yolda kalmaları ve ciddi maddi kayıplar yaşamaları rapor edilmişti. Yapay Zekanın Fiziksel İnceleme Kabiliyeti Hakkında Uzman GörüşüKonuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, alıcıların araçlarını satın almadan önce kendi kontrollerini tamamladıktan sonra mutlaka profesyonel bir ekspertiz merkezine başvurmaları gerektiğini ifade etmişti.

Peldek, yapay zeka teknolojilerinin hızla gelişmesi nedeniyle satıcıların kötü niyetli hareketler sergileyebileceği noktasına dikkat çekmişti. Satıcıların eski ekspertiz raporlarını alıp, yapay zeka yardımıyla görüntüleri kusursuz hale getirdikleri veya bazı ağır kusurları kapatacak şekilde yeniden düzenledikleri belirtilmişti.

Bu durumun, alıcıların güvenilir bir firmadan onay alındığını düşünerek aracı doğrudan satın almalarına yol açtığı, ancak sonrasında araçların yolda sorun çıkarması ve satılmak istendiğinde sunulan raporların gerçek durumu yansıtmaması nedeniyle mağduriyetler yaşanmasına neden olduğu kaydedilmişti. Peldek, bu sorunların önüne geçmek için alıcıların aracı satın almadan hemen önce, hatta mümkünse bir gün öncesinde güncel bir ekspertiz yaptırmalarını tavsiye etmişti.

Peldek, yapay zekanın fiziksel şartlar altında uzman bir ekip tarafından yapılan incelemenin yerini tutamayacağını net bir şekilde vurgulamıştı. Yapay zekanın bir ekspertiz yapamayacağını belirten işletmeci, kendi merkezlerinde kaporta, mekanik, hava yastığı, kilometre ve bilgisayar sistemleri gibi farklı alanlarda uzmanlaşmış personellerin çalıştığını ve her birinin kendi uzmanlık alanında inceleme yaptığını açıklamıştı.

Fiziksel incelemenin uzman ellerde yapılması, alıcının bilmediği veya satıcının gizlediği detayların ortaya çıkarılması açısından kritik bir önem taşıyordu. Araç Geçmişi ve Bakım Kayıtlarının Detaylı İncelenmesiİkinci el araç satın alma sürecinde dikkat edilmesi gereken diğer kritik hususlara değinen Peldek, alıcıların araca gitmeden önce mevcut hasar kaydını sorgulamaları gerektiğini belirtmişti.

Hasar kayıtlarının düşük bedellerle kapatılabileceği ihtimaline karşı, bu hasarlara bağlı olarak değişen parçaların ve aracın gerçek kilometre geçmişinin titaylıca kontrol edilmesi gerektiği ifade edilmişti. Ayrıca, araçların bakımlarının yetkili servislerde mi yoksa özel servislerde mi yapıldığı, son bakımın ne zaman gerçekleştirildiği ve bu işlemlere dair fatura veya kayıtların olup olmadığı gibi detayların sorgulanması gerektiği vurgulanmıştı.

Peldek, satıcıların bakım defterleri üzerinde oynayarak kilometreleri değiştirebildiği ve bu tür hilelerin alıcıları yanıltabildiği örneğini vermişti. Özellikle triger bakımı gibi kritik işlemlerin faturalı bir şekilde sorgulanması gerektiği belirtilirken; aracın önceki sahipleri, yedek anahtar durumu, tramer kaydı ve kilometre sorguları gibi temel verilerin mutlaka kontrol edilmesi gerektiği hatırlatılmıştı.

Kış Şartları ve Teknik Bakım DetaylarıKış mevsimine hazırlık ve araçların mekanik kondisyonu hakkında uyarılarda bulunan Peldek, araç bakımlarının güncel ve eksiksiz olması gerektiği üzerinde durmuştu. Farklı illerdeki kışlık lastik uygulamaları, antifriz seviyeleri ve antifrizin geçmişteki kullanım durumunun önemine dikkat çekmişti.

Özellikle aracın sistemine sonradan eklenen antifrizin, kireçlenmiş bölgeleri açarak su kaçaklarına ve dolayısıyla hareket halindeyken hararet sorunlarına yol açabileceği belirtilmişti. Peldek, kullanıcıların araçları satın almadan önce bakımların doğru yağ, doğru kayış ve doğru tekniklerle yapılıp yapılmadığını kontrol etmeleri gerektiğini ifade etmişti.

Sonuç olarak, alıcıların ilan sitelerindeki eski veya yeni her türlü ekspertiz raporuna güvenmemeleri, araç satın alma aşamasında mutlaka kendi güvendikleri kurumlarda yeni bir ekspertiz yaptırmaları konusunda önemli bir tavsiyede bulunmuştu.