DEM Parti'den YÖK'e Tepki: Üniversiteler İçin Özerklik Çağrısı

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eğitim Politikaları Komisyonu, Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) kuruluşunun 45. yılı dolayısıyla bir basın açıklaması yayımladı. Mardin'in Nusaybin ilçesinden de yankı bulan bu açıklamada, 12 Eylül askeri darbesinin bir ürünü olan YÖK'ün, üniversiteler üzerinde kurduğu vesayetçi ve merkeziyetçi yönetim anlayışının sona erdirilmesi talep edildi.

Parti temsilcileri, 1981 yılından bu yana varlığını sürdüren bu yapının, özellikle mevcut iktidar döneminde siyasi müdahalelerin temel aracı haline geldiğini savundu. Üniversitelerin bilimsel özerkliğinin ve demokratik işleyişinin güvence altına alınmadığı vurgulanan metinde, akademik baskıların ve piyasa odaklı eğitim politikalarının yarattığı tahribata dikkat çekildi.

Akademik kadroların belirlenmesinde kullanılan yöntemlerin, yerel yönetimlerde uygulanan kayyım politikalarıyla benzerlik taşıdığı ifade edildi. Rektör atamalarının üniversite bileşenlerinin iradesi hiçe sayılarak yapılmasına tepki gösteren DEM Parti, bu durumu demokratik hakların sınırlandırılmasının bir parçası olarak tanımladı.

Örnek olarak 2021 yılında Boğaziçi Üniversitesi'nde başlayan ve akademik özgürlük talebiyle yükselen direniş süreci hatırlatıldı. Gençlerin siyasal ve toplumsal süreçlerin dışına itilmesini kabul edilemez bulan komisyon, üniversitelerin itaatkar bireyler yetiştiren kurumlar değil, özgür düşünce alanları olması gerektiğini belirtti.

Öğrencilerin örgütlenme ve ifade özgürlüklerinin kısıtlanması, üniversitelerin kamusal yarar yerine sermaye ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi eleştirilerin odağında yer aldı. DEM Parti'nin sunduğu çözüm önerileri arasında; YÖK'ün kaldırılması, rektörlerin demokratik seçimlerle belirlenmesi ve anadilinde eğitimin esas alınması gibi maddeler öne çıktı.

Ayrıca, çoğulculuğun ve özgürlükçü laikliğin temel alındığı, üniversite emekçilerinin ve öğrencilerin karar süreçlerinde etkin olduğu özerk bir yapının inşası talep edildi. Sonuç olarak, üniversitelerin iktidarların ideolojik aygıtı olmaması gerektiği vurgulandı.

Toplumsal demokratikleşmenin temel koşulunun akademik özgürlük olduğu belirtilerek, kayyımcı anlayışa son verilmesi ve üniversitelerin tamamen özgürleştirilmesi çağrısı yinelendi.