Ukrayna'da rekor savunma bütçesi sonrası 52 milyar dolarlık finansman ihtiyacı

Ukrayna, savaş ekonomisinde vitesi yükseltti. Verkhovna Rada, 2027 yılı devlet bütçesi taslağını ilk okumada onaylayarak savunma ve güvenlik harcamaları için 4,885 trilyon grivna (yaklaşık 107,5 milyar dolar) kaynak ayrılmasını öngördü.

Tahsis, ülkenin tahmini gayrisafi yurt içi hasılasının%43,8'ine karşılık geliyor ve Kiev yönetiminin askeri kapasiteyi sürdürme hedefini ortaya koyuyor.

Rada, 28 Ekim'de 16000 numaralı bütçe tasarısını 239 kabul, 25 ret ve 26 çekimser oyla kabul etti. Tasarının yasalaşması için ikinci ve son okumanın tamamlanması gerekiyor.

Bütçenin üçte ikisi savunmaya

2027 taslağında toplam kamu harcamaları 7,272 trilyon grivna (yaklaşık 160 milyar dolar), gelirler ise 5,648 trilyon grivna (yaklaşık 124 milyar dolar) olarak hesaplandı. Projeksiyona göre bütçe açığı yaklaşık 1,7 trilyon grivna (37 milyar dolar) olacak.

Savunma ve güvenlik için öngörülen 4,885 trilyon grivna, toplam harcamaların%66,8'ini oluşturuyor. Böylece kamu kaynaklarının yaklaşık üçte ikisinin savunmaya yönlendirilmesi planlanıyor.

Öngörülen tutar, 2026 yılı için ayrılan kaynağa göre yaklaşık%12 daha yüksek. Artış, personel, mühimmat ve teçhizat ihtiyacının önceliklendirildiğini gösteriyor.

2027 savunma bütçesinin 1,73 trilyon grivnalık (yaklaşık 38 milyar dolar) bölümü Avrupa ülkelerinden sağlanacak finansmana dayanıyor. Toplam savunma tahsisinin%35,7'sine denk gelen bu kaynağın silah ve askeri teçhizat alımında kullanılması planlanıyor.

Maliye Bakanlığı, eylüldeki sunumda silah, mühimmat ve teçhizat harcamalarının 2,298 trilyon grivnaya (yaklaşık 50,6 milyar dolar) ulaşacağını bildirmişti. Kalan bölümün büyük kısmının askeri personel maaşları için kullanılması bekleniyor.

Bu dağılım, Ukrayna'nın yalnızca yeni sistem alımına değil, mevcut kuvvet yapısını ayakta tutmaya da büyük kaynak ayırmak zorunda olduğunu gösteriyor. Yoğun mühimmat tüketimi, hava savunma takviyesi ve insansız hava araçları temel harcama kalemleri arasında.

Ukrayna'nın savunma bütçesinde rekor artış sürüyor

2027 tahsisi, 2026'daki kapsamlı artışın devamı niteliğinde. Parlamento haziranda savunma bütçesine 1,56 trilyon grivna ekleyerek yıllık tahsisi yaklaşık 4,4 trilyon grivnaya çıkarmıştı. Bu artışla 2026 bütçesi rekor seviyeye ulaşırken, finansmanın önemli kısmı AB'nin 2026-2027 dönemini kapsayan 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi programıyla ilişkilendirilmişti.

Haziran artışından önce 2026 savunma harcamaları yaklaşık 2,8 trilyon grivna ve GSYH'nin%27'si seviyesinde öngörülüyordu.

Maliye Bakanı Serhiy Marchenko, eylül ayında parlamentoda 2027'de 52 milyar doların üzerinde uluslararası mali yardıma ihtiyaç duyulacağını açıkladı. Marchenko, Avrupa'da dondurulmuş Rus varlıklarının bu açığın kapatılmasında kullanılabilecek kaynaklardan biri olduğunu ifade etti.

Taslak, kamu açığının GSYH'nin yaklaşık%15'ine ulaşacağını ve kamu borcunun GSYH'ye oranının%110'u aşacağını öngörüyor. Göstergeler, savunma harcamalarının sürdürülebilirliğinin dış finansman akışına bağlı kalacağını ortaya koyuyor.

Maaş zammı ve takvim

Tasarıya milletvekillerinden 5 binden fazla değişiklik önergesi geldi. Harcama artırmayı amaçlayan önerilerin toplamı 8,8 trilyon grivnaya ulaşırken, bunun 5,8 trilyon grivnalık kısmı savunmayla ilgiliydi.

İlk okuma sonrası korunan düzenlemelerden biri askeri personel maaşlarının artırılması oldu. Düzenlemeyi maliye komitesi üyesi Yaroslav Zhelezniak duyurdu.

Bütçe sürecinde Rada, hükümetin ikinci okuma öncesi yerine getirmesi gereken düzenlemeleri içeren sonuç bildirisini de onayladı. Buna göre Bakanlar Kurulu taslak üzerinde revizyona gidecek, ilgili kalemleri uluslararası paydaşlarla uyumlu hale getirecek ve metnin son halini parlamentoya yeniden sunacak.

Takvime göre ikinci ve nihai oylamanın 23-26 Kasım tarihleri arasında yapılması, bütçenin ise yasal zorunluluk gereği 1 Aralık'a kadar kesinleşmesi gerekiyor.