Patronlar rekabet gücünü ölçtü: Maliyetler alarm veriyor

TÜSİAD’ın Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi, 2026’nın ikinci çeyreğinde yüzde 1,3 düşerek 86,1’e geriledi. İhracatçı imalat sanayisinde maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koyan verilerde, incelenen 10 sektörün 9’unda rekabet gücü kaybı yaşandı. Endeksteki düşüşün en büyük kaynağı ise ara malı maliyetleri oldu.

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (TÜSİAD) ihracatçı imalat sanayisinin maliyet bazlı rekabet gücünü takip ettiği endeksin 2026 yılı ikinci çeyrek sonuçları açıklandı. Veriler, üretim maliyetlerindeki yükselişin şirketlerin rakip ülkeler karşısındaki konumunu baskılamaya devam ettiğini gösterdi.

TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD-RGE), yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 geriledi. İlk çeyrekte 87,3 seviyesinde bulunan endeks, ikinci çeyrekte 86,1’e düştü.

Böylece endeks son çeyreklerde izlenen aşağı yönlü seyrini sürdürürken, tarihsel olarak düşük kabul edilen seviyelerde kalmaya devam etti.

Endeksteki bozulmanın ana kaynağını ara malı maliyetlerindeki artış oluşturdu. Ara malı kalemindeki yükseliş, rekabet gücü endeksini tek başına 1 puan aşağı çekti.

İşgücü ve enerji maliyetlerinden gelen toplam etki ise endeksi 0,4 puan daha aşağı taşıdı. Buna karşılık finansman maliyetlerindeki göreli iyileşme, diğer maliyet kalemlerinden gelen baskının bir bölümünü sınırladı ancak genel düşüş eğilimini tersine çevirmeye yetmedi.

Veriler, özellikle üretimde kullanılan girdiler, enerji ve işgücü tarafındaki maliyet artışlarının ihracat yapan imalat sanayisi şirketlerinin dış pazarlardaki maliyet avantajını zayıflattığını ortaya koydu.

2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin sektörel veriler de rekabet gücündeki bozulmanın belirli alanlarla sınırlı kalmadığını gösterdi.

İncelenen 10 sektör arasında yalnızca gıda sektöründe sınırlı bir rekabet gücü artışı kaydedildi. Diğer 9 sektörün tamamında ise gerileme görüldü.

Kayıp özellikle metalik olmayan mineral ürünler, kimya ile makine ve teçhizat sektörlerinde daha belirgin hale geldi.

TÜSİAD-RGE’nin son iki yıllık seyri de maliyet baskısının kalıcı hale geldiğine işaret etti. Birçok sektörde üretim maliyetlerinin Türkiye’nin rakibi konumundaki ülkelerden daha hızlı yükselmesi, firmaların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü aşağı çekti.

Tekstil-giyim-deri, kimya, kauçuk-plastik, metalik olmayan mineral ürünler ile makine-teçhizat sektörleri, son iki yılın en düşük rekabet gücü seviyelerine geriledi.

Ortaya çıkan tablo, ihracatçı imalat sanayisinde maliyet baskısının yalnızca tek bir kalemden kaynaklanmadığını; ara malı, enerji ve işgücü maliyetlerinin birlikte şirketlerin rekabet gücü üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini gösterdi.