Kalp Neden Neredeyse Hiç Kanser Olmuyor? Bilim İnsanları Sırrını Araştırdı

İnsan vücudunda akciğer, meme, bağırsak, mide ve karaciğer gibi pek çok organda kanser gelişebilirken kalpte ortaya çıkan kanserler son derece nadir görülüyor. Bilim insanları uzun yıllardır bu farklılığın nedenlerini araştırıyor.

İtalya öncülüğünde yürütülen uluslararası bir araştırma, kalbin kansere karşı direncinde dikkat çekici bir mekanizmanın rol oynayabileceğini gösterdi: Kalbin hiç durmadan kasılması ve oluşturduğu mekanik kuvvet.

Kalp kanseri neden bu kadar nadir görülüyor?

Kalpte kanser gelişmesinin nadir olmasının bilinen nedenlerinden biri, kalp kası hücrelerinin yetişkinlik döneminde çok sınırlı şekilde çoğalması.

Vücudun bağırsak ve deri gibi dokularında hücreler sürekli yenilenirken kalp kası hücrelerinin bölünme kapasitesi oldukça düşük.

Hücrelerin daha az bölünmesi, kanser oluşumuna yol açabilecek bazı çoğalma hatalarının ortaya çıkma ihtimalini de azaltabiliyor.

Ancak araştırmacılar, kalbin kansere karşı direncinin yalnızca hücre yenilenmesindeki farklılıkla açıklanamayabileceğini düşünüyor.

Kalbin her atışı kanser hücrelerini baskılıyor olabilir

Uluslararası Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji Merkezi (ICGEB), Trieste Üniversitesi ve Monzino Kardiyoloji Merkezi araştırmacılarının öncülüğündeki çalışmada, kalbin mekanik hareketlerinin tümör hücreleri üzerindeki etkisi incelendi.

Araştırmacılar, fare modellerinde ve laboratuvarda geliştirilen kalp dokularında kanser hücrelerinin davranışlarını gözlemledi.

Sonuçlar dikkat çekiciydi.

Kalp dokusu normal mekanik yük altında çalışırken kanser hücrelerinin çoğalması baskılanıyordu.

Kalbin maruz kaldığı mekanik yük azaltıldığında ise kanser hücrelerinin çoğalma eğilimi artıyordu.

Bu bulgu, kalbin sürekli hareketinin yalnızca kan dolaşımını sağlamakla kalmayıp tümör hücrelerinin büyümesini sınırlayan bir ortam da oluşturabileceğini gösterdi.

Kanser hücrelerinin çoğalma mekanizması etkileniyor

Araştırmanın önemli sonuçlarından biri, mekanik kuvvetlerin kanser hücreleri üzerinde yalnızca fiziksel bir engel oluşturmaması.

Bilim insanları, kalp dokusundaki mekanik yükün hücre çekirdeğindeki gen düzenleme mekanizmalarını da etkileyebildiğini belirledi.

Çalışmada özellikle Nesprin-2 adlı proteinin, hücrelerin mekanik kuvvetleri algılamasında önemli rol oynadığı gösterildi.

Araştırmacılara göre kalbin oluşturduğu kuvvetler, kanser hücrelerinde çoğalmayı düzenleyen genlerin çalışma biçimini etkileyebiliyor.

İnsanlardan elde edilen kalp metastazı örneklerinde yapılan moleküler incelemelerde de deneysel bulgularla uyumlu değişiklikler saptandı.

Kalp kanseri gerçekten hiç görülmüyor mu?

Hayır. Kalp kanseri tamamen yok değil.

Cleveland Clinic verilerine göre doğrudan kalpte başlayan kötü huylu kanserler yılda 100 bin kişide ikiden daha az görülüyor.

Üstelik kalpte saptanan tümörlerin büyük çoğunluğu iyi huylu.

Kalpte gelişen kötü huylu tümörlerin en bilinen türlerinden biri anjiyosarkom.

Bunun yanında akciğer, meme, böbrek ve diğer bazı organlarda başlayan kanserler kalbe yayılarak metastaz oluşturabiliyor.

Dolayısıyla kalbin kansere karşı dirençli olması, bu organda hiçbir zaman kanser gelişmeyeceği anlamına gelmiyor.

Kanser tedavisinde yeni bir yöntem geliştirilebilir mi?

Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, mekanik kuvvetlerin gelecekte kanser tedavisinde kullanılabilme ihtimali.

Bilim insanları, kanser hücrelerinin çoğalmasını sınırlandırmak amacıyla kontrollü mekanik uyarıların veya bu uyarıların hücre içinde oluşturduğu moleküler etkilerin kullanılmasını araştırıyor.

Bu yaklaşım, mekanik kuvvetlerden yararlanan yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Ancak araştırmanın henüz deneysel aşamada olduğu özellikle vurgulanıyor.

Kalp hareketlerinin kanser hücreleri üzerindeki etkisinin gösterilmesi, vücudun başka bölgelerine dışarıdan baskı uygulamanın kanseri tedavi edeceği anlamına gelmiyor.

Farklı dokulardaki mekanik kuvvetler, bazı koşullarda tümör hücrelerinin yayılmasını da kolaylaştırabiliyor.

Bu nedenle olası tedavilerin etkili ve güvenli olup olmadığının klinik araştırmalarla belirlenmesi gerekiyor.

Kalbin doğal savunması yeni tedavilere ilham verebilir

Araştırmayı yöneten moleküler biyoloji profesörü Serena Zacchigna ve ekibinin bulguları, kanser araştırmalarında hücrelerin yaşadığı fiziksel ortamın da önemli olabileceğine işaret ediyor.

Kanser tedavisinde bugüne kadar ağırlıklı olarak ilaçlar, cerrahi yöntemler, radyoterapi ve bağışıklık sistemini hedefleyen yaklaşımlar üzerinde duruldu.

Yeni araştırma ise dokuların hareketinin, basıncının ve mekanik özelliklerinin de tümör büyümesini düzenleyebileceğini gösteriyor.

Kalbin neden kansere karşı bu kadar dirençli olduğunun anlaşılması, gelecekte farklı kanser türlerine yönelik tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte mekanik uyarılara dayalı yeni yaklaşımların hastalarda etkili olacağı henüz kanıtlanmış değil.