Memur disiplin affı gündemde! Üç kanun teklifi komisyonda

Kamu görevlilerinin uzun süredir gündeme getirdiği memur disiplin affı talebi, haber merkezimize ulaşan yeni bir başvuruyla yeniden gündeme taşındı. Disiplin cezalarına ilişkin kapsamlı bir yasal düzenleme isteyen kamu çalışanları, son genel affın üzerinden geçen sürenin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisinin konuyu yeniden ele almasını talep ediyor.

Haber merkezimize iletilen mesajda, 2005 yılından bu yana yeni bir disiplin affı düzenlemesi yapılmadığı belirtilerek konunun yeniden gündeme getirilmesi istendi. Ancak resmî mevzuat kayıtları, son genel disiplin affının 2005 değil, 2006 yılında çıkarıldığını ortaya koyuyor.

Son memur disiplin affı 2006 yılında yürürlüğe girdi

Memurlar ve diğer kamu görevlilerine yönelik son genel disiplin affı, 5525 sayılı Kanun ile düzenlendi. TBMM tarafından 22 Haziran 2006 tarihinde kabul edilen kanun, 4 Temmuz 2006 tarihli ve 26218 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kanun, 23 Nisan 1999 ile 14 Şubat 2005 tarihleri arasında işlenen fiiller nedeniyle verilen belirli disiplin cezalarını kapsama aldı. Bununla birlikte düzenleme, bütün disiplin cezalarını koşulsuz biçimde ortadan kaldırmadı.

Zimmet, rüşvet, dolandırıcılık ve sahtecilik gibi belirli suçlarla bağlantılı olarak kamu göreviyle sürekli ilişiğin kesilmesine yol açan disiplin cezaları kapsam dışında bırakıldı. Ayrıca bazı meslek grupları ve yaptırımlar için özel istisnalar öngörüldü.

Böylece 2026 yılı itibarıyla son genel disiplin affının yürürlüğe girmesinin üzerinden 20 yılı aşkın süre geçti. Söz konusu kanunda 2013 yılında da değişiklik yapıldı ancak 2005 sonrasındaki fiilleri kapsayan yeni bir genel disiplin affı yürürlüğe girmedi.

Memur disiplin affı için üç kanun teklifi Mecliste bekliyor

Konuya ilişkin TBMM kayıtları, disiplin affı konusunda daha önce yasal girişimlerde bulunulduğunu gösteriyor. Özellikle 2024 ve 2026 yıllarında sunulan üç ayrı kanun teklifi, 10 Kasım 2026 itibarıyla Adalet Komisyonunda bulunuyor.

17 Ocak 2024 tarihinde İYİ Parti Antalya Milletvekili Uğur Poyraz tarafından sunulan 2/1925 esas numaralı kanun teklifi, 15 Şubat 2005 ile 15 Ocak 2024 arasında işlenen fiiller nedeniyle kamu görevlilerine verilen disiplin cezalarının affedilmesini amaçlıyor.

CHP Samsun Milletvekili Murat Çan tarafından 4 Mart 2024 tarihinde sunulan 2/2055 esas numaralı teklif ise 15 Şubat 2005 ile 28 Şubat 2024 arasındaki belirli disiplin cezalarının af kapsamına alınmasını öngörüyor.

Bu konudaki daha yeni girişimlerden biri de 14 Mayıs 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. 2/3689 esas numaralı teklif, belirli ağır suçlar nedeniyle verilen yaptırımlar hariç olmak üzere memurların uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarının affedilmesini amaçlıyor.

CHP milletvekilleri Ali Mahir Başarır, Gökhan Günaydın ve Murat Emir'in imzasını taşıyan teklif, ilgili disiplin kayıtlarının özlük dosyalarından çıkarılmasını da içeriyor. Teklif henüz kanunlaşmış değil.

Disiplin cezaları mevcut mevzuata göre nasıl siliniyor?

Mevcut düzenlemelerde disiplin cezalarının belirli koşullarla özlük dosyasından silinmesine olanak tanınıyor. Ancak disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi ile genel disiplin affı aynı hukuki sonucu doğurmuyor.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 133. maddesine göre devlet memurları, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl sonra, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarının uygulanmasından ise on yıl sonra özlük dosyasından silinme talebinde bulunabiliyor.

Bu işlem kendiliğinden gerçekleşmiyor. Yetkili makam, memurun ilgili süre içerisindeki davranışlarını değerlendirerek talep hakkında karar veriyor. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında ayrıca disiplin kurulunun görüşü alınıyor. Devlet memurluğundan çıkarma cezası ise bu başvuru yolunun dışında tutuluyor.

Kamu çalışanlarından yeniden disiplin affı çağrısı

Haber merkezimize ulaşan talepte, yıllar içerisinde çok sayıda yasal düzenleme yapılmasına rağmen yeni bir genel disiplin affının hayata geçirilmediğine dikkat çekildi. Başvuruda, memur disiplin affıyla ilgili yasal düzenleme yapılması istenirken konunun kamuoyunda ve yasama gündeminde yeniden ele alınması talep edildi.