Bacaklardaki Varis İçin Kritik Uyarı

Varis, yalnızca bacaklarda görülen estetik bir problem değil, ilerlediğinde yaşam kalitesini etkileyebilen bir damar hastalığı. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. İlker Akar, ağrı, şişlik ve cilt değişiklikleri gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek erken değerlendirme konusunda uyardı.

Medical Park Tokat Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. İlker Akar, varisin bacak toplardamarlarının kalıcı olarak genişlemesi sonucu ortaya çıktığını söyledi. Toplardamar kapakçıklarının yeterince çalışmaması nedeniyle kanın geriye kaçtığını ve damarlardaki basıncın arttığını ifade eden Akar, hastalığın ilerleyen dönemlerde ciddi şikâyetlere yol açabileceğini kaydetti.

Varis oluşumunda genetik yatkınlığın yanı sıra günlük yaşam alışkanlıklarının da etkili olduğunu belirten Doç. Dr. Akar, ailesinde varis bulunan kişilerde riskin daha yüksek olduğuna dikkat çekti. Genetik yatkınlığın tek başına varis gelişeceği anlamına gelmediğini vurgulayan Akar, uzun süre ayakta kalmanın bacak toplardamarlarındaki basıncı artırabileceğini söyledi.

Uzun süre oturmak ve hareketsiz kalmak da baldır kaslarının kanı kalbe doğru pompalamasını olumsuz etkileyerek bacaklarda kan göllenmesine neden olabiliyor. Varisin bazı kişilerde yalnızca görüntü problemi olarak kalabileceğini ancak ilerleyen vakalarda kronik venöz hastalığa dönüşebileceğini ifade eden Akar, özellikle gün sonunda ortaya çıkan belirtilere dikkat çekti.

Bacaklarda ağrı, ağırlık ve dolgunluk hissi, ayak bileklerinde şişlik, kaşıntı ve yanmanın varisle birlikte görülebileceğini belirten Akar, ileri dönemlerde ciltte kahverengileşme, sertleşme ve iyileşmesi güç yaraların ortaya çıkabileceğini söyledi. Varisli damarlarda pıhtı oluşabileceğini ve buna bağlı yüzeyel tromboflebit gelişebileceğini de kaydeden Akar, bu nedenle varisin yalnızca estetik bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.

Özellikle gün sonunda bacaklarda ortaya çıkan ağırlık, yorgunluk, ağrı, ayak bileklerinde şişlik, kaşıntı, yanma ve gece kramplarının dikkate alınması gerektiğini belirten Doç. Dr. Akar, şikâyetlerin artması halinde uzman değerlendirmesi önerdi.

Sürekli şişlik, ciltte renk değişikliği, iyileşmeyen yaralar veya varisli damarlarda sertlik ve kızarıklık görülmesi durumunda Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanına başvurulması gerektiğini ifade eden Akar, erken değerlendirmenin hastalığın ilerlemesini önlemek ve uygun tedaviyi belirlemek açısından önemli olduğunu söyledi. Varis tedavisinden önce sorunun hangi toplardamardan kaynaklandığı, damar içerisinde kaçak bulunup bulunmadığı ve varislerin yapısı Doppler ultrasonografi ile değerlendiriliyor.

Hastanın durumuna göre radyofrekans ablasyon, endovenöz lazer, köpük skleroterapi, mini-flebektomi, yapıştırıcı ablasyon ve mekanokimyasal ablasyon gibi farklı yöntemlerin uygulanabildiğini aktaran Akar, uygun hastalarda kapalı yöntemlerin öncelikli tercih edildiğini belirtti. Damar yapısının endovenöz tedavilere uygun olmadığı veya önceki tedavilerin başarısız kaldığı bazı durumlarda ise klasik cerrahi seçeneği değerlendirilebiliyor.

Doç. Dr. Akar, varis tedavisinin ardından yeniden varis gelişmesinin her zaman tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmediğinin altını çizdi. Tedavi edilen damarın yıllar sonra yeniden açılması, daha önce sağlıklı olan başka bir toplardamarda kaçak gelişmesi veya hastalığın doğal seyri yeni varislerin ortaya çıkmasına yol açabiliyor.

Özellikle genetik yatkınlığı bulunan kişilerde tekrarlama riskinin daha belirgin olabileceğini ifade eden Akar, buna rağmen uygun hastalarda tedavinin şikâyetleri azaltmak ve hastalığın ilerlemesini önlemek açısından önem taşıdığını belirtti. Sıcak havalarda yüzeyel damarların genişlediğini belirten Akar, varisli damarlardaki genişlemenin bacaklarda kan göllenmesini ve venöz basıncı artırabileceğini söyledi.

Bu durumun özellikle ayak bileklerinde şişlik, ağrı, yanma ve kaşıntı gibi yakınmaları artırabileceğine işaret eden Akar, varislerin sıcak havalarda daha belirgin hale gelebileceğini ifade etti. Varis oluşumunu ve mevcut şikâyetleri azaltmak için hareketli yaşamın önemine değinen Doç.

Dr. Akar, düzenli yürüyüşün ve bacak kaslarını çalıştırmanın venöz dolaşımı desteklediğini belirtti. Uzun süre oturan veya ayakta çalışanların belirli aralıklarla hareket etmesi, uzun yolculuklarda mümkün olduğunca mola verip yürümesi öneriliyor.

Kilo kontrolü, bacakları zaman zaman yukarı kaldırmak, aşırı sıcak uygulamalardan kaçınmak ve yeterli sıvı tüketmek de alınabilecek önlemler arasında bulunuyor. Bacaklarında şişlik bulunan veya uzun süre ayakta kalan bazı kişilerde kompresyon çorabının fayda sağlayabileceğini belirten Akar, bunun herkes tarafından rutin olarak kullanılmasının gerekmediğini ifade etti.

Dar kıyafetlerden kaçınmak da bacak dolaşımını destekleyebilecek basit önlemler arasında gösteriliyor.