Habermetrik
← Ana Sayfa
19 Kasım 2026 07:17 · Güncelleme 07:18
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Dersim'den Tunceli'ye siyasi hafıza… 1 dönem 6 milletvekili çıkarıyordu, şimdi kaç milletvekili var?

Dersim'den Tunceli'ye siyasi hafıza… 1 dönem 6 milletvekili çıkarıyordu, şimdi kaç milletvekili var?
Görsel kaynağı: tunceliemek.com.tr
⏱️ 7 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Tunceli'nin siyasi tarihi, yalnızca seçim sonuçlarından ibaret değil
  • İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Dersim adıyla başlayan temsil süreci, Cumhuriyet döneminde farklı partiler, siyasi hareketler ve isimlerle devam etti
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

İlk Meclis'te Dersim adıyla başlayan temsil süreci, yıllar içinde farklı siyasi partiler ve isimlerle devam etti. Diyab Ağa'dan Kamer Genç'e, Polat Şaroğlu’ndan bugünkü milletvekili Ayten Kordu'ya uzanan siyasi geçmişte hangi isimlerin görev yaptığı, hangi partilerden seçildikleri ve kentin siyasi tercihinin nasıl değiştiği…

Tunceli'nin siyasi tarihi, yalnızca seçim sonuçlarından ibaret değil. İlk Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Dersim adıyla başlayan temsil süreci, Cumhuriyet döneminde farklı partiler, siyasi hareketler ve isimlerle devam etti.

Aradan geçen yıllarda kenti Meclis'te temsil eden siyasetçiler değişirken Tunceli'nin siyasi tercihleri de Türkiye'nin genel siyasi atmosferinden farklı dönemlerde etkilendi.

TBMM'nin ilk dönemlerinden 28. Dönem'e kadar uzanan kayıtlarda Tunceli ve Dersim adına görev yapan çok sayıda milletvekili bulunuyor. Milletvekillerini dönemlere göre derleyen kaynakta 25 ayrı parlamento dönemi ve toplam 41 farklı isim yer alıyor.

İlk Meclis'te Dersim'i kimler temsil etti? Tunceli'nin siyasi temsil geçmişi, 1920'de açılan Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne kadar uzanıyor. O yıllarda Dersim adıyla anılan bölgeden Meclis'e giren isimler arasında Diyab Ağa olarak bilinen Diyab Yıldırım, Hasan Hayri Kanko, Ahmet Ramiz Tan, Mustafa Öztürk, Mustafa Zeki Saltık ve Tevfik Gençtürk bulunuyordu.

Bu isimler arasında özellikle Diyab Ağa dikkat çekiyor. 1846 yılında doğduğu belirtilen Diyab Yıldırım, bölgenin tanınan aşiret reislerinden biriydi. İlk Meclis'te Dersim milletvekili olarak görev yaptı.

Hasan Hayri Kanko ise asker kökenliydi. Osmanlı döneminde de görev yapan Kanko, Birinci Meclis'e katılan Dersim temsilcileri arasında yer aldı.

1923'teki İkinci Meclis döneminde ise Dersim'i Ahmet Beğ Kulualp ve Feridun Fikri Düşünsel temsil etti.

Burada önemli bir tarihsel ayrıntı da bulunuyor:

Dersim, 1926 yılında il statüsünden çıkarılarak Elazığ'a bağlandı. 1935'te yeniden il yapılmasına ilişkin kanun kabul edildi ve Tunceli, 1936 yılında yeniden il statüsü kazandı.

Çok partili hayata geçiş Tunceli'nin siyasi tercihlerini nasıl değiştirdi? Tunceli'nin siyasi geçmişindeki önemli dönüm noktalarından biri çok partili hayata geçiş oldu.

Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan Savaş Sertel imzalı araştırma, 1946-1973 döneminde Tunceli'nin parlamento ve senato temsilcilerini inceliyor.

Araştırmaya göre 1946 seçimlerinde CHP Tunceli'de birinci olurken 1950 seçimlerinde Demokrat Parti iki milletvekilliğini de kazandı. Böylece Tunceli'de de siyasi tercih değişiminin somut bir örneği yaşandı.

Bu değişim, kentin siyasi tarihindeki önemli gelişmelerden biri olarak kayıtlara geçti.

Tunceli'yi yıllar boyunca temsil eden milletvekilleri TBMM albümleri ve dönem kayıtlarında yer alan milletvekilleri şöyle:

Birinci Dönem: Ahmet Ramiz Tan, Diyab Yıldırım, Hasan Hayri Kanko, Mustafa Öztürk, Mustafa Zeki Saltık ve Tevfik Gençtürk. İkinci Dönem: Ahmet Beğ Kulualp ve Feridun Fikri Düşünsel. Altıncı Dönem: Ahmet Mithat Yenel, Ali Haydar Öktem ve Aptürrahman Sami Erkman.

Yedinci Dönem: Hasan Üçöz ve Necmettin Sahir Sılan. Sekizinci Dönem: Mahmut Tan ve Necmettin Sahir Sılan. Dokuzuncu Dönem: Hasan Remzi Kulu ve Hızır Aydın. Onuncu Dönem: Arslan Bora, Bahri Turgut Okaygün ve Mehmet Fethi Ülkü.

On Birinci Dönem: Arslan Bora, Hızır Aydın ve Mehmet Fethi Ülkü. On İkinci Dönem: Abdulvahap Kışoğlu ve Mehmet Fethi Ülkü. On Üçüncü Dönem: Hasan Ünlü ve Kenan Aral. On Dördüncü Dönem: Hüseyin Yenipınar ve Kenan Aral. On Beşinci Dönem: Nihat Saltık ve Süleyman Yıldırım.

On Altıncı Dönem: Ali Haydar Veziroğlu ve Hüseyin Erkanlı. On Yedinci Dönem: Ali Rıdvan Yıldırım ve Musa Ateş. On Sekizinci Dönem: Kamer Genç ve Orhan Veli Yıldırım. On Dokuzuncu Dönem: Kamer Genç ve Vahdet Sinan Yerlikaya.

Yirminci Dönem: Kamer Genç ve Orhan Veli Yıldırım. Yirmi Birinci Dönem: Bekir Gündoğan ve Kamer Genç. Yirmi İkinci Dönem: Hasan Güyüldar ve Vahdet Sinan Yerlikaya. Yirmi Üçüncü Dönem: Kamer Genç ve Şerafettin Halis. Yirmi Dördüncü Dönem: Hüseyin Aygün ve Kamer Genç.

Yirmi Beşinci Dönem: Alican Önlü ve Edibe Şahin. Yirmi Altıncı Dönem: Alican Önlü ve Gürsel Erol. Yirmi Yedinci Dönem: Alican Önlü ve Polat Şaroğlu. Yirmi Sekizinci Dönem: Ayten Kordu. Kamer Genç, Tunceli siyasetinin en uzun soluklu isimlerinden biri oldu Tunceli'nin siyasi geçmişi denildiğinde akla gelen ilk isimlerden biri Kamer Genç.

23 Şubat 1940'ta Nazımiye'de doğan Genç, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ni bitirdi. Danıştay'da görev yaptı, Paris'te yüksek öğrenim gördü ve mali müşavir olarak çalıştı.

1987 yılında SHP'den milletvekili seçilerek Meclis'e giren Genç, daha sonraki yıllarda farklı siyasi partilerden ve bağımsız olarak da Tunceli milletvekilliği yaptı.

SHP, DYP ve CHP dönemlerinin yanı sıra bağımsız milletvekili olarak da görev yapan Genç, 20. ve 21. dönemlerde TBMM Başkanvekilliği görevini üstlendi.

18, 19, 20, 21, 23 ve 24. dönemlerde milletvekili seçilen Kamer Genç, altı dönemlik Meclis geçmişiyle Tunceli'nin siyasi tarihinde özel bir yere sahip oldu.

Farklı siyasi partilerden gelen isimler Tunceli'nin siyasi tarihinde CHP, Demokrat Parti, SHP, DYP, bağımsız milletvekilliği ve daha sonraki yıllarda HDP ile Yeşil Sol Parti gibi farklı siyasi oluşumların temsilcileri yer aldı.

Kamer Genç'in farklı partilerden seçilmesi, kentin siyasi temsil tarihindeki dikkat çekici örneklerden biri oldu.

1991 seçimlerinde SHP'den, 1995 ve 1999 seçimlerinde DYP'den, 2007 seçimlerinde bağımsız olarak, 2011 seçimlerinde ise CHP'den Meclis'e girdi.

2015 seçimlerinde HDP'den Alican Önlü ve Edibe Şahin milletvekili seçildi. 2018 seçimlerinde Alican Önlü HDP'den, Polat Şaroğlu CHP'den Meclis'e girdi.

2023 genel seçimlerinde ise Tunceli'yi Yeşil Sol Parti listesinden seçilen Ayten Kordu temsil etmeye başladı. Yeşil Sol Parti daha sonra Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) adını aldı.

Hukukçulardan belediye yöneticilerine, farklı mesleklerden siyasetçiler Tunceli'yi temsil eden milletvekillerinin özgeçmişleri incelendiğinde farklı meslek gruplarından gelen isimler dikkat çekiyor.

Hüseyin Aygün, hukuk eğitimi aldıktan sonra avukatlık yaptı. 2011 seçimlerinde CHP'den Tunceli milletvekili seçildi. Yazdığı kitaplar ve bölgenin tarihi üzerine çalışmalarıyla da tanındı.

Alican Önlü, 2015, 2018 ve 2023 seçimlerinde HDP'den milletvekili seçilerek üç dönem Meclis'te görev yaptı. Daha önce Tunceli Belediye Başkan Yardımcılığı görevinde de bulundu.

Polat Şaroğlu, Hozat doğumlu bir siyasetçi ve iş insanı olarak 2018 seçimlerinde CHP'den milletvekili seçildi.

Bugünkü milletvekili Ayten Kordu ise 2023 seçimlerinde Yeşil Sol Parti'den Tunceli milletvekili seçildi.

Tunceli'nin siyasi tarihinde senatörler de var Tunceli'nin siyasi geçmişi yalnızca milletvekillerinden oluşmuyor. 1961 Anayasası sonrasında kurulan Cumhuriyet Senatosu'nda da kenti temsil eden isimler görev yaptı.

Munzur Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan araştırmada 1946-1973 döneminde Tunceli'nin hem parlamento hem de senato temsilcileri ele alınıyor.

Bu nedenle kentin siyasi tarihini değerlendirirken yalnızca genel seçimlerde seçilen milletvekillerini değil, senatörleri ve farklı dönemlerdeki temsil biçimlerini de dikkate almak gerekiyor.

İlk Meclis'ten bugüne uzanan siyasi hafıza Dersim adıyla ilk Meclis'te başlayan temsil süreci, bugün Tunceli adıyla devam ediyor.

Bir dönem aşiret reislerinin ve asker kökenli isimlerin temsil ettiği kentte, sonraki yıllarda hukukçular, mali müşavirler, iş insanları, kadın siyasetçiler ve farklı toplumsal hareketlerden gelen isimler milletvekilliği yaptı.

Tunceli'nin siyasi geçmişi, yalnızca hangi partinin kaç milletvekili çıkardığını gösteren seçim tablolarından ibaret değil. Aynı zamanda Türkiye'nin değişen siyasi yapısının, kentin toplumsal dönüşümünün ve temsil anlayışının da bir yansıması.

İlk Meclis'teki Dersim temsilcilerinden bugünkü milletvekilliğine uzanan bu uzun tarih, Tunceli'nin siyasi hafızasında önemli bir yer tutmaya devam ediyor.

Bu haberi kaçırmayın Tunceli mi Dersim mi? 91 yıldır unutulmayan ismin hikâyesini biliyor musunuz? Devamını Oku Bu haberi kaçırmayın Gece yarısı sürprizi: Gözler Tunceli'ye çevrildi! Devamını Oku Bu haberi kaçırmayın Tunceli'de alarm!

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: tunceliemek.com.tr
Haber metni ve görseller tunceliemek.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Siyaset
Yayın: 19 Kasım 2026 07:17 · Kaynak: tunceliemek.com.tr
Kaynağı Oku ↗