ABD seçimleri Trump'a hangi mesajı verdi? Seçmenlerden İran savaşı ve enflasyon tepkisi

ABD seçim sonuçları Cumhuriyetçiler açısından yalnız siyasi değil ekonomik bir mesaj da verdi. Seçmenler enflasyon, gıda ve akaryakıt fiyatları ile Trump yönetiminin gümrük tarifelerine ilişkin endişelerini yüksek oranlarda dile getirdi.

ABD SEÇİMLERİ SON DURUM: KONGRE'DE DENGE DEĞİŞTİ ABD'de 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesinin ardından Washington'daki siyasi denge değişti. Sonuçlar, Başkan Donald Trump'ın görev süresinin kalan bölümünde Kongre'deki hareket alanını daraltacak yeni bir tablo ortaya çıkardı.

Seçimlerin ardından yayımlanan geniş kapsamlı seçmen araştırması ise Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıpların arkasında hangi başlıkların öne çıktığını gösterdi. HAYAT PAHALILIĞI SANDIĞIN ANA MESAJI OLDU Associated Press ve büyük Amerikan televizyon kuruluşları için SSRS tarafından 79 binden fazla kayıtlı seçmenle gerçekleştirilen araştırmaya göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 90'ı yaşam maliyetini oy tercihini belirleyen önemli faktörlerden biri olarak gördü.

Seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ekonominin kötü durumda olduğunu belirtirken, yüzde 60'a yakını gıda fiyatlarından, benzer bir kesim de benzin ve motorin fiyatlarından ciddi endişe duyduğunu ifade etti. ENFLASYONDA TRUMP POLİTİKALARINA ELEŞTİRİ Araştırmaya katılanların yaklaşık üçte ikisi enflasyondaki yükselişte Trump'ın politikalarının etkili olduğunu düşünüyor.

Demokrat adaylara oy verenlerde bu oran yüzde 96'ya kadar çıktı. Seçmenlerin yaklaşık yüzde 60'ı enflasyonun aile bütçesinde orta düzeyde, yüzde 20'si ise ciddi zorluk yarattığını belirtti. Trump'ın gümrük tarifelerinin ekonomiye zarar verdiğini düşünenlerin oranı da yaklaşık üçte iki oldu.

İRAN SAVAŞI DA OY TERCİHİNİ ETKİLEDİ Şubat ayında başlayan ve sekiz ayı aşkın süredir devam eden İran savaşı da seçimlerde önemli başlıklardan biri olarak öne çıktı. Seçmenlerin yüzde 60'tan fazlası ABD'nin İran'a askeri müdahale kararını yanlış bulurken, yaklaşık dörtte üçü savaşın oy tercihlerinde önemli olduğunu söyledi.

EKONOMİ İLK SIRADA Ülkenin en önemli sorunu sorulduğunda katılımcıların yaklaşık yüzde 40'ı ekonomiyi ilk sıraya yerleştirdi. Demokrasinin durumu yaklaşık üçte birlik oranla ikinci sırada bulunurken göç yüzde 14, sağlık hizmetleri yüzde 8, dış politika yüzde 4 ve suç yüzde 3 seviyesinde kaldı.

TRUMP'IN ONAY ORANI YÜZDE 38'DE KALDI Araştırmada seçmenlerin yüzde 62'si Trump'ın başkanlık performansını onaylamadığını belirtti. Katılımcıların yüzde 40'tan fazlası Temsilciler Meclisi seçimlerinde oy kullanma nedenlerinden birinin Trump'a karşı çıkmak olduğunu söylerken, yaklaşık dörtte üçü ülkenin gidişatından memnun olmadığını veya öfke duyduğunu ifade etti.

YOLSUZLUK VE KONGRE DENETİMİ DE ÖNE ÇIKTI Seçmenlerin yaklaşık yüzde 90'ı kamu yönetimindeki yolsuzluğu oy tercihinde önemli bir unsur olarak değerlendirdi. Kongre'nin başkan üzerindeki denetim görevini yeterince yerine getirmediğini düşünenlerin oranı ise yaklaşık yüzde 70 oldu.

TRUMP: BEN ADAY OLSAYDIM KAZANIRDIK Donald Trump seçim sonuçlarının ardından Cumhuriyetçilerin kayıplarını kendisinin oy pusulasında yer almamasına bağladı. Trump, kendi adaylığı halinde Cumhuriyetçilerin çok daha güçlü bir sonuç elde edeceğini savundu.

TRUMP'I ŞİMDİ NE BEKLİYOR? Demokratların Kongre'nin iki kanadında çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin bundan sonraki yasama gündemini daha zorlu hale getirecek. Vergi düzenlemeleri, bütçe, kamu harcamaları ve diğer kapsamlı yasa tasarılarının yürürlüğe girebilmesi için Kongre'nin onayı gerektiğinden, Beyaz Saray'ın Demokrat çoğunlukla uzlaşma araması gerekebilecek.

SENATO KAYBI ATAMALARI ZORLAŞTIRABİLİR Trump açısından Senato'daki çoğunluğun kaybedilmesi özellikle üst düzey atamalar bakımından önem taşıyor. Büyükelçiler, federal yargıçlar, Yüksek Mahkeme üyeleri ve birçok üst düzey kamu görevlisi için Senato onayı gerektiğinden, Demokrat çoğunluk Trump'ın adaylarını daha sıkı inceleyebilir veya yeterli destek bulunmayan isimlerin atanmasını engelleyebilir.

BÜTÇE VE VERGİ POLİTİKALARI YENİ SINAV OLACAK Yeni Kongre yapısında Trump yönetiminin vergi indirimleri veya büyük harcama paketlerini mevcut haliyle geçirmesi daha zor hale gelebilir. Bütçe görüşmelerinde uzlaşma sağlanamaması, hükümetin kapanması ve borç limiti tartışmalarının yeniden gündeme gelmesi ihtimalini de artırabilir.

İRAN POLİTİKASI KONGRE'DE DAHA FAZLA DENETLENEBİLİR Seçmen araştırmasında İran savaşına yönelik memnuniyetsizliğin yüksek çıkması, Trump'ın dış politika kararlarını da yeni Kongre döneminde daha fazla denetim altında bırakabilir. Başkanın askeri alandaki yürütme yetkileri devam etse de Kongre savunma bütçesi, savaş harcamaları ve yönetimin dış politika uygulamaları üzerinden daha yoğun denetim kurabilir.

DEMOKRATLARIN DA HAREKET ALANI SINIRSIZ DEĞİL Kongre kontrolünün Demokratlara geçmesi, Trump'ın siyasi etkisinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Başkanın Kongre'den geçen yasa tasarılarını veto etme yetkisi devam ediyor.

Ayrıca Senato'da birçok düzenlemenin ilerleyebilmesi için 60 oyluk eşik gerektiğinden, iki taraf arasında pazarlık ve siyasi kilitlenme ihtimali önümüzdeki dönemin önemli başlıklarından biri olacak. ABD SEÇİM SONUÇLARI NE ANLATIYOR?

Araştırmanın ortaya koyduğu tabloya göre seçmenin mesajı büyük ölçüde ekonomi ve yaşam maliyeti üzerinden şekillendi. Hayat pahalılığı, enflasyon, gıda ve akaryakıt fiyatlarına yönelik rahatsızlık; İran savaşı ve gümrük tarifelerine ilişkin eleştirilerle birleşerek Cumhuriyetçilerin kayıplarında öne çıkan başlıklar oldu.

YENİ KONGRE TRUMP'IN İKİNCİ YARISINI ŞEKİLLENDİRECEK Trump'ın görev süresinin kalan bölümünde üç alan belirleyici olacak: ekonomi politikalarının Kongre'den geçirilmesi, İran savaşı ve diğer dış politika kararlarının denetlenmesi ile üst düzey atamalarda Senato onayının sağlanması. Yeni siyasi denge, Beyaz Saray ile Kongre arasındaki pazarlıkların daha belirleyici olduğu bir dönemin kapısını açıyor.