Yeşilay raporu: Bağımlılıkların çevre ve su üzerindeki etkileri

Yeşilay tarafından açıklanan araştırma, tütün, alkol, uyuşturucu, kumar ve dijital bağımlılıkların karbon ayak izi, su tüketimi ve atıklar üzerinden ekosisteme zarar verdiğini ve bazı psikoaktif kalıntıların arıtma sonrası sularda kaldığını ortaya koydu.

0 0 0 0 A − A + İstanbul'da 26 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen lansmanda yayımlanan Türkiye Bağımlılık ve Çevre Araştırma Raporu, bağımlılıkların yalnızca insan sağlığını değil çevreyi ve ekosistemi de etkilediğini vurguladı. Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç.

Dr. Mehmet Dinç ile akademisyenlerin katıldığı sunumda tütün, alkol, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler, kumar ve dijital bağımlılıkların çevresel boyutları değerlendirildi. Raporda karbon emisyonu, su tüketimi, atık üretimi ve atık su arıtma tesislerindeki psikoaktif madde kalıntıları üzerine elde edilen veriler paylaşıldı.

Rapor, tütün üretimi ve tüketiminin küresel ölçekte yılda yaklaşık 80 milyon ton karbondioksit emisyonuna yol açtığını; bunun yaklaşık 17 milyon benzinli aracın yıllık emisyonuna denk olduğunu belirtiyor. Tütün için dünya genelinde yaklaşık 3,2 milyon hektar tarım arazisi kullanılırken, üretimde yılda 22 milyar ton su tüketildiği ve küresel ormansızlaşmanın yüzde 5'inin tütün üretimiyle ilişkilendirildiği bilgisi yer aldı.

Türkiye'de yıllık 150,4 milyar adet sigara tüketimi, izmarit kaynaklı çevre kirliliğinin boyutunu gösteriyor.

Yeşilay öncülüğünde yürütülen Atık Sulardaki Psikoaktif Maddelerin Çevreye Etkisi Araştırması kapsamında İstanbul, İzmir, Antalya, Adana, Hatay, Samsun ve Trabzon'daki yedi atık su arıtma tesisinden alınan toplam 98 numune analiz edildi. Çalışma dokuz psikoaktif maddenin metabolitlerine odaklandı.

Sonuçlara göre biyolojik arıtma uygulanan tesislerde incelenen maddelerin yüzde 82 ila yüzde 100'ü sudan uzaklaştırılırken biyolojik arıtma olmayan tesiste bu oranlar belirgin şekilde düşüyor. MDMA arıtımının en zor maddelerden olduğu; bazı tesislerde MDMA miktarının yalnızca yüzde 9 oranında azaldığı tespit edildi.

Metamfetamin ve MDMA'nın arıtma sonrası sularda varlığını sürdürebilmesi, su ekosistemleri ve sucul canlılar açısından risk oluşturuyor.

Rapor dijital teknolojilerin ve veri merkezlerinin enerji ile su tüketimi üzerinden ekolojik maliyetlerine de dikkat çekti. Çevrim içi kumar gibi dijital hizmetlerin küresel elektrik tüketimine katkısı ve yapay zekâ sunucularının büyümesinin su ayak izi ile karbon emisyonlarını artırma potansiyeline vurgu yapıldı.

Alkol üretiminde bir litre üretim için 9 ila 22 litre su kullanıldığı; sentetik uyuşturucu üretiminin ise kilogram başına 25 ila 43 kilogram kimyasal atık oluşturabildiği gibi veriler raporda yer aldı.

Rapor, iklim değişikliğinin yol açtığı stres, belirsizlik ve yaşam koşullarındaki değişimlerin bağımlılık risklerini etkileyebileceğine işaret ediyor. Hava, su ve diğer çevresel kirleticilerin halk sağlığı üzerindeki yükü ve gençlerde iklim kaygısının ruh sağlığına etkileri tartışıldı.

Yeşilay, bağımlılıkla mücadele stratejilerine çevre koruma ve iklim değişikliği perspektifinin eklenmesini, bağımlılık endüstrilerinin karbon, su ve atık raporlaması yapmasının zorunlu hale getirilmesini önerdi.

Sunumda ayrıca bağımlılık önleme çalışmalarında çevre sağlığı eğitimlerinin yer alması, atık su arıtma kapasitesinin geliştirilmesi ve biyolojik arıtma altyapısının yaygınlaştırılmasının öncelikli adımlar olduğu vurgulandı. Rapor, konuya ilişkin politika önerileri ve ileri araştırma ihtiyacını da belirterek ilgili kurumların iş birliğini çağırdı.

Gönder Yorum yazarak topluluk kurallarımızı kabul etmiş ve tüm sorumluluğu üstlenmiş olursunuz. Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Gözden Kaçmasın Karşıyaka'da'Atatürk'ün Adımlarıyla' tarih turları yeniden başlıyor

Güneşin Doğduğu Yer 7.