Damızlık Koyun Keçi Yetiştirici Birliklerinde Üyelik Mekanizmasında Adalet!

Türkiye’deki Damızlık Koyun Keçi Yetiştirici Birlikleri, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında faaliyet göst...

Türkiye’deki Damızlık Koyun Keçi Yetiştirici Birlikleri, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ıslah ve soy kütüğü çalışmalarını yürüten önemli örgütlerdir.

Uygulamada pek çok ilde, adeta kapalı devre yönetilen üyelik mekanizması çetrefilli ve yönetimi elde tutma ya da yönetimi ele geçirme odaklı yapılara dönüşmüş durumda. Bir ilde uygulanan üyelik anlayışı ile başka bir ilde uygulanan üyelik anlayışı arasında ciddi farklılıklar oluşmuş durumda…

Herhangi bir ı slah programına veya soy kütüğüne dâhil olmayan, fiilen ıslaha esas tek bir verim kaydı tutmayan, Bakanlık tarafından uygulanan herhangi bir ıslah programı yürütmeyen kişilere asıl üyelik statüsü veriliyor. Pek çok ilde ‘‘Islahın I’sından, soy kütüğünün S’sinden bihaber kişiler’’ asıl üye olarak kabul ediliyor.

Oysa birçok ilde Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinatörlüğünde adı ‘‘Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi’’ olan bir ıslah projesi yürütülüyor. Birçok yetiştirici de, Bakanlık tarafından yürütülen bu ıslah projesinin içerisinde fiilen yer alıyor, fiilen de ıslaha esas verim kayıtlarını tutuyor.

Ancak, Bakanlık (TAGEM) koordinatörlüğünde ‘‘Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi’’ yürütülen illerde bile üyelik mekanizması adil işlemiyor, işletilemiyor. Maalesef, Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi’ndeki yetiştiriciler ile ‘‘Islahın I’sından, soy kütüğünün S’sinden bihaber kişiler’’ aynı kefeye konuyor.

Sormak gerekiyor: Islah yapanla yapmayanın aynı kefeye konması adil mi? Hakka, hukuka, adalete uygun mu? Islah yapanın emeğine haksızlık değil mi?

Gerçi, bu konuda il birliklerinin yapacağı pek fazla bir şey de bulunmuyor. Çünkü: buradaki sistemsizlik, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iki ya da üç genel müdürlüğü arasında yaşanan koyun ve keçi türü hayvanlarda ulusal ıslah programı ve soy kütüğündeki fikir ayrılığından kaynaklanıyor.

Bu dönemlerde bir taraftan ‘‘mevcut yönetime muhalif olabilecek, sesini çıkaran veya liyakati sorgulayan üreticilerin üyelikleri askıya alınırken ya da üyelikleri düşürülürken, diğer taraftan da üretici niteliği tartışmalı, kâğıt üzerinde hayvan sahibiymiş gibi görünen kişiler’’ asıl üyeliğe kabul edilip, seçim süreçlerine dâhil edilirken;

Üyelikler ve üyelik statülerinin, mevcut yönetimi devirme ya da yönetimi ele geçirme planlarının rakı sofralarında, barlar sokağı, meyhane boğazı gibi mekânlarda, ziraat odaları, ticaret borsaları, süt, et birlikleri gibi kurumların koridorlarında şekillendiğine ilişkin iddialar yıllardır hafızalarımızda tazeliğini koruyor. Etçinin, sütçünün, yemcinin, hayvan tüccarlarının, siyasi kanaat önderlerinin seçim süreçlerine müdahil olduğu iddiaları yıllardır konuşuluyor.

Elbette, insan unsurunun olduğu her yerde kusur, hata, düzensizlik ve sistemsizlik olur. Önemli olan bu kusur, hata, düzensizlik ve sistemsizliğin ‘‘sistematik’’ hâle gelmemesidir.

Türkiye’de Damızlık Koyun Keçi Yetiştirici Birliklerinde üyelik mekanizmasındaki bu sistemsizlik; 15-20 yıldır devam etmekte olup, maalesef ‘‘sistematik’’ bir hâl almıştır. Bu konuda, adalet temelli bir çözüm üretilmesi Türkiye küçükbaş hayvancılığı için bir tercih değil, bir zorunluluktur.