CHP'li Cem Avşar'dan Ticaret Bakanlığı bütçesine eleştiri: 104 milyar lira yetmez

Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Ticaret Bakanlığı bütçesi üzerine CHP adına söz alarak Türkiye ekonomisindeki sorunları ve ihracatçıların yaşadığı sıkıntıları gündeme getirdi. Bakanlığa ayrılan bütçenin yetersiz olduğunu savunan Avşar; kayıt dışı ekonomiyle mücadele, denetim politikaları, dış ticaret açığı, Avrupa Birliği ile ilişkiler ve Made in Europe düzenlemesinin Türk sanayisine olası etkilerine dikkat çekti.

Özellikle Tekirdağ'ın Çerkezköy, Çorlu ve Ergene ilçelerinde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının yaşadığı sorunlara değinen Avşar, daralan sektörler ve artan işten çıkarmaların bölgedeki istihdam üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

"RAKAMLAR SAHADAKİ GERÇEĞİ YANSITMIYOR"

Ticaret Bakanlığının açıkladığı olumlu verilerin sahadaki ekonomik tabloyla örtüşmediğini belirten Avşar, KOBİ'lerin ve ticaretle uğraşan işletmelerin her geçen yıl daha fazla zorlandığını ifade etti.

Ekonomik baskının istikrarlı biçimde devam ettiğini dile getiren Avşar, ticaretin yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını, işletmelerin ayakta kalabilmesi için destek ve hibelerin önem taşıdığını söyledi.

Avşar, yeni işletmeler açılmasını teşvik etmenin yanı sıra mevcut işletmelerin korunmasına öncelik verilmesi gerektiğini vurgulayarak, Ticaret Bakanlığına ayrılan bütçeyle ekonomik toparlanmanın kolay olmayacağını savundu.

"104 MİLYAR 287 MİLYON LİRALIK BÜTÇE YETERSİZ"

Bakanlığın bütçe teklifini değerlendiren Avşar, kayıt dışı ekonomiyle mücadele, ticaretin düzenlenmesi ve kolaylaştırılması, tüketicinin korunması ve standardizasyon gibi temel alanlara dikkat çekti.

Ticaret Bakanlığı için öngörülen 104 milyar 287 milyon liralık bütçenin mevcut ihtiyaçlar karşısında yetersiz kaldığını belirten Avşar, kayıt dışı ekonominin gelişmiş ülkelerde yüzde 15, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 30 seviyelerinde tahmin edildiğini ifade etti.

Türkiye'deki kayıt dışılığın boyutuna ilişkin endişelerini dile getiren Avşar, mücadele için ayrılan kaynakların ve belirlenen yöntemlerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

"DEDEKTÖR KÖPEK SAYISINI ARTIRMAKLA KAYIT DIŞILIK ÖNLENMEZ"

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede performans göstergelerinin gerçek sonuçları ölçmediğini savunan Avşar, bu alana ayrılan bütçenin yaklaşık 10 milyar lira olduğunu belirtti.

Dedektör köpek, veri analisti ve ekipman sayısı gibi göstergelerin başarı ölçütü olarak sunulmasını eleştiren Avşar, asıl önemli olanın kayıt dışılığın ne ölçüde azaltıldığının ortaya konulması olduğunu ifade etti.

2008 yılından bu yana dört ayrı eylem planının uygulandığını, son planda ise 44 eylemin bulunduğunu hatırlatan Avşar, bu çalışmaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Avşar, eylemlerin ne kadarının tamamlandığını, uygulamaların ne ölçüde etkili olduğunu ve izleme-değerlendirme raporlarının neden açıklanmadığını Bakanlığa sordu.

"KAZANÇ BÜYÜĞÜN, CEZA KÜÇÜĞÜN"

Denetim politikalarının küçük işletmeler üzerindeki etkisine de değinen Avşar, risk odaklı denetim sisteminde büyük şirketlerle küçük üreticilerin aynı ölçütlere tabi tutulup tutulmadığının açıklığa kavuşturulmasını istedi.

Denetim ve ceza uygulamalarının özellikle KOBİ'ler, küçük üreticiler ve orta ölçekli işletmeler üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirten Avşar, denetimlerde eşitlik ve orantılılık ilkesinin gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Fiyat denetimleri kapsamında uygulanan toplam 3 milyar liralık cezaya da dikkat çeken Avşar, cezaların fiyatları düşürmemesi ve piyasa düzenini sağlamaması durumunda caydırıcılığının sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Avşar, geçen yıl uygulamaya alınan 30 euro'luk ithalat sınırını da gündeme taşıdı. Özellikle Temu gibi platformlar üzerinden yapılan alışverişleri etkileyen düzenlemenin piyasaya yansımalarının değerlendirilip değerlendirilmediğini soran Avşar, uygulamanın olumlu ve olumsuz sonuçlarını ortaya koyacak bir etki analizinin bulunup bulunmadığını öğrenmek istedi.

"TEKİRDAĞLI SANAYİCİ CİDDİ SIKINTI YAŞIYOR"

Tekirdağ'daki sanayi kuruluşlarının yaşadığı ekonomik sorunlara özel olarak değinen Avşar, Çerkezköy, Çorlu ve Ergene'de büyük ölçekli fabrikaların ve sanayi tesislerinin bulunduğunu hatırlattı.

Son iki-üç yılda başta tekstil olmak üzere çeşitli sektörlerde yaşanan daralmanın üretimi ve istihdamı olumsuz etkilediğini belirten Avşar, işten çıkarmaların arttığını ve ihracatçıların çözüm beklediğini söyledi.

Türkiye'nin dış ticaret verilerini de değerlendiren Avşar, TÜİK verilerine göre ocak-eylül döneminde dış ticaret açığının yüzde 5,7 artışla 67,2 milyar dolardan 71 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.

İhracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 74,9'dan yüzde 74,8'e gerilediğini belirten Avşar, Ticaret Bakanlığı verilerine göre yıllıklandırılmış dış ticaret dengesinin ise eksi 96 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyledi.

Ara malı ithalatına bağımlılığın ve Çin'den yapılan yoğun ithalatın bu tabloyu beslediğini savunan Avşar, dış ticaret dengesini tersine çevirecek kapsamlı bir eylem planının bulunup bulunmadığını sordu.

Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından birinin Avrupa Birliği olduğunu hatırlatan Avşar, AB'nin 2025 İlerleme Raporu'nda Türkiye'nin ticari yükümlülükleriyle ilgili çeşitli sorunların sıralandığını belirtti.

Gümrük Birliği kapsamındaki yükümlülükler, tarife dışı engeller, ek vergiler, TAREKS uygulamasında talep edilen ilave belgeler ve ilaç sektöründe AB'nin GMP sertifikalarının tanınmaması gibi konulara dikkat çeken Avşar, Dijital Hizmetler Tüzüğü ve Dijital Pazarlar Tüzüğü ile uyum konusunda da ilerleme sağlanması gerektiğini ifade etti.

Avşar, Avrupa ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki söylemlerin somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, uyum sorunlarının bedelini Türk firmalarının ödediğini söyledi.

"MADE IN EUROPE DÜZENLEMESİNDE TÜRKİYE DIŞLANMAMALI"

Pandemi sonrasında Avrupa'nın üretim kapasitesindeki eksiklikleri görerek yeni düzenlemelere yöneldiğini belirten Avşar, bu sürecin Türkiye'nin otomotiv, çelik, alüminyum, çimento ve temiz enerji gibi stratejik sektörlerini etkileyebileceğini söyledi.

Türkiye'nin olası bir dışlanma durumunda karşılaşacağı ekonomik maliyetin ve istihdam üzerindeki etkilerin iyi hesaplanması gerektiğini ifade eden Avşar, Avrupa Birliği ile mevcut yükümlülükler çerçevesinde diplomatik girişimlerin artırılmasını istedi.

Avşar, Türkiye'nin bu süreçte fiyat istikrarı, öngörülebilir düzenlemeler, bağımsız yargı ve sözleşme güvenliği gibi alanlarda da ilerleme sağlaması gerektiğini belirterek, Avrupa ile müzakerelerde ikna edici bir yaklaşım ortaya konulmasının önemine dikkat çekti.