İnsanlık Yeni Bir Boyuta mı Geçiyor? Bölüm - 2

İNSAN AKLI VE YAPAY ZEKÂ İnsanlık, tarih boyunca aklının sınırlarını genişletmeye çalıştı. Bilmediğini öğrenmek, anlayamadığını çözmek, ulaşamadığı yerlere ulaşmak için büyük gayret gösterdi. Bugün ise insan aklının karşısında alışılmışın dışında bir gelişme bulunuyor: Yapay zekâ.

Artık yalnızca insanın kullandığı araçlardan değil, sorulara cevap verebilen, karmaşık problemleri çözebilen ve yeni içerikler üretebilen sistemlerden söz ediyoruz. Peki, bütün bunlar insan aklının yerini alabilecek bir gücün ortaya çıktığı anlamına mı geliyor?

Bence öncelikle zekâ ile aklı birbirinden ayırarak düşünmeliyiz. Zekâ, bilgileri işleme, ilişkiler kurma ve problemleri çözme becerisiyle açıklanabilir. Akıl ise insanın düşünme, değerlendirme, muhakeme etme ve sonuçların sorumluluğunu üstlenme yeteneğini de kapsar.

Bu ayrım kesin bir bilimsel sınıflandırmadan çok, insanın düşünce dünyasını anlamaya yönelik bir yaklaşımdır.

Yapay zekâ, çok büyük miktarda bilgiyi kısa sürede işleyebiliyor. İnsanların günlerce uğraşabileceği bazı hesaplamaları saniyeler içerisinde tamamlayabiliyor. Bir metni inceleyebiliyor, farklı diller arasında çeviri yapabiliyor, bilimsel araştırmalara yardımcı olabiliyor.

Ancak bütün bu başarılar, onun insan gibi yaşadığı, hissettiği veya kendi varlığının anlamını kavradığı sonucunu doğurmuyor.

Burada üzerinde durulması gereken önemli bir soru var: Bilgiye sahip olmakla bilgiyi anlamlandırmak aynı şey midir?

Bir insan, savaşta hayatını kaybeden çocukların sayısını okuyabilir. Yapay zekâ da bu sayıları analiz ederek karşılaştırmalar yapabilir. Fakat bir annenin evladını kaybettiğinde yaşadığı acı, yalnızca sayısal bilgilerle açıklanamaz.

İnsan, olayları kendi hayatıyla, hatıralarıyla, vicdanıyla ve yaşadığı tecrübelerle değerlendirir. Yapay zekâ ise bu tecrübeleri anlatan metinler üretebilse de aynı yaşantıya sahip olduğunu söylemek için elimizde yeterli bilimsel dayanak bulunmuyor.

Bu fark, insanın üstünlüğünü ilan etmek için değil, iki farklı yeteneğin sınırlarını anlamak için önemlidir.

İnsan aklının dikkat çekici özelliklerinden biri de kendi düşüncelerini sorgulayabilmesidir. İnsan bazen yıllarca doğru bildiği bir düşüncenin yanlış olduğunu fark eder. Bir olay karşısında kanaatini değiştirebilir. Hatasını kabul edebilir.

Üstelik bu değişim, yalnızca yeni bilgi edinmesinden değil, yaşadığı bir olayın kendisinde bıraktığı izden de kaynaklanabilir.

Yapay zekâ sistemleri de yeni bilgiler ve düzeltmeler doğrultusunda farklı cevaplar verebilir. Ancak bir cevabın değişmesiyle insanın pişmanlık duyarak hayatına yeni bir yön vermesi aynı süreç değildir.

Burada başka bir tehlikeye de dikkat çekmek istiyorum. İnsanlar, karşılarında kendilerinden daha hızlı cevap veren sistemler gördükçe kendi düşünme yeteneklerini küçümsemeye başlayabilirler. Oysa hızlı cevap vermek her zaman doğru düşünmek anlamına gelmez.

Yanlış bir bilgi, son derece ikna edici cümlelerle sunulabilir. Bu nedenle yapay zekânın verdiği cevapları değerlendirmek, gerektiğinde sorgulamak ve doğrulamak insanın sorumluluğunda kalmalıdır.

Bir başka mesele de insanın kendisine duyduğu güvendir.

Düşünün ki bir genç, karşılaştığı her sorunun cevabını yapay zekâya soruyor. Bir süre sonra kendi başına düşünmekten uzaklaşması mümkün değil midir? Elbette mümkündür. Fakat aynı genç, aldığı cevapları karşılaştırıyor, nedenlerini araştırıyor ve kendi sonuçlarına ulaşmaya çalışıyorsa bu teknoloji onun düşünme becerisini geliştirmesine de yardımcı olabilir.

Demek ki mesele yalnızca teknolojinin neler yapabildiği değildir. İnsanların onu hangi alışkanlıklarla kullandığı da önemlidir.

Ben insan aklının geleceğini değerlendirirken özellikle bir noktaya dikkat çekmek istiyorum: İnsanın değeri, sahip olduğu bilgilerin miktarıyla ölçülemez.

Çok bilgili bir insan adaletsiz davranabilir. Sınırlı bilgiye sahip bir insan ise merhametiyle, dürüstlüğüyle ve sorumluluk duygusuyla çevresine büyük iyilikler yapabilir. Bilgi önemli bir imkândır; fakat onu hangi amaçla kullandığımız ayrı bir meseledir.

Bu sebeple yapay zekânın insanı tamamen gereksiz hâle getireceği düşüncesini doğru bulmuyorum. Bununla birlikte insanın bütün alanlarda mutlaka daha başarılı kalacağını söylemek de gerçekçi değildir. Bazı görevlerde makineler insan yeteneklerini aşabilir.

Fakat insan hayatını yalnızca görevlerin yerine getirilmesinden ibaret görmek, insanın varlığını dar bir çerçeveye hapsetmek olur.

Önümüzdeki yıllarda insan aklı ile yapay zekâ arasındaki ilişkinin nasıl gelişeceğini hep birlikte göreceğiz. Belki bugün hayal etmekte zorlandığımız yeteneklere sahip sistemlerle karşılaşacağız. Ancak bu ihtimal, insanın düşünme sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.

Asıl sorumuz şu olmalıdır: Yapay zekâ daha fazla şey yapabildiğinde insan kendi aklını kullanmaya devam edecek mi?

Bana göre geleceğin en önemli sınavlarından biri budur.

Çünkü insanlığın gerçek kaybı, kendisinden daha hızlı düşünen makinelerin ortaya çıkması değil, insanın kendi aklını kullanmaktan vazgeçmesi olacaktır.

Devam edecek — Bölüm 3: Geleceğin Eğitimi: Ezberlemek mi, Anlamak mı?

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Köprübaşı Mahallesi Ceyhan Sokak Tuana Sitesi Kat.1 3+1 Daire Satılıktır. 0533 324 55 55

Montella Hotelde çalışmak üzere bay resepsiyon görevlisi aranmaktadır. Gece mesaisine uygun adayların başvuru yapması rica olunur. Başvuru için şahse...

Deprem Sonrası Yapı Yeni Adliye Karşısı Yunusemre Mahallesi Gaye Sok 4+1 Dairem Kiralıktır. 0531 504 22 48

istasyonumuzda çalıştırılmak üzere tercihen tecrübeli veya öğrenmeye yatkın çalışma arkadaşları aranmaktadır. başvurular çiçek kavşagı oğet ensar petr...

Yalçınlar Petrol'de çalıştırılmak üzere 2 bayan market görevlisi alınacaktır. 0545 9410181

Alakart servis ve sunumlarını yapabilecek Akşam 15:00 ile 23:00 saatleri arasında çalışabilecek Tercihen deneyimli çalışma arkadaşı arıyoruz. Görüş...

KETİZMEN YOLU ÜZERİ BİM MARKET ÜZERİ 3. KAT 3+1 DAİREM KİRALIK.