Eski Babil'in Çöküş Tarihi Türkiye'deki Ahşaplarla Aydınlatıldı
- Arizona Üniversitesi araştırmacıları, Türkiye'deki antik saraylardan elde edilen ahşap kalıntılarını inceleyerek Eski Babil Krallığı'nın yıkılış tarihini netleştirdi
- Çalışma, Mezopotamya kronolojisindeki belirsizliği giderirken Hitit İmparatorluğu'nun çöküşüne dair yeni iklimsel veriler sundu
Eski Babil Krallığı'nın tarih sahnesinden çekildiği dönemi aydınlatmak amacıyla yürütülen kapsamlı bir bilimsel çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı. Arizona Üniversitesi'nden araştırmacılar, Mezopotamya takvim sistemindeki tarihleme karmaşasını çözmek için Türkiye'de bulunan Kültepe ve Acemhöyük'teki antik saray kalıntılarından alınan ahşap örneklerini analiz etti.
Mezopotamya'da bulunan yazılı belgeler, olayları modern takvim yerine kralların saltanat yıllarına göre kaydettiği için tarihsel eşleştirmelerde büyük zorluklar yaşanıyordu. Araştırmacılar, Asur dünyasıyla ticari ve siyasi bağları olan bu iki bölgedeki ağaçların yıllık büyüme halkalarındaki karbon-14 oranlarını inceleyerek, ahşapların kesim tarihlerini kesinleştirdi.
Kültepe'deki Waršama Sarayı'ndan alınan örnekler MÖ 1837-1836, Acemhöyük'teki Sarıkaya Sarayı'ndan alınanlar ise yaklaşık MÖ 1778 yılına tarihlendi. Elde edilen bu kesin veriler, saray çevrelerinde daha önce bulunan kil tabletlerdeki kayıtlarla birleştirildi.
Bu sayede, yıllardır tartışılan farklı Mezopotamya kronolojileri arkeolojik bulgularla test edildi. Analizler sonucunda, bilim dünyasında orta-düşük kronoloji olarak adlandırılan modelin en tutarlı sonuçları verdiği ve Eski Babil Krallığı'nın çöküşünün MÖ 1587 civarında gerçekleştiği tespit edildi.
Çalışma, yalnızca Babil'in tarihine ışık tutmakla kalmadı, aynı zamanda bölgedeki iklimsel değişimlere dair kritik ipuçları da sağladı. Ağaç halkalarının incelenmesiyle MÖ 1194-1192 yılları arasında çok şiddetli bir kuraklık yaşandığı belirlendi.
Bu tarih aralığı, Hitit İmparatorluğu'nun başkenti Hattuşa'nın yıkıldığı döneme denk gelmesi bakımından dikkat çekici bulunuyor. Araştırmacılar, söz konusu iklimsel felaketin Hititlerin çöküş sürecini hızlandıran temel faktörlerden biri olabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Bu çalışma, antik dönemdeki siyasi yapıların yükseliş ve yıkılış süreçlerinin, çevresel verilerle desteklendiğinde çok daha net bir şekilde anlaşılabileceğini kanıtlıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 20 Kasım 2026 14:14 · Kaynak: kayiprihtim.com