Atilla Yılmaz'dan deprem gerçeğine dair önemli açıklamalar: Bolu'da fay hattı çevresinde imara kapatılan alanlar nerede?

Haber: Ahmet Can Metin

12 Kasım 1999 Düzce Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçerken Bolu’nun deprem gerçeği bir kez daha gündeme geldi. Kentin içinden geçen aktif fay hatları, yapılaşma ve zemin güvenliği konuları önemini korurken, Bolu’da gerçekleştirilen mikro bölgeleme etüt çalışmalarıyla deprem riski taşıyan alanlar belirlendi.

Jeoloji Mühendisleri Odası Bolu İl Temsilcisi Atilla Yılmaz, yapılan çalışmaların kapsamını anlatarak mevcut yapılaşmadan olası deprem risklerine kadar merak edilen konularda değerlendirmelerde bulundu.

“Fay çevresindeki 60 metrelik alan imara kapatıldı”

Bolu’dan geçen Kuzey Anadolu Fay Hattı’na karşı alınan önlemlerden bahseden Yılmaz, “Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yaptırdığı mikro bölgeleme etüt çalışması yapıldı. Üniversite hocalarının, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi'nden bir hocamızın yaptığı çalışmaydı bu.

Kuzey Anadolu fay hattınının Bolu’dan geçen kısmının 60 metrelik çapında risk çalışması gerçekleştirildi. Fay kırığının tespit edildiği hat boyunca faya paralel şekilde fayın güneyinde ve kuzeyinde olmak üzere 30'ar metre, yani toplamda 60 metrelik bir alanın imara kapatılmasına dair bir karar alındı.

Fay kırığının sağı solu diye konuşalım. Bu hat Bolu merkez için Dereceören Köyü'nden Çaygökpınar Köyüne kadar tespit edildi. Bunlar imar paftalarına işlendi” dedi.

“Fay hatlarının üzerindeki yapılara dair önlem alınıyor mu?” Sorusuna cevap veren Atilla Yılmaz, “Fay çevresinde ve fayın üstündeki binalarla ilgili bir çalışma yok. Bu şöyle olur: Bu binalar ekonomik ömrünü tamamlayana kadar vatandaşlar tarafından kullanılır.

Ekonomik ömrü tamamlandıktan sonra ilgili belediyeler buralara imar durumu vermez, yapı izni vermez. Sonra bu binalar yıkılıp orası boş bir alan olarak kalır” diye konuştu.

“Sadece fay çalışması değil zemin çalışması da yapıldı”

Fay çalışmalarının yanı sıra etüd çalışmalarının da yapıldığını kaydeden Yılmaz, “Mikro bölgeleme etüd çalışması demek sadece fay hattı çalışması demek değil. Tabii biz Kuzey Anadolu fay hattı üzerinde kurulan bir şehir olduğumuz için en önemli konu fay hattıydı.

Bu çalışıldı. Sonra zemin özellikleri bakımından incelendi. Zemin taşıma gücünün düşük olduğu yerler, yüksek olduğu yerler, yer altı suyunun yüksek olduğu yerler belirlendi. Sel taşkın sahaları, heyelan bölgeleri, kaya düşmesi riski olan yerler, yüksek eğimli alanlar bu rapor içerisinde belirlendi.

Yapı ruhsatı veren ilgili kurumlara bunlar kimlerdir? Belediyeler, özel idare, organize sanayi bölgesi gibi bölgelere gönderildi. Bu kurumlarda yapı ruhsatı verirken bu mikro bölgeleme etik raporunu kullanarak bu önlemlere dikkat ediyoruz” ifadelerini kullandı.

“Bolu’dan geçen faylar aktif fay hatlarıdır”

Bolu’dan geçen fay hatlarının olası tehlikelerine değinen Jeoloji Mühendisleri Odası Bolu İl Temsilcisi Atilla Yılmaz, şunları söyledi; “Bolu’dan geçen faylar aktif fay hatlarıdır. En son 12 Kasım 1999 depreminde Düzce'den Bolu'ya kadar olan kısım kırıldı.

1944 depreminde de Bolu'nun güneyinden geçen fay Gerede depreminde kırıldı. Bunların tabii ki enerji birikim süreleri var. Bu süreler dolduğunda tekrardan bu faylar gerildiğinde, enerji biriktiğinde deprem üretecektir. Tabii bunun süresini bizim deprem bilimciler hesaplıyorlar.

Bu konuda benim yetkililiğim yok. Ama jeoloji bilimi çok geniş. Burada size söyleyeceğim yakın zamanda Bolu'da 1944 depremini yaratan Karacasu’dan geçen fay hattında yakın zamanda deprem beklenmiyor. Bazı deprem bilimciler tarafından Elmalık fayında bir deprem olabileceği söyleniyor. Ancak mikro bölgeleme etik raporunda bununla ilgili bize bir uyarı da bulunulmadı."

“1999’dan bu yana hala aynı yerdeyiz”

1999 yılında yaşanan iki depremden bu yana geçen süreci değerlendiren Yılmaz, Türkiye genelinde depreme karşı önlemlerin hala zayıf kaldığını savundu. Atilla Yılmaz açıklamasına şöyle devam etti; “17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 depremi üzerinden dediğiniz gibi 27 yıl geçti.

Bugüne kadar biz birçok afet yaşadık. Gelişmiş ülkelerde deprem, afet olarak değerlendirilmez. Gelişmiş ülkeler depreme tabiat olayı, doğa olayları olarak tanımlar. Yani gelişmiş ülkelerde deprem olur, insanlar hayatına kaldığı yerden devam ederler.

Onların binaları yıkılmaz, fabrikaları yıkılmaz, köprüleri, yolları yıkılmaz. Neden? Çünkü gelişmiş ülkeler bilime ve mühendisliğe önem verilir. Yaptıkları imar planlarını veya yapıları rant için değil, insanların yaşamı için, onların can güvenliği ve mal güvenliği için yaparlar.

Ve buralarda artık deprem, bir doğa olayı adlandırılıyor. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde hala afet olarak geçiyor. Ufak bir deprem olduğunda bizim can kaybımız oluyor. Kahramanmaraş depreminde 50 binin üzerinde can kaybı yaşadık.

Milyarlarca dolar para kaybettik. Binlerce bina, fabrika yıkıldı. İnsanlar evinden, köyünden oldu. Maraş depremi üzerinden iki yıl geçti. 99 depremi üzerinden 27 yıl geçti. Bana kalırsa Türkiye'de hala bu konular üzerine 99 depremiyle neredeyse aynı yerdeyiz.”