Yıkılan Sadece Duvarlar mı?

Çanakkale Valiliği koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında, 2026 yılı Ekim ayında Ayvacık ilçesinde 19 ayrı taşınmazda bulunan toplam 78 kaçak yapı ve duvarın yıkım ve kaldırma işlemi gerçekleştirildi. İl Özel İdaresi tarafından yürütülen çalışmaların ardından, kırsal alanlar, kıyı kesimleri, kamuya ait alanlar ve tarım arazilerinde denetimlerin devam edeceği açıklandı.

Rakam dikkat çekici. Ancak insan ister istemez şu soruyu soruyor: Bu yapılar yapılırken neredeydik?

Bir yapı bir günde ortaya çıkmıyor. Önce arazi seçiliyor, ardından temel atılıyor, duvarlar yükseliyor, çatı kapatılıyor. Bazen aylar, hatta yıllar geçiyor. Bütün bu süreçte kimse fark etmiyor mu? Yoksa fark ediliyor da müdahale etmek için yapının tamamlanması mı bekleniyor?

Elbette imar mevzuatına aykırı yapılaşmayla mücadele edilmesi gerekiyor. Tarım arazilerinin korunması, kıyıların herkesin kullanımına açık kalması, doğal alanların betonlaşmaya teslim edilmemesi hepimizin ortak meselesi.

Bir kişinin kendi mülkü üzerinde istediği gibi yapılaşabileceğini düşünmesi, o arazinin tabi olduğu kuralları ortadan kaldırmıyor.

Fakat burada yalnızca yıkım kararlarını değil, o kararlara gelene kadar yaşanan süreci de konuşmalıyız.

Çünkü kaçak yapılaşma denildiğinde akla sadece bir ev, bir konteyner, bir depo ya da bir duvar gelmemeli. Asıl mesele, denetimsizliğin zamanla nasıl bir alışkanlığa dönüştüğü.

Bir başka önemli konu da adalet duygusu. Vatandaşın aklındaki soru oldukça açık: Kurallar herkese aynı şekilde mi uygulanıyor? Küçük bir yapı yapanla geniş araziler üzerinde büyük ölçekli mevzuata aykırı yapılaşmaya gidenler aynı denetim sürecinden mi geçiyor?

Yıkımların hangi ölçütlere göre önceliklendirildiği, hangi yapıların hangi gerekçeyle işlem gördüğü kamuoyuyla ne kadar paylaşılıyor?

Bu soruların cevabı, kaçak yapılaşmayla mücadelenin toplum tarafından nasıl karşılandığını da belirleyecek.

Öte yandan Çanakkale'nin tarım arazileri ve kıyıları üzerindeki baskıyı görmezden gelemeyiz. Bugün yapılaşmaya açılan veya amacı dışında kullanılan her tarım arazisi, yarının üretim kaybı anlamına gelebilir. Kıyılarda yükselen her izinsiz yapı da yalnızca görüntüyü değil, kamusal kullanım hakkını ilgilendirir.

Ancak çözüm sadece kepçelerin sahaya inmesi değil. Yapılaşmanın ilk aşamasında etkili denetim, hızlı müdahale, şeffaf işlem süreçleri ve vatandaşın doğru bilgilendirilmesi gerekiyor. Üstelik kaçak yapı ortaya çıktıktan sonra yapılan yıkımın ekonomik ve toplumsal maliyeti de göz ardı edilmemeli.

Bir insanın yıllarca biriktirdiği parayla yaptığı yapının yıkılması elbette kolay bir mesele değil. Ancak kişisel mağduriyetlerin önüne geçmek için de kuralların en başından uygulanması şart.

Çanakkale'nin doğal güzelliklerini, verimli topraklarını ve kıyılarını korumak istiyorsak kaçak yapılaşmaya göz yumamayız. Fakat bu mücadele yalnızca yıkım haberleriyle ölçülmemeli. Kaçak yapıların nasıl ortaya çıktığı, kimlerin denetim sorumluluğunu yerine getirmediği ve aynı durumun tekrar yaşanmaması için neler yapıldığı da sorgulanmalı.

Çünkü mesele sadece kaçak bir yapıyı yıkmak değil, o yapının neden yapılabildiğini anlayabilmek.

Yıkılan duvarların yerine yenileri yapılmayacaksa, asıl başarı o zaman elde edilmiş demektir.

İyi haftalar.