Yerli madenler bekliyor, ithalata milyar dolarlar gidiyor

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çekiç, dün basın mensuplarıyla bir araya gelerek sektörün sorunlarını aktardı. Maden sektöründe 2026 yılını 7 milyar dolarlık ihracatla tamamlamayı hedeflediklerini söyleyen Çekiç, sektörün önündeki engellerin kaldırılmasıyla Türkiye’nin maden ihracatında 30 milyar dolarlık potansiyele ulaşabileceğini belirtti.30 MİLYAR DOLARLIK POTANSİYELTürkiye’nin dünyada bilinen 90 çeşit madenin 70’ine sahip olduğunu ama bunlara sahip olmanın tek başına anlam ifade etmediğini dile getiren Çekiç, şöyle devam etti:“Önemli olan ülke sanayisine katkı verecek şekilde işlemek, katma değer yaratmak. Dışa bağımlı bir Türkiye düşünülemez. Bu nedenle Türkiye’nin maden potansiyelinin yer altından yer üstüne çıkarılması lazım.“Türkiye’nin cari açığının yüzde 90’ı enerji ve madenlere ödediği paradan kaynaklı. Örneğin Türkiye’nin Eskişehir’de linyit kömür açısından milyarlarca dolar değerinde rezervi var. Ancak Eskişehir Büyükşehir Belediyesi itirazı nedeniyle orası iptal oldu. Süreçler sıkıntılı yürüdüğü için, Türkiye kendi madenlerini çıkaramıyor ve sanayisinde dışarıdan milyarlarca dolar kömüre, demire para vererek ithalat yapıyor. Dünyadaki 90 maden çeşidinin 70’i ülkemizde var ama bu potansiyeli değerlendiremiyoruz. Şu anki ihracatımız 7 milyar dolar ancak 30 milyar dolara ulaşacak kapasitemiz var.”ARAMA RUHSATI 8 BİNDEN 3 BİNE DÜŞTÜMadenci işletme sayısının azaldığının bilgisini veren Çekiç, şunları vurguladı:“Sektörde yatırımcı sayısında ciddi düşüş görülüyor. Özellikle son 10 yılda, arama ruhsatı sayısı 8 bin 500’lerden 2025 yılına kadar 3 binlere düştü. Bu 3 binin içinde de doğal taş araması yalnızca 430.“Tüm sektörlerin olduğu gibi bizim sektörümüzün ana sorunlarından birisi finansman. Hiçbir yatırımcı, bu faizlerle sektöre yatırım yapamıyor.“Eskiden 30 binlerde olan arama ve işletme ruhsat sayıları bugün 13 bin düzeyine düştü. Şu anda faaliyette olan ruhsat sayısı, sektörün şartlarından dolayı 4 bin 500 düzeyinde. Gerekli önlemleri almazsak yarın hem üretimde sorun yaşayacağız hem de ham maddede dışa bağımlı olmak çok sıkıntılı.”DOĞAL TAŞLAR OVP’DE YER ALMALIYDIYeni Orta Vadeli Program (OVP)’da madenciliğin stratejik sektör olarak tanımlanmasını değerlendiren İMİB Başkanı Metin Çekiç, ruhsat güvencesi ile bürokrasinin azaltılmasına yönelik adımları olumlu karşıladıklarını söyledi. Madencilikte sade bir mevzuata ihtiyaç olduğunu vurgulayan Çekiç, “Baştan beri söylediğimiz işlemlerin sadeleştirilmesi, bürokrasinin ve mevzuatların azaltılması Tek Durak Ofis Projesi ile OVP’de yer alıyor. Bu bizim için kıymetli.” dedi. OVP’de nadir toprak elementlerine yer verilmesine de değinen Çekiç, kapsamın genişletilmesini istedi. Çekiç, “Doğal taş ve endüstriyel minerallerin de OVP kapsamı içinde yer almasını isterdik.” ifadelerini kullandı.