“Flynn etkisi” olarak bilinen bilimsel olguyu destekleyen verilere göre hangi kuşağa mensup olanların zekâ seviyesi ebeveynlerinden daha düşüktür?

Haberlerimizi Google'da Takip Edin Gelişmelerden anında haberdar olun. Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin ATV ekranlarında yayınlanan Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında, nesiller arasında zekâ testlerinden alınan puanların değişimini konu alan bir soru gündeme geldi.

Yarışmacıdan, bilim dünyasında Flynn etkisi olarak bilinen olgunun son yıllardaki değişimiyle ilişkilendirilen kuşağı belirlemesi istendi. Sorunun yanıtı, kuşaklar arasındaki bilişsel performans farklılıklarına ilişkin araştırmalarla bağlantılıydı.

“Flynn etkisi” olarak bilinen bilimsel olguyu destekleyen verilere göre hangi kuşağa mensup olanların zekâ seviyesi ebeveynlerinden daha düşüktür?

Yarışmada beklenen yanıt Z kuşağıdır. Son yıllarda bazı ülkelerde yapılan araştırmalarda, geçmişte kuşaklar boyunca yükselen ortalama zekâ testi puanlarında gerileme gözlemlendi. Ters Flynn etkisi olarak adlandırılan durum, özellikle Z kuşağının bilişsel performansına ilişkin tartışmalarda gündeme geldi.

Ancak Z kuşağının tamamının ebeveynlerinden daha düşük zekâ seviyesine sahip olduğu bilimsel olarak kesinleşmiş bir sonuç değildir. Araştırmalar, belirli ülkelerde ve test alanlarında görülen değişimleri ortaya koyarken sonuçların bütün kuşaklara genellenemeyeceği belirtiliyor.

Flynn etkisi, farklı kuşakların zekâ testlerinden aldığı ortalama puanların zaman içerisinde yükselmesini tanımlayan bilimsel olgudur. Adını, konu üzerine araştırmalar yapan Yeni Zelandalı bilim insanı James R. Flynn'den almıştır.

Araştırmalarda 20. yüzyıl boyunca zekâ testi puanlarının birçok ülkede her on yılda yaklaşık 3 puan yükseldiği gözlemlendi. Ancak son yıllarda Norveç ve ABD gibi ülkelerde yürütülen bazı çalışmalarda artışın yavaşladığı veya tersine döndüğü tespit edildi.

Öte yandan bilimsel araştırmaların tamamı aynı sonuca ulaşmıyor. 2023 yılında yaklaşık 394 bin yetişkinin verilerini inceleyen bir ABD araştırmasında bazı bilişsel test puanlarında düşüş belirlenirken üç boyutlu düşünme becerisine ilişkin puanlarda artış kaydedildi.

Söz konusu veriler, Z kuşağının ebeveynlerinden genel olarak daha düşük zekâya sahip olduğu sonucunu tek başına doğrulamıyor.

Yarışmacı Kerim Erim, bu soruda telefon jokerini kullandı ancak cevap alamadı, daha sonra yarı yarıya jokerini de kullanarak X ve Y şıkları arasında kaldı. Hangi kuşağın ebeynleri kendilerinden daha zeki sorusunun cevabı için biraz düşünmek istediğini belirten Dr. Kerim Erim, çok emin olmadan Z kuşağı cevabını verdi.