Trump’ın Kongre yenilgisi: Avrupa ve küresel piyasalar için anlamı

Donald Trump, Cumhuriyetçilerin Kongre'nin her iki kanadındaki çoğunluğu Demokratlara kaptırdığı ve oylamanın başkanlığına yönelik bir hükme dönüştüğü seçimlerin ardından, siyasi kariyerinin en ağır yenilgilerinden birini aldı. Saat 07.40 CET itibarıyla Demokratlar Temsilciler Meclisi'nde 25 sandalye kazanarak sayıyı 220'ye çıkardı, bu da çoğunluk için gereken 218'in iki üzerinde.

Senato'da ise Teksas, Ohio, Kansas ve Maine'in de aralarında bulunduğu eyaletlerde Cumhuriyetçilerden yedi sandalye aldılar. Yüksek fiyatlar seçmenleri ciddi şekilde etkiledi. Seçim günü yapılan bir ankete katılanların yaklaşık üçte ikisi, Trump'ın gümrük tarifelerinin ekonomiye zarar verdiğini söyledi.

Başkan sonuçları kabul edeceğini söyledi, ancak "Ben bunu kendime yönelik bir darbe olarak görmüyorum" diye ekledi. Ayrıca, üzerine "VETO" kelimesi işlenmiş kırmızı bir şapkanın fotoğrafını paylaşarak, Demokratların gündemini engellemek için vetosunu kullanacağını da açıkça ortaya koydu.

Peki Demokratların kontrolündeki bir Kongre, Avrupa ve piyasalar için gerçekten ne kadar şey değiştirebilir? Demokratların Kongresi Avrupa'ya yönelik gümrük tehdidini sona erdirecek mi? Muhtemelen hayır, çünkü Trump'ın gümrük tarifeleri artık Kongre'ye bağlı değil.

Yüksek Mahkeme Şubat ayında acil durum tarifelerini iptal ettikten sonra yönetim bunları ABD ticaret yasasının 301. maddesi kapsamına taşıdı. Bu yol, başkana milletvekillerinin oyuna ihtiyaç duymadan harekete geçme imkanı veriyor.

Demokratlar oturumlar düzenleyebilir ve onun adaylarının onay sürecini yavaşlatabilir, ancak bu yetkiyi elinden kolayca alamazlar. Hollanda bankası ING'nin gelişmiş piyasalar ekonomisti James Smith, bölünmüş bir Washington'un başkanı bu yetkiye daha fazla dayanmak zorunda bırakabileceğine inanıyor.

Smith oylama öncesinde yayımladığı bir notta, "Dış politika gibi, ticaret de başkanın Kongre olmadan tek taraflı biçimde kullanabileceği bir diğer yetki" dedi. Avrupa'yı hedef alan yeni tarifeleri ihtimal dışı bırakmadı ve bunların ABD enflasyonu ile Federal Reserve açısından büyük önem taşıacağını söyledi.

ABD'nin Ukrayna'ya desteği ne olacak? Yeni Kongre Ocak ayında göreve başladığında Demokratlar Senato komitelerine başkanlık edecek ve Trump'ın adaylarından hangilerinin onaylanacağına karar verecek. Birçoğu ayrıca Ukrayna için yeni kaynakların onaylanmasını istiyor.

Zor olan ise bu paranın harcanmasını sağlamak. Son iki yılda Beyaz Saray, Kongre tarafından zaten onaylanmış ödenekleri mali yılın sonuna kadar serbest bırakmayarak, süresi dolduğunda fiilen iptal etti. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nde politika fellow'u Nevada Joan Lee geçen ay yayımladığı bir yorumda, "Pratikte bu, Demokratların kontrolündeki bir Kongre'nin Ukrayna ya da kalkınma yardımı için kaynakları yasaya yazabileceği, ancak başkanın bunu harcamayabileceği anlamına geliyor" dedi.

Avrupa hükümetlerine tavsiyesi, yalnızca gerçekten ulaşan parayı hesaba katmaları yönünde. Lee, "Avrupalılar tahsis edilmiş ödenekleri taahhüt değil, niyet olarak görmeli" dedi. Piyasalar nasıl tepki verdi? Yatırımcılar büyük ölçüde sakin kaldı.

Euro, doların diğer büyük para birimleri karşısında zayıflamasıyla, saat 07.00 CET itibarıyla yüzde 0.4 artarak 1.1232 dolar seviyesine yükseldi. Altın yüzde 2 değer kazanarak ons başına 4.011 dolar ile yeniden 4.000 doların üzerine çıktı, gümüş ise yüzde 3.4 artışla 51.49 dolara yükseldi.

Hisse senedi vadeli kontratları Atlantik'in her iki yakasında da hafif düşüşteydi. S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0.3, Nasdaq 100 vadeli kontratları yüzde 0.4 gerilerken, Euro Stoxx 50 ve Almanya'nın DAX endeksi vadeli kontratları açılış öncesinde yaklaşık yüzde 0.5 eksideydi.

ABD devlet tahvilleri yükseldi. 10 yıllık Hazine tahvili getirisi 2.9 baz puan gerileyerek yüzde 4.94'e indi, 2 yıllık getiri yüzde 4.61'e, 30 yıllık getiri ise yüzde 5.32'ye düştü. Almanya'nın 10 yıllık Bund getirisi ise sonuçlar açıklanmadan önce, Salı günü yüzde 3.33 seviyesinde kapanmıştı.

Bitcoin yaklaşık 77.700 dolar seviyesinde sınırlı hareket gösterirken, Brent petrol varil başına 104 dolar civarından işlem gördü. Bölünmüş bir Washington yatırımcılar için iyi mi? Piyasalar bunu genelde sevmiştir. Beyaz Saray ile Kongre anlaşmazlık içindeyken daha az büyük yasa çıkar, bu da sürprizlerin azalması anlamına gelir.

Tarih de tahvil sahiplerinden yana. Geçmiş ara seçimlerin ardından gelen üç ay içinde, 10 yıllık Hazine tahvili getirileri ortalamada 20 ila 25 baz puan düşmüştür, diye belirtiyor İsviçre özel bankası Lombard Odier'in yatırım stratejisi başkanı Luca Bindelli.

Ödeme şirketi Ebury'nin piyasa analisti Diego Barnuevo, e-posta ile gönderdiği değerlendirmede, "Demokratların zaferinin mali görünüm açısından nötrden hafif olumluya kadar bir etki yapacağını düşünüyoruz. Kongre, Trump'ın genişlemeci gündemini ve bununla birlikte bütçe açığını frenleyebilir" dedi.

Yardeni Research'ün başkanı Ed Yardeni ise daha temkinli. Yardeni Pazartesi günü yayımladığı bir notta, "Wall Street geleneksel olarak siyasi kilitlenmeyi memnuniyetle karşılar, çünkü bu Kongre'nin aşırı uçta yasalar geçirme olasılığını azaltır.

Ancak bu sefer farklı olabilir" dedi. Onun endişesi borç tavanı, yani ABD hükümetinin ne kadar borçlanabileceğine ilişkin yasal sınır. Bölünmüş bir Washington yine de bunu yükseltme konusunda anlaşmak zorunda kalacak ve bunun etrafında yaşanacak uzun bir kavga, borçlanma maliyetlerini düşürmek yerine artırabilir.

Barnuevo, limitin 2027'nin bir noktasında bağlayıcı hale gelmesini bekliyor. Euro için sırada ne var? Döviz analistleri, seçimin uzun vadede çok fazla şeyi değiştireceği konusunda şüpheli. Dolar açısından Federal Reserve hâlâ Kongre'den daha önemli.

ING döviz stratejisti Francesco Pesole ve çalışma arkadaşları Salı günü yayımladıkları bir notta, "Dolar, ağırlıklı olarak Fed hikayesine tepki vermeye devam ediyor ve bunun ara seçim sonucundan hemen ve doğrudan etkilenmemesi gerekir" dedi. Euro'nun da kendi sorunları var.

Enerji fiyatları büyük ölçüde İran ile yaşanan savaş nedeniyle hâlâ yüksek, ING euro bölgesi enflasyonunun yaklaşık yüzde 4 civarında kalmasını bekliyor ve yatırımcılar Fransız devlet tahvillerini tutmak için daha yüksek getiri talep ediyor. Yeni Kongre Ocak ayında göreve başlayacak.

O zamana kadar Trump, her iki kanatta da Cumhuriyetçi çoğunluklara sahip olmaya devam edecek ve sonrasında bile veto kalemi masasında duruyor olacak.