Tera ve Pusula'nın'dini uygunluk belgesi' aldığı ortaya çıktı

Yönetim kurulu başkanları ve üyeleri tutuklanan bazı portföy yönetim şirketlerine ait yatırım fonlarına İslami finans ilkelerine uygunluk belgesi verildiği ortaya çıktı. Söz konusu belgelerden bazılarında Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Servet Bayındır’ın da imzasının bulunduğu belirtildi.

Yatırım fonlarına yönelik yürütülen incelemeler kapsamında, aralarında Tera ve Pusula'nın da bulunduğu dört portföy yönetim şirketine ait 10 yatırım fonu için İslami finans ilkelerine uygunluk onayı alındığı tespit edildi. İKTİSAT İslam İktisadı Araştırmaları Vakfı ile İSFA İslami Finans Danışma Komitesi tarafından düzenlenen icazet belgelerinde faiz, kumar ve haram kabul edilen işlemlerin yasaklandığı, yatırım yapılabilecek finansal araçların ise detaylı şekilde belirlendiği kaydedildi.

İKTİSAT Danışma Komitesi tarafından 1 Nisan 2024’te Tera Portföy Çatı Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’na, 3 Temmuz 2024’te Atlas Portföy Katılım Hisse Senedi Serbest Fonu’na ve 1 Ocak 2026’da Tera Portföy Konut Alfa Katılım Gayrimenkul Yatırım Fonu’na fıkhi uygunluk görüşü verildi. Hazırlanan belgelerde fonların gayrimenkul alabileceği, taksitle satabileceği veya kiralayabileceği ifade edilirken; hisse senetleri, sukuk, kira sertifikaları ve katılım finans ilkelerine uygun diğer araçlara yatırım yapılabileceği aktarıldı.

Faiz, kumar ve haram nitelikli işlemlerden kaçınma şartının getirildiği belgelerde, fonların bu kurallar çerçevesinde işletilmesinin fıkhi açıdan mahzur içermediği görüşü paylaşıldı.

Tera ve Pusula’nın fonlarına dinî uygunluk görüşü veren bir diğer kuruluş ise İSFA İslami Finans Danışma Komitesi oldu. İSFA, 8 Ocak 2024’te Pusula Portföy Katılım Serbest (TL) Fonu’na, 6 Mayıs 2025’te Pusula Portföy İkinci Denge Katılım Serbest Fonu’na ve 3 Ağustos 2026’da Pusula Portföy İkinci Katılım Hisse Senedi Serbest Fonu’na icazet verdi.

Pusula Portföy Altın Katılım Fonu’na 1 Mayıs 2026’da verilen onayın ardından, son belgenin fon krizinden 45 gün önce düzenlendiği görüldü. Pusula’nın 3 Ağustos tarihli belgesinde fon varlıklarının hiçbir surette türev ve kaldıraçlı işlemlerde kullanılmaması şartı yer alırken, 6 Mayıs 2025 tarihli diğer belgede varlıkların şirketin ve portföy saklayıcısının mal varlıklarından ayrı tutulması istendi.

İKTİSAT tarafından verilen bazı belgelerde imzası bulunan Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu üyesi Prof. Dr. Servet Bayındır, verilen icazetlerin fonların fıkhi durumuyla sınırlı olduğunu belirtti. Uzmanlık alanlarının dinî durum olduğunu, iktisadi yön ile getiri veya risklerin kapsam dışı olduğunu vurgulayan Bayındır, şu ifadeleri kullandı:

"TERA’ya Vakfımız Danışma Komitesi tarafından bugüne kadar sadece iki fon için icazet verilmiştir. Bu icazet, katılım esaslarına aykırılık teşkil eden işlemlere başvurulmaması kayıt ve şartıyla ilk defa 2024 yılında verilmiş ve dönem sonlarında sadece bu iki fon güncellenmiştir.

Bunlar da Konut Alfa Katılım GYF ve Çatı Katılım GYF’den ibarettir. Bu fonlar dışında TERA’ya ait fonlar için Vakfımızın icazeti söz konusu değildir."

İKTİSAT'ın Tera’dan bağış aldığını da doğrulayan Bayındır, alınan bağışların yaklaşık beş yıldır düzenli olarak öğrencilere burs olarak dağıtıldığını ifade ederek, yaşanan olaydan gerekli dersin çıkarılacağını kaydetti.

İSFA Danışma Komitesi üyesi Doç. Dr. Muhammed Emin Durmuş ise danışmanlık komitelerinin temel görevinin dokümanları katılım finans ilkeleri çerçevesinde incelemek olduğunu belirtti. Fonların gerçek yatırım işlemlerinin denetiminin kendi sorumluluklarında olmadığını belirten Durmuş, şu açıklamayı yaptı:

"Fonların hangi şirketlere veya kıymetlere fiilen yatırım yaptığı, fon varlıklarının hareketleri ve portföy işlemlerinin mevzuata uygunluğunun gözetimi ise Danışma Komitesinin fıkhi değerlendirme görevi kapsamında olmayıp ilgili portföy yönetim şirketlerinin ve mevzuatla yetkilendirilmiş portföy saklama kuruluşlarının görev ve sorumluluk alanındadır."

Durmuş, fon skandalının ardından ilgili şirketlerle olan danışmanlık ilişkisini sonlandirdiklarını belirterek, tasfiye edilen katılım esaslı fonların fıkha aykırı işlem yaptıklarından değil, şirketlerin genel uygunsuz işlemlerinden ötürü dolaylı olarak etkilendiğini ifade etti.