Brent petrol neden düşüyor? Tahran görüşmeleri sonrası piyasa yön değiştirdi

Petrol fiyatları bir tarafta barış ihtimalini, diğer tarafta devam eden saldırıları aynı anda fiyatlıyor. Bu iki yönlü görünüm Brent petrolün altı aylık zirvelerden geri çekilmesine rağmen yüksek seviyelerde kalmasına neden oluyor.

BRENT PETROL 114,65 DOLARA GERİLEDİ Petrol fiyatları Orta Doğu’da diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesiyle yeni günde aşağı yönlü hareket etti. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1 düşüşle varil başına 114,65 dolara gerilerken ABD Batı Teksas Tipi ham petrolü yüzde 1,05 kayıpla 100 dolar seviyesine indi.

Geçen hafta yaklaşık altı ayın zirvesine çıkan fiyatlarda diplomatik temasların ardından risk priminin bir bölümü geri verildi. Buna karşın Suudi Arabistan’a yönelik saldırıların devam etmesi, düşüşün daha sert hale gelmesini engelliyor.

PETROL FİYATLARI NEDEN DÜŞÜYOR? Petrol piyasasındaki son geri çekilmenin ana nedeni, Orta Doğu’daki çatışmaların sona erdirilebileceğine ilişkin diplomatik beklentilerin güçlenmesi. Bölgesel savaşın kontrol altına alınması halinde enerji üretimi ve sevkiyatında yeni kesintiler yaşanacağına yönelik korkuların azalabileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle piyasada geçen hafta hızla yükselen savaş priminin bir bölümü çözülmeye başladı. Ancak fiyatların 100 doların oldukça üzerinde kalması, yatırımcıların henüz kalıcı bir çözüm senaryosunu tam olarak fiyatlamadığını gösteriyor.

SUUDİ ARABİSTAN, TÜRKİYE VE PAKİSTAN TAHRAN’DA GÖRÜŞTÜ Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan’dan üst düzey temsilciler pazartesi günü Tahran’da İranlı yetkililerle bir araya geldi. Görüşmelerin temel amacı Orta Doğu’daki askeri gerilimin yeniden tırmanmasını önleyecek açık müzakere kanalları oluşturmak oldu.

Tarafların barış ve güvenlik alanındaki görüşmeleri sürdürme konusunda mutabık kalması, petrol piyasasında diplomatik çözüm ihtimalinin daha güçlü fiyatlanmasına neden oldu. Temaslar, bölgesel çatışmanın başladığı dönemden bu yana taraflar arasında gerçekleştirilen en önemli doğrudan görüşmelerden biri olarak öne çıktı.

DİPLOMASİ PETROLDE SAVAŞ PRİMİNİ AZALTTI Diplomatik temasların sürmesi halinde petrol arzına yönelik en kötü senaryoların gerçekleşme ihtimali azalabilir. Özellikle Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların durması ve Hürmüz çevresindeki gemi trafiğinin normalleşmesi, fiyatlardaki risk priminin daha fazla çözülmesine alan açabilir.

Buna karşılık mevcut görüşmeler henüz kalıcı bir ateşkes veya kapsamlı anlaşmayla sonuçlanmış değil. Bu nedenle piyasadaki geri çekilme şimdilik kesin bir arz rahatlamasından çok diplomasi ihtimalinin fiyatlara yansıması olarak öne çıkıyor.

SUUDİ ARABİSTAN’A SALDIRILAR DEVAM EDİYOR Diplomasi trafiğine rağmen Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar sona ermedi. İran destekli Husiler son saldırı dalgasında Suudi enerji altyapısı ve ulaşım noktalarını hedef aldıklarını açıkladı.

Suudi yetkililer ise bazı füze ve insansız hava araçlarının engellendiğini bildirirken bölgedeki güvenlik riski devam ediyor. Bu tablo, petrol piyasasında diplomatik iyimserliğin neden daha güçlü bir fiyat düşüşüne dönüşmediğini açıklayan temel unsurlardan biri.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA EKİM AYI SALDIRI REKORU Petrol piyasasının en kritik risk noktalarından biri Hürmüz Boğazı olmaya devam ediyor. Deniz güvenliği olaylarını 2017’den bu yana takip eden veriler, ekim ayının Hürmüz ve çevresindeki ticari gemilere yönelik saldırılar açısından kayıtların en yoğun dönemi olduğunu gösteriyor.

Ekim ayında bölgede 28 teyitli veya bildirilen saldırı kaydedildi. Çatışmanın başladığı şubat sonundan bu yana toplam saldırı sayısı ise 100’ün üzerine çıktı. Hürmüz’ün küresel petrol ve LNG ticaretindeki ağırlığı nedeniyle ticari gemilere yönelik her yeni saldırı, fiziki arz kesintisi yaşanmasa bile navlun, sigorta ve taşıma maliyetlerini artırarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabiliyor.

BRENT PETROL GEÇEN HAFTA 117 DOLARI AŞTI İran ile bağlantılı saldırıların tanker trafiğine yönelik riskleri artırmasıyla Brent petrol geçen hafta 117 doların üzerine çıkmış ve nisan ayından bu yana en yüksek seviyesini görmüştü. Pazartesi günü de fiyatların 117 dolara yaklaşmasının ardından diplomatik temasların güçlenmesiyle geri çekilme başladı.

Buna rağmen Brent petrolün 114 doların üzerinde kalması, bölgedeki arz güvenliği risklerinin fiyatlardan tamamen çıkmadığını gösteriyor. RUS RAFİNERİLERİ DİZEL ÜRETİMİNİ ARTIRIYOR Petrol ürünleri tarafında arzı destekleyebilecek gelişmelerden biri Rusya’dan geldi.

Rus rafinerileri ekim ayında dizel üretimini artırırken hükümetin ABD ile yapılan tedarik anlaşmasının ardından devreye aldığı ihracat kotaları üretim artışında etkili oldu. Ayın başında günlük yaklaşık 160 bin tona kadar gerileyen üretimin kotaların verilmesinin ardından 180 bin tona doğru yükseldiği belirtiliyor.

Rusya’nın ABD’ye ilk dizel sevkiyatı da yola çıkarken yeni teslimatların devam etmesi planlanıyor. Bu gelişme küresel dizel arzına bir miktar destek sağlayabilecek olsa da Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin ham petrol piyasasındaki ağırlığı devam ediyor.

PETROL FİYATLARINDA DÜŞÜŞ DEVAM EDER Mİ? Brent petrolün bundan sonraki yönü büyük ölçüde diplomatik görüşmelerin somut bir sonuca dönüşüp dönüşmeyeceğine bağlı olacak. Tahran’daki temasların ateşkes veya saldırıların azaltılması yönünde ilerlemesi halinde savaş priminin bir bölümü daha fiyatlardan çıkabilir.

Buna karşılık Suudi enerji tesislerine veya Hürmüz’deki ticari gemilere yönelik yeni saldırılar yaşanması halinde fiyatların yeniden yukarı dönmesi mümkün. Bu nedenle petrol piyasasında kısa vadeli görünüm hâlâ diplomasi ile arz güvenliği riski arasındaki hassas denge üzerinden şekilleniyor.