49 derecelik çöl sıcağına karşı 9 metre derine indiler: Klimasız serinlik sağlayan yer altı kasabası

Tunus'un güneyindeki Matmata kasabasında yaşayan halk, aşırı çöl sıcaklarına karşı yaşam alanlarını toprağın 9 metre derinine kazılan devasa çukurların çevresine oyarak inşa ediyor. Yüzey sıcaklığının 49 santigrat dereceyi aştığı bölgede uygulanan bu yer altı mimarisi, hiçbir mekanik iklimlendirme aracı olmaksızın iç mekanların dışarıdan yaklaşık 15 derece daha serin kalmasını sağlıyor.

DOKUZ METRE DERİNLİKTE KURULAN YER ALTI MİMARİSİ Yukarıdan bakıldığında ıssız bir çöl arazisi görünümü veren Matmata yerleşimi, derinliği dokuz metreye ulaşan büyük çukurlardan meydana geliyor. Yerleşimciler bu çukurların çeperlerine yaşam odaları oyuyor.

Bazı yapıların iki katlı olarak tasarlandığı bölgede, yaşam üniteleri dikey ve yatay düzlemde genişletiliyor. ÇÖLÜN ORTASINDAKİ ODALAR BİRBİRİNE NASIL BAĞLANIYOR? Farklı çukurların tabanında bulunan yaşam alanları yer altından kazılan tünellerle birbirine entegre ediliyor.

Kasaba genelindeki ulaşım yollarının bir kısmı doğrudan bu yer altı konutlarının çatılarının üzerinden geçiyor. Çöl zemininde yürüyen bir kişi, yüzeyin altında devam eden yaşamı ve tünel ağlarını fark etmeden ilerleyebiliyor.

KLİMA OLMADAN 15 DERECE SERİNLİK SAĞLANIYOR Toprak kütlesinin sağladığı doğal yalıtım, yaz aylarında 49 santigrat derecenin üzerine çıkan çöl sıcağının iç mekanlara ulaşmasını engelliyor. Yerin metrelerce altına oyulan odalar, elektrikli veya mekanik bir soğutma sistemi bulunmaksızın dış ortama oranla 15 derece daha düşük bir sıcaklık seviyesini koruyor.

Bu termal denge, sert iklim koşullarına rağmen iç mekanlarda kesintisiz barınma imkanı tanıyor. Çölün zeminine gizlenen özgün mimari yapı, Star Wars serisinin çekimlerinde set olarak kullanılmasıyla uluslararası alanda tescillendi.

Yapım sonrasında dünya çapında dikkat çeken kasaba, çöl şartlarında geliştirilen pasif iklimlendirme ve yer altı yerleşim modelinin en belirgin örnekleri arasında yer alıyor.