Antalya’da 191 otobüse sefer yasağı istendi! Raporlar gerçekleri gün yüzüne çıkardı

Dünyanın iklim değişikliğiyle mücadeleyi konuşmak üzere Antalya'da buluşacağı COP31 öncesinde, kentteki toplu taşıma araçlarının çevresel etkileri tartışma konusu oldu. Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda yer alan 55’inci bulguda, belediye sınırları içerisinde hizmet veren otobüsünün egzoz emisyonlarıyla ilgi dikkat çeken tespitler yer aldı. Kentte her gün ulaşım sorunun yanı sıra havan kirliğine neden olduğu ortaya çıktı.

BÜYÜKŞEHİR’İN 191 HALK OTOBÜSÜ HAVAYI KİRLETTİ

Sayıştay raporuna göre, SCR/AdBlue sistemlerinin çeşitli müdahalelerle devre dışı bırakıldığı tespit edildi. Raporda, bu araçların başta azot oksit olmak üzere zararlı gazların salımını artırarak hava kirliliğine neden olduğu ifade edildi.

Sayıştay raporuna göre dizel araçlarda kullanılan SCR/AdBlue sistemi, egzoz gazlarındaki zararlı azot oksitleri azaltarak atmosfere salınan kirletici miktarını düşürdüğü belirtildi. Sistemin yazılımsal veya donanımsal müdahalelerle devre dışı bırakılması ise araçların üretiminde bulunan emisyon kontrol donanımının işlevsiz hale gelmesine neden oluyor.

Denetimde, ise Antalya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren 191 halk otobüsünde bu sistemlerin devre dışı bırakıldığı tespit edildiği ortaya çıktı

“SİSTEMİN İPTALİNİ BİZ YAPMADIK”

Halk otobüsleri havayı kirletmeye devam ederken Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin, Sayıştay'a verdiği yanıtta söz konusu toplu taşıma araçlarının 2023 yılından itibaren belediye bünyesinde işletilmeye başlandığını, bu tarihten sonra ‘herhangi bir araçta SCR/AdBlue sistemi iptali yapılmadığını’ savundu. TÜVTÜRK muayene raporlarına göre araçların emisyon ölçüm değerlerinin yasal sınırlar içerisinde kaldığını belirten idare, uygulamanın işletme maliyetleri ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması hususları gözetilerek sürdürüldüğü aktarıldı.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NİN SAVUNMASI SAYIŞTAY’I İKNA ETMEDİ

Ancak Büyükşehir’in Sayıştay raporuna giren savunması yetersiz kaldı. Sayıştay, TÜVTÜRK muayenelerinde yapılan egzoz testlerinin SCR/AdBlue sistemini doğrudan kontrol etmediğine, azot oksit gazlarının ölçülmediğine dikkat çekti.

Bu nedenle araçların muayeneden geçmiş olmasının, emisyon kontrol sistemlerinin çalışır durumda olduğunu kanıtlamadığının altını çizerek, Büyükşehir’in, “Yapmadık” savunmasını yetersiz buldu. Raporda sistemlerin önceki işletmeci döneminde devre dışı bırakılmış olmasının da belediyenin mevcut durumu düzeltme sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı ifade edildi.

191 HALK OTOBÜSÜNE SEFER YASAĞI

Raporda, emisyon sistemlerine müdahale edildiği tespit edilen 191 aracın teknik incelemeye alınması, iptal edilen sistemlerin fabrika ayarlarına döndürülmesi ve mevzuata uygun emisyon değerleri sağlanmadan sefere çıkarılmaması gerektiği vurgulandı. Ayrıca sorumlular hakkında ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri kapsamında gerekli idari ve cezai yaptırımların uygulanması istendi.

HAVA KALİTESİ VE ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK NASIL DENETLENİYOR?

Antalya'nın, COP31 gibi uluslararası ölçekte iklim gündeminin ele alınacağı önemli bir konferansa ev sahipliği yapacağı dönemde ortaya çıkan bu tespit, ilk olarak kentte toplu taşımanın hava kalitesi ve çevresel sürdürülebilirlik açısından nasıl denetlendiği sorusunu gündeme taşıdı.