Zor Zamanlarda “Anda Kalmak” Yetmiyor: Araştırmaya Göre Asıl Güç Umuttan Geliyor

Stresli dönemlerde en sık duyulan tavsiye “anda kal” olsa da, pandemide işleri duran müzisyenlerle yapılan bir araştırma farklı bir sonuç ortaya koydu. Araştırmaya göre uzun süren zor dönemlerde insanları ayakta tutan asıl duygu umut.

Zihin dağıldığında en sık duyulan öğüt belli: Anda kal. Nefes egzersizlerinden meditasyon uygulamalarına kadar pek çok yöntem bu fikrin üzerine kurulu. Ancak işini kaybetme korkusu ya da bitmek bilmeyen bir sorunla boğuşurken dikkati yalnızca o ana vermek her zaman rahatlatmıyor.

Bilinçli farkındalık (mindfulness), düşünceleri, duyguları ve çevrede olup biteni yargılamadan fark etmeye dayanan bir dikkat biçimi olarak tanımlanıyor. Amaç zihni boşaltmak değil, yaşananı değiştirmeye çalışmadan gözlemleyebilmek.

Bu yaklaşım, özellikle zihnin geçmiş ile gelecek arasında savrulduğu anlarda işe yarıyor. Bir tartışmayı defalarca kafada çevirmek ya da henüz yaşanmamış senaryolar yüzünden uykusuz kalmak yerine nefese, bedene veya yapılan işe odaklanmak, bu düşünce döngüsünü kısa süreliğine de olsa kesebiliyor.

Ancak işten çıkarılma ihtimali, zor bir ayrılık ya da aylardır çözülemeyen bir sorun söz konusu olduğunda, dikkati sürekli o ana çevirmek rahatlatmak yerine sorunun ağırlığını daha çok hissettirebiliyor. Bu durum yöntemin işe yaramadığı anlamına gelmiyor; yalnızca her aracın her koşulda aynı sonucu vermediğini gösteriyor.

ABD’deki Clemson Üniversitesi ile Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi’nden araştırmacılar, pandemi döneminde konserleri iptal edilen ve gelirleri bir anda kesilen 247 profesyonel müzisyeni inceledi. 2024'te Stress and Health dergisinde yayımlanan bulgulara göre umutlu olan katılımcılar daha mutluydu; işlerine daha bağlı, zorluklara karşı daha dayanıklıydı ve daha az gerginlik yaşıyordu. Anda kalma becerisi ise bu olumlu tabloyla aynı şekilde ilişkili çıkmadı.

Çalışmanın yazarlarından Tom Zagenczyk durumu, “Stres altındayken farkında olmak zor” sözleriyle özetledi. Araştırmacılar, bulguların özellikle uzun süren stres dönemleri için anlamlı olduğunu ve böyle zamanlarda ileriye bakmanın şimdiye odaklanmaktan daha işlevsel olabileceğini vurguluyor.

Ancak anket temelli çalışmanın neden-sonuç değil, yalnızca bir ilişki ortaya koyduğu belirtiliyor.

Umut çoğu zaman “her şey güzel olacak” diye kendini telkin etmekle karıştırılıyor. Psikolojideki karşılığı ise gelecekte ulaşılmak istenen bir sonucu hayal etmek ve oraya varmanın yolları olduğuna inanmak. Farkındalık sakinleşmeye yardım ederken hangi yöne gidileceğini söylemiyor; umut ise tabloya bir hedef ve o hedefe giden yolları ekliyor.

Araştırmacılardan Sharon Sheridan, ikisini bir arada tutmayı; farkında olurken umudu da elden bırakmamayı öneriyor.

Zor dönemlerde ilk adım olarak küçük bir hedef belirlemek öneriliyor. Aylar sonrasını çözmeye çalışmak yerine birkaç gün ya da hafta içinde değişmesi istenen tek bir şeye odaklanmak, belirsizliği daha yönetilebilir hale getiriyor.

“Ne hissediyorum?” sorusunun yanına “Ne yapabilirim?” sorusunu eklemek de çaresizlik hissini hafifletiyor.

Meditasyon gerginliği artırıyorsa kendini zorlamaya gerek yok. Bir yürüyüş, spor, el becerisi gerektiren bir hobi ya da güvenilen biriyle uzun bir sohbet o gün için daha iyi gelebilir. Uzmanlara göre işe yarayan umut, geleceği tahmin etmekten çok geleceğe doğru adım atabilmekle ilgili.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.