Habermetrik
← Ana Sayfa
16 Kasım 2026 14:10
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Sekiz Dakikada Bir Gizemli Sinyal Gönderen Ölü Yıldız Keşfedildi

Sekiz Dakikada Bir Gizemli Sinyal Gönderen Ölü Yıldız Keşfedildi
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Gökbilimciler, Dünya’dan 5.000 ışık yılından daha uzakta bulunan sıradışı bir yıldız sisteminde gizemli radyo sinyallerinin kaynağını belirledi

Gökbilimciler, Dünya’dan 5.000 ışık yılından daha uzakta bulunan sıradışı bir yıldız sisteminde gizemli radyo sinyallerinin kaynağını belirledi. GPM J071507−114153 adı verilen sistemde, yaklaşık sekiz dakikada bir radyo sinyali yayan bir beyaz cüce ile Güneş’e benzeyen başka bir yıldız birlikte hareket ediyor.

Uluslararası Radyo Astronomi Araştırmaları Merkezi (ICRAR) ve Curtin Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, uzun süredir kaynağı tam olarak anlaşılamayan radyo sinyallerinin kökenine ilişkin önemli ipuçları sunuyor. Araştırmacılar, sinyallerin beyaz cücenin yakınındaki bir bölgeden, hatta doğrudan yıldızın kendisinden kaynaklanıyor olabileceğini belirledi.

Beyaz cüceler, yaşamlarının sonuna ulaşan yıldızların dış katmanlarını uzaya bırakmasının ardından geride kalan yoğun çekirdeklerden oluşuyor. Güneş’in de uzak gelecekte benzer bir evrim geçirerek beyaz cüceye dönüşmesi bekleniyor.

Keşfedilen sistemdeki beyaz cüce ise G tipi olarak sınıflandırılan, Güneş’e benzer bir yıldızın çevresinde dolanıyor.

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri, bu tür radyo sinyallerinin daha önce genellikle beyaz cüceler ile daha küçük ve soğuk kırmızı cüce yıldızların bulunduğu sistemlerde gözlemlenmiş olması. Yeni keşif, Güneş benzeri bir yıldızın da bu sıra dışı radyo emisyonlarıyla ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.

GPM J071507−114153, astronomide uzun periyotlu geçici radyo kaynakları (Long-Period Transients – LPT) olarak adlandırılan nadir nesneler arasında yer alıyor. Bu cisimler birkaç dakika ile birkaç saat arasında değişen aralıklarla ortaya çıkan ve ardından kaybolan radyo sinyalleri üretiyor.

İlk örneği 2021 yılında yine ICRAR araştırmacıları tarafından keşfedilen bu gruptan bugüne kadar yalnızca yaklaşık bir düzine kaynak tespit edildi. Ancak bu sistemlerde radyo sinyallerini oluşturan yıldızın hangisi olduğunu belirlemek her zaman mümkün olmuyordu.

Yeni araştırmada elde edilen gözlemler, beyaz cücenin ikili sistem içerisindeki hareketinin izlenmesini sağladı. Böylece radyo sinyallerinin kaynağına ilişkin daha güçlü kanıtlar elde edildi. Çalışmanın başyazarı Sam McSweeney, sinyallerin beyaz cücenin yörüngedeki hareketini takip etmeye yetecek kadar belirgin olduğunu ve emisyonların yıldızın yakınındaki bir bölgeden kaynaklandığını ifade etti.

Araştırmacılar, sistemin hareketini doğrulamak ve radyo sinyallerini ayrıntılı biçimde incelemek için 100 saati aşkın gözlem verisini analiz etti.

Araştırmacılar bu gözlemler sırasında sistemdeki Güneş benzeri yıldızda güçlü manyetik fırtınalar da tespit etti.

Radyo sinyallerinin incelenmesi sırasında yıldızın yüzeyinde meydana gelen patlamalar ve güçlü manyetik alanlarla ilişkili yapılar tespit edildi. Bunlar arasında yıldızın yüzeyinden uzaya doğru uzanan büyük plazma halkaları olan yıldızın yüzeyinden uzaya doğru uzanan büyük plazma halkaları da bulunuyor.

ICRAR araştırmacılarından Natasha Hurley-Walker, beyaz cücenin radyo sinyallerinin diğer yıldızdaki manyetik hareketliliğin incelenmesine de imkân sağladığını belirtti. Araştırmacılar, beyaz cücenin yörüngesindeki hareketi sırasında bu güçlü manyetik alan bölgelerinin arkasından geçtiğini gözlemledi.

Güneş’te de görülen benzer manyetik süreçler, yüklü parçacıkların çevrelerindeki uzay ortamıyla etkileşmesine neden olabiliyor. Dünya’da kutup ışıklarının oluşumunda da Güneş kaynaklı parçacıklar ve manyetik alanlar rol oynuyor.

Araştırmacılar, GPM J071507−114153 sistemini Avustralya’daki Murchison Widefield Array (MWA) radyo teleskobuyla gerçekleştirilen geniş çaplı Samanyolu taraması sırasında tespit etti. Ardından Güney Afrika’daki MeerKAT teleskobu kullanılarak kaynağın konumu hassas biçimde belirlendi.

Sistemdeki yıldızın Güneş benzeri bir G tipi yıldız olduğu ise Hawaii’deki W. M. Keck Gözlemevi’nden elde edilen optik gözlemlerle doğrulandı.

Çalışma, beyaz cücelerin bulunduğu ikili yıldız sistemlerinde radyo emisyonlarının nasıl ortaya çıktığını anlamak açısından yeni bir araştırma alanı açıyor. Araştırmacılar gelecekte devreye girmesi planlanan Kare Kilometre Dizisi Gözlemevi’nin (SKAO) daha hassas gözlemler gerçekleştirmesini ve benzer sistemlerin daha sık tespit edilmesini bekliyor.

Araştırmanın sonuçları 12 Kasım 2026 tarihinde Nature Astronomy dergisinde yayımlanan “A Long-Period Transient with a Sun-like Companion” başlıklı bilimsel makalede paylaşıldı.

: James Webb’in Göremediği Gezegenleri Ortaya Çıkarabilecek Yeni Yöntem Geliştirildi

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internet siteleri ve dergiler için haber ve incelemeler kaleme alıyorum.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: kayiprihtim.com
Haber metni ve görseller kayiprihtim.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Yangın
Yayın: 16 Kasım 2026 14:10 · Kaynak: kayiprihtim.com
Kaynağı Oku ↗