TES Yeni OVP’de Yok; Karakaş’tan Uygulanamazlık Değerlendirmesi

Türkiye’de, Türkiye Gazetesi yazarı ve Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’ın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) gündemden çekildiğini söyledi. Karakaş, çalışanlardan ve işverenlerden ilave katkı alınması ile maaşlardan yüzde 3 kesinti öngörülmesine karşın, bu düzenlemenin mevcut ekonomik koşullarda uygulanamayacağını savunuyor. TES tartışmaları, yeni programın açıklanmasının ardından yeniden gündeme geldi. Karakaş, programda TES başlığının yer almadığını yazdı; uygulamanın daha önce belirlenen takvimlerde hayata geçirilememesini de sistemin rafa kaldırılması olarak değerlendiriyor. Karakaş, bu kanaatin tahmin yürütme değil sahadaki gözlemlere dayandığını belirtti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki ihtisas komisyonlarında 23 yıl boyunca kıdem tazminatı fonu, Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ve zorunlu tasarruf konularını takip ettiğini söyleyen Karakaş, çalışanlar, işverenler ve kamu bürokrasisinin dinamiklerini, rakamlarını ve saha gerçeklerini birlikte analiz ettiklerini ifade etti. Kağıt üzerindeki planların saha koşullarını dikkate almaması halinde sonuç alınamayacağını belirten Karakaş, öngörülerinin adım adım gerçekleştiğini ve sistemin tamamen tıkandığını kaydetti. Önceki 2023 Orta Vadeli Program’ında, OKS’nin işveren katkısını da içeren TES’e dönüştürülmesi için 2024 sonbaharı hedeflenmişti. Bu hedef daha sonra 2025’e, ardından 2026 Cumhurbaşkanlığı Programı ile bir kez daha ertelendi. Mevzuat hazırlıkları tamamlanamadı ve mevzuat altyapısı kurulamadı; sürekli ertelenen kararların ardından takvim bozuldu ve TES başlığı yeni Orta Vadeli Program’dan tamamen çıkarıldı. TES’in çalışma modelinde devlet, çalışan ve işveren katkısıyla yeni bir fon oluşturulması amaçlanıyordu. Karakaş, gelir düzeylerinin ilave tasarrufa elverişli olmadığını, bu nedenle çalışan ve işveren katkılarının ekonomik koşullara uygun düşmediğini belirtti. Karakaş, asgari ücreti 28 bin 75 TL, açlık sınırını ise 37 bin 388 TL olarak gösterdi ve iki tutar arasındaki farkı 9 bin 313 TL diye hesapladı. Yüzde 3’lük ilave TES kesintisinin ardından çalışana 27 bin 84 TL kalacağını belirten Karakaş, bu hesabın hangi ücret tutarı üzerinden yapıldığını açıklamadı. TES, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’ında yer almadı. Karakaş’ın değerlendirmesine göre, mevzuat hazırlıklarının tamamlanamaması ve hedef takvimlerin ertelenmesi nedeniyle uygulama süreci tamamen tıkandı.