İsrail seçimleri: Netanyahu önde, hükümet kurabilecek mi?

İsrail'de son yılların en yüksek katılımlı seçimi yapıldı. Başbakan Benyamin Netanyahu yarışı önde götürse de hükümet kurmak için gerekli çoğunluğu sağlayamadı. Netanyahu Arap partilerini "seçimi çalmakla" suçladı.

Benyamin Netanyahu liderliğindeki sağcı blok hükümet kurmak için gerekli sayıya ulaşamadı ancak yarışı önde bitirdi Fotoğraf: Ohad Zwigenberg/AP Photo/picture alliance Reklam İsrail halkı, 7 Ekim 2023'teki Hamas baskınından bu yana ilk kez sandık başına gitti.

Salı günkü oylamanın ardından kesin olmayan ilk sonuçlar, 77 yaşındaki Başbakan Benyamin Netanyahu'nun yarışı önde götürdüğünü gösteriyor.

Kesin olmayan resmi sonuçların Perşembe günü açıklanması bekleniyor.

Şu ana kadar sayılan oylar, hem Netanyahu liderliğindeki mevcut iktidar bloğunun hem de muhalefet partilerinin oluşturduğu bloğun parlamentoda çoğunluğu sağlayamadığını ortaya koydu. Bu tabloda, beklentilerin üzerinde oy alan Arap partilerinin performansı da belirleyici rol oynadı.

Yasal takvime göre, kesin resmi sonuçların seçimden en geç sekiz gün sonra açıklanması gerekiyor. Ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un hükümeti kurma görevini parlamentoda çoğunluğu oluşturma ihtimali en yüksek görülen bir milletvekiline vermesi bekleniyor.

Bu ismin büyük olasılıkla Likud lideri Benyamin Netanyahu ya da muhalefetin adayı Gadi Eisenkot olacağı belirtiliyor.

Kesin seçim sonuçlarının ise en geç Cuma sabahına kadar ilan edilmesi bekleniyor.

Öte yandan Netanyahu'nun partisi Likud, seçimlerde beklenenden çok daha iyi sonuç elde eden Arap partilerini seçimleri "çalmakla" suçladı. Parti tarafından yapılan açıklamada, Arap partilerinin "terörü ve Yahudi devletinin yok edilmesini desteklediği" öne sürülerek, seçmenleri sandığa yönlendirmek için yolsuzluk, tehdit, şiddet, sahtecilik ve yasaklı yazılımlar kullanıldığı iddia edildi.

Likud yönetimi, iddialarla ilgili tanık ifadeleri ve çeşitli delilleri yetkililere sunduğunu duyurdu. Ancak söz konusu suçlamalar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.

Ağırlıklı olarak Arap seçmenlerden destek alan Raam ve Birleşik Liste partileri, oyların yüzde 85'inin sayıldığı aşamada toplam 19 milletvekili çıkararak 120 sandalyeli parlamentoda rekor düzeyde temsil hakkı kazandı.

Aynı sayım sonuçlarına göre Netanyahu'nun bloğu 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu ise 48 sandalye elde etti. Hükümet kurmak için en az 61 milletvekili gerekiyor.

Seçimlere katılım 1999'dan beri en yüksek seviyede oldu. Yaklaşık 7,3 milyon seçmenin yüzde 77'si sandığa gitti.

Bazı Arap nüfusun yoğun yaşadığı yerleşimlerde seçimlere katılım oranının neredeyse yüzde 100'e ulaştığı bildirildi.

İsrail basını yurt dışında yaşayan 70 binden fazla İsraillinin oy kullanmak üzere ülkelerine seyahat ettiğini yazdı. İsrail'de diplomatlar dışındaki vatandaşların yurt dışında oy kullanma hakkı bulunmuyor.

Öte yandan sonuçlar Netanyahu'ya desteğin gerilediğine işaret ediyor.

Aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks partilerden oluşan iktidar koalisyonu son seçimlerde 64 sandalye kazanmıştı.

120 sandalyeli İsrail meclisi Knesset'te hükümet kurabilmek için 61 vekilin desteği gerekiyor.

Hiçbir tarafın çoğunluk için gereken bu sayıya ulaşamaması nedeniyle yeni başbakanının kim olacağı belirsizliğini koruyor.

Ülkenin haftalar sürebilecek zorlu koalisyon görüşmeleriyle karşı karşıya olduğu değerlendiriliyor. Bir hükümet kurulana kadar Netanyahu ve kabinesi görevlerini sürdürecek.

Arap partileri ile Netanyahu'nun masaya oturması olası görülmezken Eisenkot ile bir pazarlık yapıp yapmayacakları belirsiz. Eisenkot'u destekleyen bazı partiler böyle bir seçeneğe şimdiden kapıyı kapatmış durumda.

Koalisyon kurulamazsa seçimlerin yenilenmesi kararı alınacak.

İlk sonuçların ardından Netanyahu, içinde Arap partilerinin yer aldığı bir hükümet kurulmaması gerektiğini savundu, Arap partilerini İsrail'in varlığına karşı olmakla suçladı.

Arap partilerinden ise Netanyahusuz bir döneme geçiş için gerekli iş birliklerine açık oldukları mesajı geldi.

Bu partilerden Ortak Liste'nin başkanı Yusuf Cebbarin, "Netanyahu İsrailli Araplar için hayatı dayanılmaz hâle getirdi" dedi, "Hükümetinin değiştirilmesinin önünü açmaya ve onları evlerine göndermeye hazırız" ifadelerini kullandı.

İsrail nüfusunun yaklaşık beşte birini Arap vatandaşlar oluşturuyor.