Emekliye formül çok bütçe yok

Yıl sonu yaklaşırken milyonlarca emekli ve çalışanın gözü yeni yıl zamlarına çevrildi. Ancak Meclis kulislerinden yansıyan değerlendirmeler, emekliler için yüksek oranlı bir iyileştirmenin gündemde olmadığını gösteriyor.

İktidar cephesinde emeklinin geçim koşullarından çok yapılacak artışın bütçeye getireceği yük tartışılıyor. AK Partililer emekliye iyileştirme için bütçede kaynağın sınırlı olduğunu dillerinden düşürmezken konu asgari ücrete gelince “İstihdamı korumalıyız!” söylemi devreye giriyor.

Emekli maaşlarına enflasyon artışının yanı sıra refah payı verilmesi için farklı formüller üzerinde çalışılıyor. Masadaki seçeneklerden biri, artışın yaş, prim gün sayısı ve çalışma durumuna göre farklılaştırılması. Özellikle 65 yaş üzerindeki emeklilere yönelik daha yüksek artış seçeneği değerlendirilirken, 65 yaş altındakiler için çalışan ve çalışmayan ayrımı yapılması da gündemde.

Ancak emeklinin beklediği yüksek oranlı iyileştirmeye bütçe engeli gösteriliyor. AK Parti kaynakları, 10-15 bin liralık bir artışın bütçede karşılığının bulunmadığını savunuyor. Yaklaşık 18 milyon emeklinin bulunduğuna dikkat çeken kaynaklar, herkese 10 bin lira ek ödeme yapılmasının bütçeye 1,8 trilyon liralık yük getireceğini belirtiyor.

Bu yaklaşım, emekliye eşit refah payı verilmesi ihtimalini zayıflatıyor. Bunun yerine yaş, prim günü ve çalışma durumuna göre farklı tutarlarda artış yapılması üzerinde duruluyor. Hangi kriterin kaç emekliyi kapsayacağına ilişkin etki analizleri hazırlanıyor.

Böylece emeklinin alacağı refah payı, bütçenin imkanlarına göre şekillendirilecek. KADEMELİ EMEKLİLİĞE YİNE RETEmeklilikte yaş ve prim şartlarının yeniden düzenlenmesini bekleyenler için ise iktidardan olumlu bir mesaj gelmiyor.

AK Partili yetkililer, halen 17 milyon 900 bin emeklinin bulunduğunu belirterek kademeli emekliliğin sisteme yeni bir mali yük getireceğini savunuyor. Kademeli emekliliği erken emeklilik olarak değerlendiren yetkililer, Avrupa’da emeklilik yaşları yükseltilirken Türkiye’de daha erken emekliliğin mümkün olmayacağı görüşünde.

Böylece kademeli emeklilik bekleyenlerin talepleri bir kez daha bütçe ve sürdürülebilirlik gerekçeleriyle karşılıksız kalıyor. İktidar cephesinde bu konuda herhangi bir çalışma yapılması da beklenmiyor. Refah payı düzenlemesini içeren mali kanun teklifinin bütçe görüşmelerinin ardından Meclis’e sunulması, artışın ocak ayından itibaren uygulanması planlanıyor.

ASGARİ ÜCRETTE DE İŞVERENİN MALİYETİ GÜNDEMDEÖte yandan milyonlarca çalışanın beklediği 2027 yılı asgari ücret görüşmeleri yaklaşırken, iktidar cephesinden gelen mesajlarda yine istihdam ve işveren maliyetleri öne çıkıyor. Halen 28 bin 75 lira olan asgari ücret için kamuoyunda 35 bin ile 36 bin 500 lira arasında zam tahminleri konuşuluyor.

Ancak AK Partili yetkililer, belirlenecek artışta istihdamın korunmasının öncelikli olması gerektiğini savunuyor. İŞTEN ÇIKARMALARA KARŞI ÜCRET İNDİRİMİAvrupa’da otomotivden makine ve kimya sanayisine kadar birçok sektörde yaşanan krize dikkat çeken AK Partili yetkililer, bazı ülkelerde sendikaların işten çıkarmaların önlenmesi karşılığında ücret indirimi seçeneğinin masaya konulduğunu söyledi.

Türkiye’de de tekstil, kimya ve çelik gibi emek yoğun sektörlerde rekabet baskısının arttığı, enerji maliyetleri ve tedarik zincirindeki sorunların işveren üzerindeki yükü ağırlaştırdığı ifade ediliyor.